NCM (nikel-kobalt-manganez), katodunda nikel, kobalt ve manganezin lityumla katmanlı bir oksit oluşturduğu lityum-iyon batarya ailesidir. Enerji yoğunluğu LFP'den yüksektir, ama daha pahalı ve ısıya karşı daha hassastır.
NCM (nickel cobalt manganese, nikel-kobalt-manganez, Batı literatüründe NMC), katodunda nikel, kobalt ve manganezin lityumla birlikte katmanlı bir oksit oluşturduğu lityum-iyon batarya ailesidir. Üç metal içerdiği için Çin'de ve Kore'de "üçlü" (ternary) batarya diye anılır. Elektrikli otomobillerde, özellikle uzun menzilli ve premium modellerde, Çin'in ihraç ettiği araç bataryalarında ve Koreli üreticilerin hücrelerinde kullanılır. Enerji yoğunluğu LFP'den yüksektir, ama daha pahalı ve ısıya karşı daha hassastır. Bataryalardan gelen nikel ve kobalt talebinin büyük kısmı bu kimyaya aittir. Dragonomi raporlarında NCM çoğunlukla LFP ile pay karşılaştırmasında, Çin'in KDV iadesi ve ihracat kontrolü haberlerinde, Koreli katot ve hücre üreticilerinin sonuçlarında geçer.
| Künye | |
|---|---|
| Açılım | Nickel cobalt manganese, Batı literatüründe NMC (katot malzemesi lityum nikel kobalt manganez oksit) |
| Türkçe karşılık | Nikel-kobalt-manganez katotlu lityum-iyon batarya, üçlü batarya |
| Kullanım alanı | Elektrikli otomobil, premium ve uzun menzilli modeller, ihracata giden araç bataryaları, sınırlı ölçüde enerji depolama |
| Başlıca üreticiler | Hücrede CATL, LG Energy Solution, SK On, Samsung SDI (NCA), Panasonic (NCA). Katotta EcoPro BM, L&F, POSCO Future M, LG Chem, Ronbay, Huayou, Umicore |
| İlk ticari kullanım | LCO'nun kobaltını azaltan karışık oksit olarak 2000'lerde tüketici elektroniği, 2010'larda elektrikli araç |
| Güncel nesil | Çin'de tek kristal orta nikel (6-serisi), Kore ve premium segmentte %90 üzeri nikel (Samsung SDI Gen6 NCA, %91 nikel) |
| Çin araç kurulumundaki payı | 2025'te 144,1 GWh ile yaklaşık %18,7 (CABIA) |
Bir lityum-iyon hücrede dört ana parça vardır. Katot pozitif elektrottur, anot genellikle grafitten yapılan negatif elektrottur. Aradaki sıvı elektrolit lityum iyonlarını taşır, ince bir plastik ayırıcı (separatör) iki elektrotun birbirine değmesini engeller. Şarj sırasında lityum iyonları katottan çıkar ve anottaki grafit katmanlarının arasına yerleşir. Deşarjda yol tersine döner, iyonlar katoda geri dönerken elektronlar dış devreden geçerek motoru ya da telefonu çalıştırır. Hücrenin ne kadar enerji tuttuğunu ve hangi gerilimde çalıştığını büyük ölçüde katot belirler. Batarya kimyalarına bu yüzden katodun adı verilir.
NCM katodun kimyasal formülü LiNixCoyMnzO2'dir, burada x, y ve z'nin toplamı 1'e eşittir. Kristal yapısı katmanlıdır. Lityum atomlarından oluşan düzlemler ile nikel, kobalt ve manganezin oksijenle oluşturduğu düzlemler üst üste dizilir. Dragonomi'nin Derin Okuma - BYD Batarya yazısı bunu bir kitaplık benzetmesiyle anlatır. Raflar kristal katmanlarıdır, kitaplar ise raflar arasına yerleşen lityum iyonlarıdır. NMC'de raflar katmanlı ve sıktır, kitaplar sıkışık durur, bu da enerji yoğunluğunu yükseltir. LFP'nin olivin yapısı ise daha seyrek ama daha sağlam bir raf sistemine benzer.
Üç metalin her birinin ayrı bir görevi vardır. Nikel kapasitenin ana kaynağıdır. Şarj ve deşarj sırasında elektron verip alan, yani yükseltgenip indirgenen metal büyük ölçüde nikeldir. Nikel oranı arttıkça aynı ağırlıktaki katot daha fazla lityum taşır. Kobalt kristal düzenini korur. Nikelin lityum düzlemlerine kayıp iyon yollarını tıkamasını azaltır ve hücrenin hızlı şarj ile yüksek akımdaki performansını destekler. Pahalı ve tedariki birkaç ülkeye bağlı olduğu için miktarı sürekli kısılır. Manganez ise elektrokimyasal tepkimeye pek katılmaz. Yapıyı ısıya ve yüksek gerilime karşı sağlamlaştırır ve ucuzdur.
Batarya haberlerinde üç birim sürekli geçer. kWh (kilovatsaat) bir bataryanın depoladığı enerjiyi gösterir. Bir elektrikli otomobil paketi onlarca kWh'tir. GWh (gigavatsaat) bir milyon kWh demektir ve fabrika kapasitesi, yıllık kurulum ya da ihracat bu birimle verilir. Dolar/kWh ise bir kilovatsaatlik depolamanın maliyetidir ve hücre ile paket fiyatlarının ortak ölçüsüdür.
Katot ise tonla ölçülür. İki ölçüyü kabaca bağlamak için SNE Research'ün iki 2025 serisi kullanılabilir. Elektrikli araçlarda kullanılan katot malzemesi yaklaşık 2,65 milyon ton, kurulan araç bataryası 1.187 GWh oldu. Bölme işlemi GWh başına yaklaşık 2.200 ton katot verir (2.649 bin ton bölü 1.187 GWh). Bu ortalama bütün kimyaları kapsar. Enerji yoğunluğu yüksek NCM'de GWh başına gereken katot daha az, LFP'de daha fazladır.
NCM'den sonra gelen rakamlar metallerin molar oranını gösterir. NCM811'de nikel, kobalt ve manganez oranı 80:10:10, NCM622'de 60:20:20'dir. NCM523 ise 50:20:30 anlamına gelir. Çin'deki üretim istatistiklerinde bu adlar seri olarak gruplanır. 5-serisi, 6-serisi, 8-serisi ve 9-serisi, katottaki nikel payının yaklaşık %50, %60, %80 ve %90 olduğu ürün gruplarını anlatır. Sektörde yüksek nikelli katot genellikle 8-serisi ve üstü için, orta nikel ise 5 ve 6-serisi için kullanılır.
NCM ile NMC aynı kimyadır. Çin ve Kore kaynakları çoğunlukla NCM, Batı kaynakları NMC yazar. NCA (nikel-kobalt-alüminyum) ise ayrı bir kimyadır. Manganez yerine az miktarda alüminyum kullanır. NCMA dört metalin birlikte kullanıldığı, NCM'ye alüminyum eklenmiş türdür. Çin'in batarya ittifakı CABIA'nın istatistiklerindeki "ternary" kategorisi NCM ile NCA'yı birlikte kapsar. Raporlarda "NCM katot" katot tozunu, "NCM batarya" ise bu katotla yapılmış hücreyi ya da paketi anlatır. Katot fiyatı ton başına, hücre fiyatı kWh başına verilir ve bu iki sayı birbirinin yerine okunmamalıdır.
Aynı NCM katodu üç farklı hücre biçiminde kullanılabilir. Silindirik hücre, elektrot şeritlerinin sarılıp metal bir kutuya konduğu biçimdir. Panasonic'in Tesla için ürettiği hücreler ve BMW'nin yeni nesil bataryaları bu biçimdedir. Prizmatik hücre, dikdörtgen ve sert kasalı bir kutudur. CATL ve Samsung SDI ağırlıklı olarak bu biçimi kullanır. Kese hücre (pouch) ise esnek alüminyum kaplı bir torbadır. LGES ve SK On bu biçimle tanınır. Biçim seçimi kimyayı değiştirmez, ama ısının nasıl dağıldığını, paketin ne kadar sık dizilebildiğini ve üretim maliyetini etkiler.
Enerji yoğunluğu iki biçimde ölçülür. Kütlesel enerji yoğunluğu Wh/kg, hacimsel enerji yoğunluğu Wh/L cinsinden verilir. Otomobilde menzil ve ağırlık önemli olduğu için ikisi de izlenir. Hücre düzeyindeki değer her zaman paket düzeyindekinden yüksektir, çünkü paket soğutma, kasa ve elektronik bileşenler de içerir. NCM'nin LFP'ye üstünlüğü en çok bu iki ölçüde görülür. Aynı menzil için daha küçük ve daha hafif bir paket yeterlidir, bu da araç tasarımında yer ve ağırlık kazandırır. Soğuk havada da nikelli kimyalar genellikle LFP'den daha az kapasite kaybeder.
Yatırımcı açısından NCM'nin önemi metallerden gelir. Bir NCM bataryanın maliyetinde nikel, kobalt ve lityum gibi borsada ya da spot piyasada fiyatlanan emtialar büyük yer tutar. NCM talebindeki her değişiklik nikel ve kobalt madencilerini, rafinerileri, öncül ve katot üreticilerini aynı anda etkiler. Tersine, metal fiyatlarındaki dalgalanmalar da hücre üreticisinin maliyetine ve marjına hızla yansır.
Sony'nin 1991'de piyasaya sürdüğü ilk ticari lityum-iyon hücreler katotta LCO (lityum kobalt oksit) kullanıyordu. LCO yoğun enerji sağladı, ama neredeyse tamamen kobalttan oluşuyordu. Kobalt hem pahalıydı hem de Kongo Demokratik Cumhuriyeti (DRC) madenciliğine bağlıydı. LCO ayrıca yüksek sıcaklıkta oksijen bırakıp yanmaya yatkındı. Araştırmacılar bu nedenle kobaltın bir kısmını nikel ve manganezle değiştiren karışık oksitlere yöneldi. NCM bu arayışın ürünüdür. İlk ticari NCM'ler üç metali eşit oranda kullanan NCM111 idi. Kimya 2000'lerde tüketici elektroniğinde, 2010'larda elektrikli araçlarda yaygınlaştı.
Elektrikli araç pazarı büyüdükçe hedef iki yöne kaydı. Birincisi menzildi, bu da daha fazla nikel demekti. İkincisi maliyetti, bu da daha az kobalt demekti. Böylece 523, 622 ve 811 sırasıyla piyasaya çıktı. Dragonomi'nin Batarya - Kobalt fiyatları ve geri dönüşüm notunda aktarıldığına göre NCM katot üreticileri kobalt payını önce %20'den %5'e kadar düşürdü, ardından demirli katoda, yani LFP'ye hücum başladı.
Çin'de kırılma LFP'nin geri dönüşüyle geldi. BYD binek araçlarının neredeyse tamamında Blade adlı LFP bataryayı kullanmaya başladı. Dragonomi'nin BYD yazısına göre Blade'in lansmanından sonraki on sekiz ay içinde Tesla da standart menzilli Model 3 ve Model Y araçlarında LFP hücrelere geçti. Şanghay'da üretilen Model 3'lerde bu hücreleri CATL sağladı. 2025'e gelindiğinde Çin'deki araç bataryası kurulumunun beşte dördünden fazlası LFP'ydi. NCM Çin iç pazarında azınlık kimyasına dönüştü, Batı'da ve Çin'in ihracatında ise ağırlığını korudu.
NCM zinciri beş halkadan oluşur. İlk halka madenciliktir. Batarya nikelinin büyük kısmı Endonezya'daki lateritik cevherden, kobaltın büyük kısmı DRC'den gelir. İkinci halka rafinajdır. Metaller nikel sülfat, kobalt sülfat ve manganez sülfat gibi kimyasallara dönüştürülür. Üçüncü halka öncül (precursor, pCAM) üretimidir. Bu sülfatlar bir reaktörde birlikte çöktürülür ve nikel-kobalt-manganez hidroksitten oluşan küresel parçacıklar elde edilir. Dördüncü halka katot aktif malzemesi (CAM) üretimidir. Öncül, lityum tuzuyla karıştırılıp fırında yüksek sıcaklıkta pişirilir, yani sinterlenir. Yüksek nikelli katotlarda lityum kaynağı olarak lityum hidroksit, LFP'de ise lityum karbonat kullanılır. Beşinci halka hücre ve pakettir.
Öncül, zincirin en az bilinen ama en çok bilgi taşıyan halkasıdır. Katodun parçacık boyutu, metal oranı ve iç yapısı büyük ölçüde öncül aşamasında belirlenir. Katot üreticisi öncülü kendisi üretebilir ya da dışarıdan satın alabilir. Dışarıdan alındığında, "katot nerede üretildi" sorusunun cevabı ile "metal nereden geldi" sorusunun cevabı birbirinden ayrılır. Ticaret kuralları ve vergi kredileri tam da bu ayrım üzerinden işler. Katot üreticisinin kârı da çoğunlukla metal fiyatından değil, metal maliyetinin üzerine eklenen işleme ücretinden gelir. Metal fiyatları satış fiyatına formülle yansıtıldığı için gelir metal fiyatıyla birlikte inip çıkar, ama ton başına kâr daha durağandır.
Zincirin farklı halkalarında farklı ülkeler öne çıkar. Hücrede CATL rakipsizdir. CABIA'nın aylık kurulum verilerine dayanan Dragonomi notlarına göre CATL Çin'deki NCM pazarında Kasım 2024'te %67, Ocak 2025 ile Haziran-Temmuz 2025'te %70'in üzerinde pay aldı. Dragonomi'nin Batarya - CATL hakimiyeti notuna göre aynı dönemde CATL'nin LFP'deki payı %40 civarındaydı. Çin dışında NCM hücresinin üç büyük adresi Koreli LG Energy Solution (LGES), SK On ve Samsung SDI'dır. Panasonic ve Samsung SDI NCA tarafında güçlüdür.
Katot tarafında Çinli ve Koreli üreticiler yarışır. SNE Research'e göre 2025'te elektrikli araçlarda kullanılan katot malzemesinin toplamı yaklaşık 2,65 milyon ton oldu. Ternary katotlar bunun yaklaşık 1,02 milyon tonunu, yani %38 kadarını oluşturdu. Koreliler arasında EcoPro 76 bin ton, L&F 72 bin ton, POSCO Future M 66 bin ton, LG Chem 63 bin ton katot sağladı. Çin'de Ronbay ve Huayou, Avrupa'da Belçikalı Umicore öne çıkan katot üreticileridir. Huayou gibi şirketler öncül ve katodun yanında Endonezya'daki nikel tesislerine de sahiptir.
NCM ile LFP arasındaki seçim enerji yoğunluğu, maliyet, güvenlik ve hammadde riski arasında bir takastır. NCM aynı ağırlıkta daha fazla enerji depolar, bu da aynı menzil için daha hafif bir paket anlamına gelir. LFP ise daha ucuz, daha uzun ömürlü ve ısıya karşı daha dayanıklıdır.
| Ölçüt | NCM ve NCA (ternary) | LFP |
|---|---|---|
| Paket fiyatı, BloombergNEF Aralık 2025 | 128 $/kWh | 81 $/kWh |
| Hücre yüzeyinde ısıl kaçak eşiği, MDPI Batteries 2025 | 281 °C (NCM623), 290 °C (NCM523) | 346 °C |
| Kaçak gazında ana yanıcı bileşen | Karbon monoksit (CO) | Hidrojen (hacimce yaklaşık %44) |
| Katotta kullanılan lityum tuzu | Lityum hidroksit (yüksek nikel) | Lityum karbonat |
| Çin araç kurulumu 2025, CABIA | 144,1 GWh (+%3,7) | 625,3 GWh (+%52,9) |
| Ana hammadde riski | Nikel, kobalt | Lityum |
Maliyet farkı kaynağa göre değişir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Global EV Outlook 2025'te LFP'nin kWh başına NMC'den yaklaşık %30 ucuz olduğunu belirtir. BloombergNEF'in paket fiyatlarıyla hesaplanan fark ise yaklaşık %37'dir (47 bölü 128). Aradaki boşluk ölçüm düzeyinden ve bölge karışımından gelir. Paket fiyatı soğutma ve kasa maliyetini de içerir, BloombergNEF anketinde Çin'in ağırlığı da yüksektir. Aynı ankette tüm kimyaların ortalaması 108 dolara indi, yani bir yılda %8 geriledi. Çin ortalaması 84 dolardı.
Güvenlik farkı katodun kimyasından gelir. Katmanlı oksit yüksek sıcaklıkta kristalinden oksijen bırakır, bu oksijen elektrolitle tepkimeye girip ısıyı artırır. Isının kendi kendini besleyerek kontrolden çıkmasına ısıl kaçak (thermal runaway) denir. LFP'nin olivin yapısında oksijen fosfatla sıkı bağlı olduğu için bu döngü daha geç başlar. Tablodaki eşikler MDPI Batteries dergisinde 2025'te yayımlanan çalışmadan gelir ve hücre yüzey sıcaklığına göre ölçülmüştür. Aynı çalışmanın gaz bulgusu pratikte daha az bilinir. LFP'de hidrojen, NCM'de karbon monoksit öne çıktığı için depolama tesislerinde havalandırma, gaz algılama ve patlama tahliyesi tasarımı kimyaya göre değişir.
Hammadde duyarlılığı da farklıdır. Benchmark Mineral Intelligence'ın 2022 lityum rallisi sırasındaki tahminine göre lityumun katot maliyetindeki payı LFP'de yaklaşık %84, NMC811'de yaklaşık %36'ydı. Benchmark bu oranları 2022 fiyatlarına dayanan kaba bir hesap olarak sundu, ama yönü açıktır. LFP lityum fiyatına, NCM nikel ve kobalt fiyatına daha duyarlıdır. Benchmark'a göre 2022'de Çin'de LFP hücre maliyeti ilk kez yüksek nikelli hücrenin üstüne çıktı. İki kimya arasındaki maliyet farkı sabit değildir ve lityum karbonat fiyatına göre tersine dönebilir.
SNE Research'e göre 2025'te dünyada elektrikli araçlara 1.187 GWh batarya kuruldu, bu yıllık bazda %31,7 artış demektir. CATL 464,7 GWh ile %39,2 pay aldı. Onu %16,4 ile BYD, %9,2 ile LGES, %5,3 ile CALB, %4,5 ile Gotion izledi. SK On ve Panasonic %3,7'şer pay aldı. Üç Koreli üreticinin toplam payı %15,3 oldu, buradan Samsung SDI'ın payı yaklaşık %2,4 olarak hesaplanır. Koreliler ve Panasonic ağırlıklı olarak NCM ve NCA ürettiği için bu payları ternary hücre pazarının Çin dışı ayağı olarak okumak mümkündür.
Kimya dağılımında 2025 bir dönüm noktası oldu. Rho Motion'a göre LFP 2025'te küresel elektrikli araç bataryasında yarıdan fazla paya ulaşarak nikelli kimyaları geçti. LFP talebi 2025'te %48 artarak en hızlı büyüyen kimya oldu. Çin'de bu kayma çok daha belirgindir. CABIA'ya göre Çin'de 2025'te 769,7 GWh araç bataryası kuruldu, bunun 625,3 GWh'i (%81,2) LFP, 144,1 GWh'i (yaklaşık %18,7) ternary idi. Ternary kurulumu yalnızca %3,7 büyüdü. Aralık 2025'te LFP'nin payı %81,3'e çıktı.
Çin dışında tablo farklıdır. IEA'ya göre 2024'te LFP küresel elektrikli araç bataryasının yaklaşık yarısını oluştururken ABD'de payı %10'un altındaydı. Rho Motion ve Benchmark verilerine göre Avrupa Birliği'nde LFP'nin 2025 payı %10'un biraz üzerindeydi ve bu LFP'nin neredeyse tamamı Çin'de üretilmişti. Rho Motion, LFP tedarik zinciri Çin'de toplandığı için NMC'nin Çin dışında daha uzun süre kalacağını öngörüyor. 2025 itibarıyla Batı'da NCM ve NCA çoğunluk kimyası olmayı sürdürdü.
Katot tonajında da aynı ayrışma görülür. SNE Research'e göre 2025'te elektrikli araçlarda kullanılan katot malzemesi %35,3 artarken ternary katot yalnızca %11,3 büyüdü. Çin dışında kullanılan katot miktarı 903 bin ton oldu ve %28,7 arttı. Çin'in batarya ihracatı ise 2025'te büyümeye devam etti. CABIA verilerine göre Çin 2025'te 305,0 GWh batarya ihraç etti, bu %50,7 artış demektir. İhracatın 189,7 GWh'i araç bataryası, 115,3 GWh'i depolama bataryasıydı. Araç bataryası ihracatın yaklaşık %62'sini oluşturdu.
Yüksek nikelli katot, nikel payı %80 ve üzerinde olan NCM ve NCA katotlarının ortak adıdır. Cazibesi kapasitedir. Xiamen Üniversitesi'nin J. Electrochem. dergisindeki derlemeye ve 2024 tarihli sektör derlemelerine göre NCM622'nin özgül kapasitesi yaklaşık 170-190 mAh/g iken NCM811'de 200-220 mAh/g düzeyine çıkar. Bedeli ısıl kararlılık ve çevrim ömrüdür. Aynı derlemelere göre laboratuvar ölçümlerinde NCM622'de ekzotermik tepkimenin başlangıcı NCM811'e göre yaklaşık 50 °C daha geç gelir.
Yüksek nikelli katotta ömrü belirleyen asıl süreç derin şarjdaki bir faz geçişidir, literatürde H2'den H3'e geçiş denir. Lityumun büyük kısmı çekildiğinde kristal, katman düzlemlerine dik yöndeki c ekseni boyunca ani biçimde büzülür. Frontiers in Chemistry'de 2019'da ve ChemElectroChem'de 2024'te yayımlanan çalışmalara göre bu büzülme yönlere göre eşit olmadığı için ikincil parçacıkta gerilim birikir ve mikroçatlaklar oluşur. Elektrolit çatlaklardan yeni yüzeylere sızar, yan tepkimeler hızlanır, kapasite düşer ve iç direnç artar.
Dragonomi'nin Derin Okuma - SK On ve bir hücrenin anatomisi yazısına göre nikel oranı toplam metal ağırlığının %88'ini aştığında lityum tabakaları ile geçiş metali tabakaları arasındaki mesafe daralır. Nikel arttıkça kapasite artar, yapı da kırılganlaşır.
Üreticiler bu sorunu üç yolla yönetir. Birincisi katkılama (doping) yöntemidir. Aynı çalışmalara göre titanyum (Ti4+) katkısı H2-H3 geçişinin tersinirliğini iyileştirir, mol olarak %2 alüminyum katkısı da faz geçişini hafifletir. İkincisi tek kristal morfolojidir. Katot parçacığı çok sayıda küçük kristalin kümesi yerine tek ve büyük bir kristal olarak üretilir. Bu yapı çatlamayı azaltır, ama Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü (KIT) yayınlarına göre oksijenin tepkimeye katılması parçacık içinde düzensiz kalmaya devam eder. Üçüncüsü üst şarj geriliminin sınırlanmasıdır.
Bu son nokta sektör pratiği açısından önemlidir. Bozunmayı tetikleyen şey nikel oranının kendisinden çok şarjın derinliğidir. Çinli üreticiler bu nedenle nikeli artırmak yerine katkılı, tek kristal 6-serisi katotları daha yüksek gerilimde çalıştırmayı tercih ediyor. LGES'in 2025 dördüncü çeyrek sunumuna göre şirket de Avrupa'da "yüksek voltajlı orta nikel" kimyasıyla üretime başladı ve enerji avantajının bir kısmını gerilimle geri kazanmayı amaçlıyor.
Sektörde yaygın bir varsayım "ternary eşittir yüksek nikel" biçimindedir. Çin üretim verisi bunu desteklemiyor. SMM'nin aylık ternary katot üretim notlarına göre Temmuz 2025'te 8-serisinin payı %29,06, 9-serisinin payı %17,37 idi. Eylül'de bu oranlar %27,8 ve %14,17'ye geriledi, 6-serisinin payı ise %41,33'e çıkarak 8 ile 9-serisinin toplamına (%41,97) neredeyse eşitlendi. Kasım 2025'te 8-serisi %22,32'ye, 9-serisi %13,02'ye indi. SMM Kasım'daki düşüşü Çin dışındaki ternary elektrikli araç talebinin daralmasına bağladı. Yüksek nikelin Çin'deki payı ihracat talebiyle birlikte hareket ediyor.
SMM orta nikele kaymanın arkasında maliyet baskısını ve Çin'in yeni batarya güvenlik standardı GB 38031-2025'i de görüyor. Bu, SMM'nin kendi yorumudur ve ölçülmüş bir etki değildir. Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı'nın (MIIT) standardı 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girecek. Standart ısıl yayılımda yangın ve patlama olmamasını, 300 hızlı şarj döngüsünden sonra test yapılmasını ve alt darbe testini şart koşuyor. Yeni tip onaylar 2026'da, mevcut modeller 2027'de kapsama giriyor. "Yangın yok" şartı, ısıl kaçak eşiği düşük yüksek nikelli hücrelerin paket tasarımını zorlaştırıyor.
Sektör ortalaması tek tek şirketleri yansıtmaz. Asian Metal'in aktardığı ve başka bir kaynakla teyit edilmemiş bir veriye göre Huayou Cobalt'ın 2025'in ilk yarısındaki ternary katot sevkiyatının %60'tan fazlası, silindirik hücre üreten müşterileri sayesinde 9-serisiydi.
Yüksek nikelin kendini koruduğu yer premium segmenttir. BMW Group'un Eylül 2022 açıklamasına göre Neue Klasse platformunun altıncı nesil bataryası 4695 ve 46120 formatında silindirik hücreler kullanıyor. Rakamlar hücrenin milimetre cinsinden çapını ve yüksekliğini anlatır. Hücreleri Çinli CATL ve EVE sağlıyor. BMW'ye göre beşinci nesle kıyasla nikel payı daha yüksek, kobalt payı daha düşük. Hacimsel enerji yoğunluğu %20'den fazla artıyor, 800 V mimari sayesinde şarj süresi yaklaşık %30 kısalıyor. Avrupalı premium üretici ternary'den vazgeçmiyor, ama tedarikçileri Çinli.
NCA, katodunda nikel, kobalt ve alüminyum bulunan lityum-iyon kimyasıdır. Alüminyum, NCM'deki manganezin görevini üstlenir ve kristal yapıyı kararlı tutar. NCA tarihsel olarak Panasonic'in Tesla için ürettiği silindirik hücrelerle tanındı.
Güvenlik tarafında NCA, NCM'den daha hassastır. MDPI Batteries'deki 2025 çalışması ile Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı (ORNL) ve KIT'in çalışmalarına göre katodun bozunma başlangıç sıcaklığı nikel arttıkça, kobalt ve manganez azaldıkça düşer. NCA hücreleri NCM'ye göre daha düşük kendiliğinden ısınma başlangıç sıcaklığı gösterir.
2026 başı itibarıyla NCA'nın en görünür savunucusu Samsung SDI'dır. electrive'in Mayıs 2025 haberine göre şirketin altıncı nesil prizmatik hücresi P6 (Gen6), %91 nikelli NCA katot ve silikon bazlı anot kullanıyor. Samsung SDI, Hyundai ile 2026-2032 dönemini kapsayan ve yaklaşık 500.000 araca yetecek bir hücre tedarik anlaşması yaptı. Katot tarafında EcoPro BM, Samsung SDI'ya 2024-2028 dönemi için yüksek nikelli NCA katot sağlamak üzere 33,4 milyar dolarlık beş yıllık bir sözleşme imzalamıştı.
Bu tür sözleşme rakamları dikkatle okunmalıdır. Benchmark'ın değerlendirmesine göre katot sözleşmeleri kesin satın alma taahhüdü değil, bir hacim tavanıdır. 33,4 milyar dolarlık tutar da imza tarihindeki lityum ve nikel fiyatlarıyla hesaplanmış bir tahmindir. Metal fiyatları düşerse aynı tonaj daha az gelir getirir, araç satışları zayıf kalırsa tonajın kendisi gerçekleşmeyebilir.
Samsung SDI NCA'yı enerji depolamada da kullanıyor ve ESS (energy storage system, enerji depolama sistemi) müşterilerine NCA ile LFP'yi birlikte sunuyor. NCA'nın buradaki avantajı aynı konteynere daha fazla enerji sığdırmasıdır. Ancak depolamada da LFP'ye kayış başladı.
NCMA ise NCM ile NCA'nın melezidir ve GM ile LGES'in ortak girişimi Ultium Cells tarafından kullanıldı. electrive'in Temmuz 2025 haberine göre Ultium'un Tennessee eyaletindeki Spring Hill tesisinin hatları NCMA'dan LFP'ye dönüştürülüyor ve ticari üretimin 2027 sonunda başlaması bekleniyor. Ohio'daki Warren tesisi NCMA'da kalıyor. Bu dönüşüm, ABD'de ternary kapasitenin sermaye harcaması yapılmış hâlde başka bir kimyaya kaydırılabildiğini gösteriyor.
"Çin LFP'ye geçti" cümlesi Çin'in iç pazarı için doğrudur, ihracatı için değil. Dragonomi'nin Batarya - Çin pazarında son durum notunda aktarılan CABIA verilerine göre Ekim 2025'te Çin'de 170,6 GWh batarya üretildi. Bunun 136,7 GWh'i LFP, 33,7 GWh'i NCM'ydi. Aynı ay ihraç edilen 19,4 GWh'in 11,5 GWh'i NCM'ydi. İhracatın yaklaşık %59'u NCM iken toplam üretimde NCM'nin payı yaklaşık %20'ydi. NCM'yi etkileyen her politika adımı bu nedenle en çok ihracatı vurur.
Çin Maliye Bakanlığı ve Devlet Vergi İdaresi 9 Ocak 2026'da ihracatta KDV iadesini değiştirdi. Bataryalarda iade oranı 1 Nisan 2026'dan itibaren %9'dan %6'ya inecek, 1 Ocak 2027'den itibaren sıfırlanacak. Benchmark ve Caixin'in aktardığına göre kapsam nikel bazlı öncül ve katodu (NCM ve NCA), LCO'yu, lityum manganatı, LiPF6 adlı elektrolit tuzunu ve anot malzemelerini içeriyor. LFP katot listede yok, çünkü zaten iade almıyordu. Dragonomi'nin Batarya - Yeni VAT düzenlemesi notu da aynı asimetriye dikkat çekti.
İhracat vergi iadesi, ihracatçının yurtiçinde ödediği KDV'nin bir kısmının geri verilmesidir ve ihracat ağırlıklı sektörlerde marjın doğrudan parçasıdır. Düzenleme bu yüzden ternary zincirini cezalandırıyor. Benchmark'ın değerlendirmesine göre değişiklik 2026'nın ilk yarısında ihracatı öne çekme koşusu yaratabilir. Nisan 2026 öncesi aylık ihracat verileri bu nedenle gerçek talebi olduğundan güçlü gösterebilir.
Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM) 9 Ekim 2025'te 58 No'lu duyuruyla batarya teknolojilerinde ihracat kontrolü ilan etti. Thomson Reuters ONESOURCE ve HSF Kramer'in özetine göre kapsamda NCM ve NCA öncülleri ile kilogram başına 300 Wh ve üzeri enerji yoğunluğundaki hücreler vardı. Belirli yoğunluk ve kapasite eşiklerini aşan LFP katotlar, yapay grafit ve üretim ekipmanları da listeye girdi. 8 Kasım 2025'te yürürlüğe girecek olan kontrol, 7 Kasım 2025'te 70 No'lu duyuruyla 10 Kasım 2026'ya kadar askıya alındı.
Askı kalıcı değildir. SMM verilerine göre Aralık 2025'te Kore'ye öncül sevkiyatı sürdü, ama kontrol geri getirilebilir durumda. 10 Kasım 2026, Kore'nin NCM zinciri için izlenecek bir risk tarihidir.
SMM verisine göre Çin Aralık 2025'te 6.487 ton ternary öncül ihraç etti. Bu, aylık bazda %34, yıllık bazda %49 düşüş demektir. NCM öncülü 4.446 ton ile aylık %39, nikel-kobalt (NC) öncülü 2.041 ton ile aylık %16 geriledi. En büyük varış noktası Güney Kore oldu. SMM düşüşü ABD'de elektrikli araç teşvikinin bitmesine ve tarife değişikliklerine bağladı. Öncül ihracatı, Kore'nin NCM zincirinin Çin'e bağımlılığının gerçek zamanlı göstergesidir ve yıllık %49'luk düşüş Koreli katot üreticilerinin düşük kapasite kullanımını da yansıtır.
Ternary katot üreticileri de LFP'dekine benzer bir kapasite fazlası yaşıyor. Mysteel'in aktardığı Ocak 2026 ön bildirimine göre Ronbay (Ningbo Rongbai) 2025 için net zarar bekliyor ve ana neden olarak Çin'in yeni enerjili araç (NEV) pazarındaki fiyat rekabetini gösteriyor.
NCM'nin iki ayırt edici metalinde fiyatı 2025 ve 2026 başında talep değil, kobaltta DRC'nin, nikelde Endonezya'nın arz politikası belirledi.
DRC, 22 Şubat 2025'te kobalt ihracatını yasakladı. Stratejik mineraller düzenleyicisi ARECOMS'un 004/2025 sayılı kararıyla yasak 16 Ekim 2025'te kota sistemine dönüştü. IEA politika veritabanı ve Fastmarkets'a göre 2026 için toplam kota 96.600 tondur. Bu tutar, ayda 7.250 tondan yılda 87.000 tonluk baz kota ile 9.600 tonluk stratejik kotanın toplamıdır. 2025'in kalan dönemi için 18.125 ton tanındı, yani Ekim'de 3.625 ton, Kasım ve Aralık'ta ayda 7.250 ton.
Kota bir tavandan fazlasıdır. Fastmarkets'ın ARECOMS'a dayandırdığı habere göre kota şirketlere tarihsel ihracatlarıyla orantılı dağıtılıyor, devlet şirketleri EGC ve STL bunun dışında tutuluyor. Önemli bir dengesizlik oluşursa kota çeyreklik olarak ayarlanabiliyor, 9.600 tonluk stratejik kota ise tamamen ARECOMS'un takdirinde. Kota bu haliyle bir fiyat yönetim aracıdır ve çeyreklik revizyon tarihleri kobalt fiyatı ile katot sözleşme formülleri için izlenen olaylardır.
Fiyat etkisi büyük oldu. S&P Global Platts'ın verilerine göre %30 kobalt içerikli kobalt hidroksitin Çin'e teslim fiyatı yasaktan önce, 21 Şubat 2025'te libre başına 5,60 dolardı. 12 Ocak 2026'da 25,60 dolara çıktı, bu yaklaşık %357 artış demektir. Asian Metal'e göre kobalt sülfat Ocak 2026 başında ton başına 93.000-96.000 yuandı. Fastmarkets 21 Ocak 2026'da 2026 için 10.700 tonluk kobalt açığı modelledi.
Şokun NCM aileleri arasındaki dağılımı eşit değildir. NCM811'de kobaltın katot maliyetindeki payı düşüktür. Kobalt payı yüksek NCM523, NCM622 ve özellikle LCO üreticileri daha çok etkilenir, yüksek nikelli katot göreli olarak kazanır.
Nikelde arzı Endonezya'nın RKAB adı verilen madencilik iş planı onayları yönetir. Argus ve Benchmark'a göre Endonezya 2026 nikel cevheri kotasını 260-270 milyon tona indirdi. 2025'te 379 milyon ton onaylanmıştı, kesinti yaklaşık %29-31 düzeyinde. Weda Bay'in 2026 tahsisatı Şubat 2026'da 42 milyon tondan 12 milyon tona düştü. 2026 için tahmini cevher tüketimi 330 milyon ton olduğundan kota bir arz açığı yaratıyor.
Fiyat ile stok aynı yönde hareket etmiyor. Dragonomi'nin Nikel - Endonezya arz kesintisiyle iki yıllık zirve notuna göre Ocak 2026 başında nikel, kesinti beklentisiyle iki yılın zirvesine çıktı. Aynı notta LME stokunun 275.634 tonla son yedi yılın en yükseğine ulaştığı ve Çin'de NCM'nin katot oranının %20'nin altına indiği aktarıldı. Şubat'ta fiyat geri çekildi. Mysteel ve Argus verilerine göre LME'de üç aylık nikel 17 Şubat 2026'da ton başına 16.830-16.900 dolar ile bir aylık dibi gördü, 17-20 Şubat haftasında ortalama 17.350 dolardan işlem gördü. Stok ise yaklaşık 287.700 tonla Ocak'taki seviyenin de üzerine çıktı. Ocak'taki zirve, stok fazlasına rağmen oluşan bir politika primiydi.
Katot üreticileri de bu zincire dikey olarak giriyor. Huayou'nun 2025 tarihli basın bültenine göre şirketin Weda Bay'deki HPAL (yüksek basınçlı asit liçi) hattı yıllık 120.000 ton nikel kapasitesiyle tam kapasite çalışıyor. Aynı bültene göre şirketin 50.000 tonluk NCM811 öncül projesinin ikinci fazı 284 günde mekanik olarak tamamlandı, bu bilgi yalnızca şirketin kendi açıklamasına dayanıyor. Dikey entegrasyon, NCM maliyetini nikel sülfat piyasasından koparıp MHP'nin (karışık hidroksit çökeltisi) ödeme oranına ve HPAL'in kükürt maliyetine bağlıyor. Entegre üretici böylece maliyet eğrisi üzerinde sülfat alan rakibinin altına iner.
Yüksek nikelli katot sinterlemede lityum hidroksit, LFP ise lityum karbonat kullanır. Geleneksel görüşe göre hidroksit daha ileri bir işlem gerektirdiği için karbonattan pahalıdır. Fastmarkets ve SMM verilerine göre Çin'de Haziran 2023'ten itibaren, en az 2025 ortasına kadar tersi geçerliydi. Karbonat hidroksite prim yaptı ve 14 Kasım 2024'te ton başına 15.700 yuan daha pahalıydı. NCM'den LFP'ye geçiş hidroksit talebini kıstığı için üreticiler hidroksiti karbonata çevirdi. SMM'ye göre Temmuz 2025'te batarya sınıfı kaba hidroksit ton başına 58.300-61.300 yuan, mikronize hidroksit 62.600-67.800 yuan aralığındaydı. Bu ters prim, NCM talebinin zayıfladığının fiyattaki işaretiydi.
Lityum karbonattaki sıçrama tabloyu yeniden değiştirebilir. Mysteel ve SMM'ye göre karbonat Aralık 2025 ile Ocak 2026 arasında ton başına 135.500 yuandan 182.000 yuana çıktı. Aynı kaynaklara göre her 10.000 yuanlık karbonat artışı LFP katodu ton başına yaklaşık 2.300-2.500 yuan pahalılaştırır, 46.500 yuanlık artış da yaklaşık 10.700-11.600 yuan eder. Hunan Yuneng de 1 Ocak 2026'dan itibaren LFP işleme ücretini ton başına 3.000 yuan artırdı. NCM'de lityumun maliyet payı daha düşük olduğu için, Ocak 2026 fiyatları korunursa iki kimya arasındaki maliyet makası 2026'da daralabilir.
Kore, Çin dışındaki ternary zincirinin merkezidir, ama görünen ile gerçek zincir farklıdır. Fastmarkets ve JoongAng Daily'nin aktardığına göre Güney Kore'nin ternary öncül ithalatının Ocak-Ekim 2024'te %97'si, Mart 2025 itibarıyla %90'dan fazlası Çin'den geldi. Nihai katot Kore'de üretilse bile içindeki öncül neredeyse tamamen Çin kökenlidir.
Kore bu bağımlılığı azaltmaya çalışıyor. POSCO Future M'in Gwangyang'daki öncül tesisi Haziran 2025'te devreye girdi. Tamamen yerli öncülden yapılan ilk katot Ultium Cells'e sevk edildi. LG Chem, Saemangeum'da 1,2 trilyon wonluk bir NCM öncül tesisi kuruyor. Bu çaba, Çin'deki yerli ikame sürecinin Kore'deki aynasıdır.
Kore'nin acelesinin nedeni ABD'dir. 4 Temmuz 2025'te yasalaşan One Big Beautiful Bill Act (OBBBA), 45X üretim kredisi ve yatırım kredisi için "yasaklı yabancı kuruluş" (prohibited foreign entity, PFE) tanımı getirdi. Morgan Lewis ve Miller & Chevalier'e göre tanım, belirlenmiş yabancı kuruluş ve yabancı etkisindeki kuruluş olarak iki kademelidir. Batarya bileşenleri için material assistance cost ratio (MACR), yani malzeme maliyetinin yasaklı olmayan kaynaklardan gelen payı, 2026'da en az %60, 2030'da en az %85 olmalı. 45X kredisi batarya hücresi için kWh başına 35 dolara kadar çıkıyor. ABD Gelir İdaresi (IRS) Şubat 2026'da oranın hesabına dair geçici rehberini yayımladı.
Katottaki Çin öncülünün maliyet payı yüksek kaldıkça ABD'de hücre üreten Koreli şirketlerin kredi hakkı risk altına girer. Kore şirketlerinin sonuçlarında izlenecek ölçü bu yüzden katottaki Çin öncülünün maliyet payıdır.
ABD'de NCM ve NCA talebine en büyük darbeyi teşvik kaybı indirdi. OBBBA ile 7.500 dolarlık elektrikli araç vergi kredisi 30 Eylül 2025'te sona erdi. Korea Times'ın 2 Ekim 2025 haberine göre Koreli şirketler buna depolamaya yönelerek ve ABD'de LFP üretimini yerelleştirerek tepki verdi.
Tarife tarafında 1 Ocak 2026'dan itibaren Çin menşeli, araç dışı kullanımdaki lityum-iyon bataryalara uygulanan Section 301 tarifesi %7,5'ten %25'e çıktı. Thomson Reuters ONESOURCE'a göre ABD Yüksek Mahkemesi 20 Şubat 2026'da IEEPA'nın (Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası) tarife yetkisi vermediğine karar verdi. Section 301 tarifeleri bundan etkilenmedi. Yönetim ardından Section 122 kapsamında 150 günlük küresel bir tarife ilan etti. Trump hafta sonu oranın %15 olacağını söylese de Dragonomi'nin 25 Şubat 2026 tarihli sabah notlarına göre Beyaz Saray evrakı %10'luk oranla dosyaladı. Dragonomi'nin Çin batarya ihracatı - Mahkeme kararı sonrası değişen tarife tablosu notu da kararın Çin batarya tarifesini çözmediğini vurguladı. Section 301 depolamadaki NCM ve NCA hücrelerini de kapsar.
LGES bu tabloya kimya değiştirerek uyum sağlıyor. Şirketin 2025 dördüncü çeyrek sunumuna göre LGES 2026'da küresel depolama kurulumunun %40'tan fazla büyümesini, bunun yarısının Kuzey Amerika'da gerçekleşmesini bekliyor. Şirket Avrupa'daki orta nikel hatlarının yanında LFP'ye, Kuzey Amerika'da da LFP üretimine başladı.