Lityum iyon batarya — Yeniden şarjlı pil ailesi

Lityum iyon batarya (lithium-ion battery, Li-ion, lityum iyon pil), şarj ve deşarj sırasında lityum iyonlarının iki elektrot arasında bir sıvı elektrolit ve gözenekli bir ayırıcı üzerinden gidip geldiği yeniden şarj edilebilir pil ailesidir. Telefondan dizüstü bilgisayara, elektrikli otomobilden şebeke ölçekli enerji depolama tesisine kadar şarj edilebilir pillerin büyük çoğunluğu bu ailedendir. Elektrikli aracın en pahalı parçası ve güneş ile rüzgâr elektriğini saklamanın temel aracı olduğu için emtia, otomotiv ve enerji hisselerini birlikte etkiler. Dragonomi yazılarında CATL ve BYD gibi hücre üreticileri, lityum fiyatı, elektrolit ve ayırıcı gibi malzemeler ve Çin'in ihracat politikası nedeniyle sık geçer.

Nasıl çalışır

Bir lityum iyon hücresinin dört ana bileşeni vardır. Katot (pozitif elektrot) lityum içeren bir metal oksit ya da fosfattır. Anot (negatif elektrot) çoğunlukla grafittir. Elektrolit, iyonları iki elektrot arasında taşıyan sıvıdır. Ayırıcı (separatör), iki elektrodun birbirine değmesini engelleyen gözenekli plastik bir zardır. Elektrotlar ince metal folyolara sürülür. Katot alüminyum, anot bakır folyo üzerinde durur.

Şarj sırasında dış kaynaktan gelen enerji lityumu katottan söker. İyonlar elektrolitten ve ayırıcının gözeneklerinden geçerek anoda gider ve grafitin katmanları arasına yerleşir. Elektronlar ayırıcıdan geçemez, dış devre üzerinden anoda ulaşır. Deşarjda yön tersine döner ve dış devreden akan elektronlar motoru ya da telefonu çalıştırır. Lityumun kristal yapıya girip çıkmasına interkalasyon (araya yerleşme) denir. Elektrotlar bu sırada çözünüp yeniden çökelmez, pilin binlerce kez şarj edilebilmesi bu mekanizmadan gelir.

Hücrenin ilk şarjında elektrolitin küçük bir kısmı anot yüzeyinde ayrışır ve ince bir koruyucu tabaka kurar. Bu tabakaya SEI (solid electrolyte interphase, katı elektrolit arayüzeyi) denir. SEI iyonları geçirir ama elektrolitin anotla tepkimeye girmeye devam etmesini engeller. Fabrikadaki ilk şarj ve dinlendirme adımı (formation) bu tabakayı düzgün kurmak için yapılır. Elektrolit doldurma ve formation yazısında anlatıldığı gibi SEI ne kadar düzgün kurulursa hücrenin ilk şarj kaybı o kadar az olur.

Katodun kimyası ailenin alt türünü belirler. 2026 itibarıyla iki ana kol vardır. LFP (lityum demir fosfat) ucuz, uzun ömürlü ve ısıya dayanıklıdır, enerji yoğunluğu daha düşüktür. NCM (İngilizce kaynaklarda NMC) ve NCA gibi üçlü katotlar, yani nikel ve kobaltın yanında manganez ya da alüminyum içeren oksitler, aynı ağırlığa daha çok enerji sığdırır ama daha pahalıdır ve ısındığında daha şiddetli tepki verir. NCM811 gibi adlardaki rakamlar nikel, kobalt ve manganezin oranını gösterir. LMFP, LFP'ye manganez eklenmiş ve gerilimi biraz daha yüksek bir türevdir. Telefonlardaki LCO (lityum kobalt oksit) ve ucuz uygulamalardaki LMO (lityum manganez oksit) ailenin diğer üyeleridir.

Hücre biçimi, birimler ve paket

Hücrenin üç ana biçimi vardır. Silindirik hücreler metal bir tüpe sarılmış elektrotlardan, prizmatik hücreler sert dikdörtgen bir kutudan, kese (pouch) hücreler esnek alüminyum laminat bir torbadan oluşur. Hücreler modüllere, modüller de soğutma, elektronik ve kasa ile birlikte pakete bağlanır. Paketteki BMS (battery management system, batarya yönetim sistemi) her hücrenin gerilimini ve sıcaklığını izler. Çinli üreticilerin yaygınlaştırdığı CTP (cell-to-pack) tasarımı modül katmanını atlar, CTC (cell-to-chassis) ise hücreleri doğrudan şasiye yerleştirir. CTP ve CTC paketleme yazısına göre hücrelerin güvenli çalışma penceresi kabaca 15 ile 45-55 santigrat derece arasındadır ve paket içindeki hücreler arası sıcaklık farkının 5 derecenin altında tutulması hedeflenir. Bu pencereyi korumak termal yönetim sisteminin işidir.

Hücre etiketlerinde iki birim görülür. Amper saat (Ah) taşınan yük miktarıdır, vatsaat (Wh) depolanan enerjidir. Enerji, kapasite ile ortalama gerilimin çarpımıdır. LFP hücrelerin nominal gerilimi 3,2 volt civarında olduğundan 314 Ah'lik bir depolama hücresi 314 çarpı 3,2 eşittir yaklaşık 1.005 vatsaat, yani kabaca 1 kWh taşır. 1 GWh'lik bir depolama siparişi bu yüzden yaklaşık 1 milyon adet 314 Ah hücre demektir (1 milyar bölü 1.005 eşittir yaklaşık 995 bin).

Depolamada ikinci ölçü döngü ömrüdür, yani kapasite belli bir eşiğin altına inene kadar yapılabilen tam şarj ve deşarj sayısıdır. Kapasitenin ilk değere oranına sağlık durumu (SOH, state of health) denir. Döngü ömrü sıcaklığa, şarj gücüne ve ömür sonu eşiğinin %70 mi %80 mi seçildiğine göre büyük ölçüde değişir. Test koşulu yazmayan bir döngü sayısı bu nedenle kıyaslanamaz.

Kısa tarihçe

İlk lityum pil denemeleri metalik lityum anot kullandı. Metal lityumun şarjda oluşturduğu iğne biçimli dendritler ayırıcıyı delip kısa devreye yol açtı. Çözüm lityumu iyon hâlinde tutan malzemeler oldu. M. Stanley Whittingham interkalasyon fikrini, John B. Goodenough kobalt oksit katodu, Akira Yoshino da karbon anotlu ilk çalışır hücreyi geliştirdi ve üçü 2019 Nobel Kimya Ödülü'nü paylaştı. İlk ticari lityum iyon pili Sony 1991'de video kameralarda kullanıma sundu. Talebin merkezi sonra otomobile ve şebeke depolamasına kaydı, Çin'in NEV (yeni enerjili araç) teşvikleriyle üretim de büyük ölçüde Çin'de toplandı.

Hücrenin malzemeleri

Elektrolit

Ticari hücrelerde elektrolit üç parçadan oluşur. Elektrolit doldurma yazısında anlatılan tipik karışımda etilen karbonat (EC) tuzu çözer, dimetil karbonat (DMC) akışkanlığı sağlar ve ikisi hacimce kabaca 3:7 oranında harmanlanır. Lityum tuzu neredeyse her zaman LiPF6 (lityum heksaflorofosfat) olur, litre başına 1 mol civarında çözülür ve Çin piyasasında kısaca "6F" diye anılır. Üçüncü parça katkılardır. Vinilen karbonat (VC) ve floroetilen karbonat (FEC) SEI tabakasını güçlendirir.

LiPF6 nemle tepkimeye girdiğinde hidrojen florür (HF) açığa çıkar ve HF katot yüzeyini aşındırır. Doldurma bu yüzden çiy noktası çok düşük kuru odalarda ve vakum altında yapılır. Elektrolit yanıcı bir organik sıvıdır, termal kaçakta yangını besleyen yakıtlardan biridir.

Ayırıcı (separatör)

Ayırıcı, katot ile anot arasındaki mikron ölçeğinde gözenekli polietilen (PE) ya da polipropilen (PP) filmdir. Elektron geçirmez, iyon geçirir. Ayırıcı üretimi yazısına göre ıslak yöntemde polimer bir yağla eritilip iki yönde çekilir ve yağ yıkanarak gözenek açılır, böylece 5 ile 16 mikron arası filmler çıkar. Kuru yöntem çözücü kullanmaz, 16 ile 40 mikron arası daha kalın ve ucuz film verir. Yüksek enerji yoğunluklu hücreler büyük ölçüde ıslak filme kaymıştır. Filmler çoğunlukla seramikle kaplanır. Aynı yazıya göre ayırıcı hücre maliyetinin kabaca %4 ile %8'i kadardır.

Anot malzemesi (grafit)

Ticari hücrelerin büyük çoğunluğunda anot grafittir. Her altı karbon atomuna en fazla bir lityum düştüğü için grafitin teorik kapasitesi gram başına 372 miliamper saattir (mAh/g). Sodyum iyon hücre yazısında anlatıldığı gibi lityum iyon hücrelerde ilk şarj verimi %92 ile %95 arasındadır ve kaybın çoğu SEI kurulumuna gider.

Doğal grafit madenden çıkarılıp saflaştırılır. Yapay grafit petrol koku ya da iğne koku gibi hammaddelerin çok yüksek sıcaklıkta fırınlanmasıyla, yani enerji yoğun grafitlemeyle üretilir. SMM verilerine göre Çin'in grafit anot üretimi 2025'in ilk yarısında 1,107 milyon tona çıktı ve %91,2'si yapay grafitti. Kapasite tavanını aşmak için anoda düşük oranda silisyum-karbon (Si-C) kompozit eklenir. Silisyum çok daha fazla lityum tutar ama şarjda şişer ve zamanla parçalanır.

Enerji yoğunluğu (Wh/kg)

Enerji yoğunluğu, birim ağırlık (Wh/kg) ya da hacim (Wh/L) başına depolanan enerjidir. Araçta kütlesel değer menzili, hacimsel değer paketin tabana sığıp sığmayacağını belirler. Group14'ün açıkladığı verilere göre SCC55 silisyum-karbon malzemeli bir Farasis kese hücresi 330 Wh/kg ve 750 Wh/L değerine ulaştı. Grafit anotlu karşılığı 260 Wh/kg olduğundan fark yaklaşık %27'dir (330 bölü 260 eşittir 1,27).

Rakam okurken hücre ile paket, kütlesel ile hacimsel değer ve ölçüm koşulu ayrılmalıdır. Paket, soğutma ve kasa ağırlığı nedeniyle her zaman hücreden düşük yoğunluk verir. CATL'in 21 Nisan 2026'daki teknoloji gününde tanıtılan üçüncü nesil Qilin NCM hücresi için CnEVPost'u aktaran ecomento 280 Wh/kg ve 600 Wh/L bildirdi. Enerji yoğunluğu bir düzenleme eşiğine de dönüştü. Çin'in Ekim 2025'te duyurduğu ihracat denetimi listesi 300 Wh/kg ve üzerindeki hücre ve paketleri hedef aldı.

Güç bataryası (çekiş bataryası) ve depolama pili

Güç bataryası (power battery, çekiş bataryası), elektrikli ve hibrit araçlarda motoru besleyen bataryadır. Karşısındaki ikinci büyük kol, şebekede ya da işletmelerde enerji saklayan depolama pili (BESS, battery energy storage system) grubudur. SNE Research verilerine göre 2025'te dünyada araçlara takılan EV bataryası 1.187 GWh oldu ve %31,7 arttı. CATL %39,2, BYD %16,4 pay aldı. CABIA (Çin Otomotiv Güç Bataryası Endüstri İnovasyon İttifakı) verilerine göre Çin'deki 769,7 GWh'lik kurulumun %81,2'si LFP'ydi, üçlü bataryalar yalnızca %3,7 büyüdü. Bu hacmin içinde PHEV ve menzil uzatıcılı araçların küçük paketleri de vardır.

Depolama çok daha hızlı büyüdü. InfoLink verilerine göre 2025'te küresel depolama hücresi sevkiyatı 612,39 GWh oldu ve %94,59 arttı. İlk altı sırayı CATL, Hithium, EVE, BYD, CALB ve REPT aldı, ilk on üreticinin payı %88,8'di. Benchmark Mineral Intelligence 2025'te toplam lityum iyon talebini 1,59 TWh olarak hesapladı. CATL'in 2025 sonuç yazısına göre şirket 661 GWh pil sattı, bunun yaklaşık 541 GWh'si güç pili, yaklaşık 121 GWh'si depolama piliydi (yuvarlama nedeniyle toplam 1 GWh farklı).

Sevkiyat ve pay rakamları neden uyuşmaz

Aynı yıl için kurumlar farklı depolama rakamları yayımlar. InfoLink 2025 için 612,39 GWh ve %94,59 büyüme verir. EVTank'e göre depolama amaçlı lityum iyon sevkiyatı 651,5 GWh, büyüme %76,2'dir. GGII ise Çin için yıl içinde yaklaşık 630 GWh ve %85 tahmin etmişti. Fark büyüme oranlarının tabanından gelir. InfoLink'in rakamından geriye gidildiğinde 2024 tabanı 612,39 bölü 1,9459 eşittir yaklaşık 314,7 GWh çıkar. EVTank'in 2024 tabanı ise 651,5 bölü 1,762 eşittir yaklaşık 369,8 GWh'dir. İki kurum aynı yıl için yaklaşık %17 farklı taban kullanır ve büyüme oranları 18 puan ayrışır.

Tanım da ayrışır. InfoLink hücre ve sistem sıralamalarını ayrı yayımlar, sistem tarafını da şebekeye doğrudan bağlanan AC taraf ve ağırlıkla bataryadan oluşan DC taraf olarak böler. Bir proje hem hücre üreticisinin hem entegratörün sevkiyatında göründüğü için hücre ve sistem sıralamaları toplanamaz. InfoLink sıralamayı sektör görüşmeleri ve kendi modeliyle kurar, veri vermeyen şirketleri tahmin eder ve uyuşmazlıkta şirketin resmî verisini esas alır.

Şirket verisi ile kurum verisi de çakışmaz. CATL'in 2025 depolama satışı 121 GWh ve büyüme %29,13 olduğuna göre 2024 rakamı 121 bölü 1,2913 eşittir yaklaşık 93,7 GWh'dir. EVTank ise CATL'e 2024 için yaklaşık 110 GWh ve %29,5 pay vermişti. Aradaki yaklaşık %17'lik fark, EVTank'in sevkiyatı, CATL'in yıllık raporunun ise gelir olarak tanınan satışı saymasından gelebilir. CATL'in yıl sonu kapasitesi 772 GWh, inşaat hâlindeki kapasitesi 321 GWh, kullanım oranı %96,9'du. Kapasite ile kullanım oranının çarpımı (yaklaşık 748 GWh) satılan 661 GWh'den yüksektir. Yıl sonu kapasitesi yıl ortalamasından büyük olduğu için bu çarpım üretim için yalnızca bir üst sınırdır, satış ile üretim de aynı kavram değildir.

Batarya hücre fiyatı (dolar/kWh)

Batarya fiyatı kilovatsaat başına maliyetle ifade edilir. Sektörün referansı BloombergNEF'in (BNEF) aralıkta yayımladığı yıllık ankettir. BNEF'in 9 Aralık 2025'te açıkladığı ankete göre küresel ortalama paket fiyatı kilovatsaat başına 108 dolara indi, bu %8 düşüş ve kaydedilen en düşük seviyeydi. Ortalama hücre 74 dolardı. BEV hücresi 79 dolarla paket fiyatının %80'ini oluşturdu (79 bölü 99). Sabit depolama paketleri %45 düşüşle 70 dolara indi ve ilk kez en ucuz segment oldu.

Çin'de hücre fiyatı vatsaat başına yuan olarak verilir. Vatsaat başına 0,365 yuan, kilovatsaat başına 365 yuan demektir. Hücre maliyetinin en büyük kalemlerinden biri katottur ve katot fiyatı lityum karbonat fiyatına bağlıdır.

Hücre, ekipman ve teslim fiyatı ayrımı

Hücre fiyatı bir depolama projesinin maliyetinin yalnızca bir parçasıdır. Ember'in Ekim ve Kasım 2025 analizine göre Çin iç pazarında depolama LFP hücresi kilovatsaat başına yaklaşık 40 dolardı. ABD ve Çin dışındaki pazarlarda proje bazlı toplam maliyet yaklaşık 125 dolardı. Bunun yaklaşık 75 doları Çin'den teslim çekirdek ekipman, 50 doları montaj ve şebeke bağlantısıydı. Hücre, çekirdek ekipmanın yalnızca yaklaşık %53'üdür (40 bölü 75).

Çin ihaleleri bu ekipman fiyatının ne kadar aşağı indiğini gösterir. ESS News'e göre Huadian'ın Mart 2025'teki 6 GWh'lik ihalesinde ortalama kazanan teklif kilovatsaat başına yaklaşık 65 dolardı ve tekliflerin %80'inden fazlası vatsaat başına 0,5 yuanın altındaydı. PowerChina'nın 16 GWh'lik çerçeve ihalesinde ortalama 66,3 dolardı, aralık 60,5 ile 82 dolardı ve fiyata sistem tasarımı, devreye alma ve 20 yıllık bakım dahildi.

Aynı ekipman ABD'ye girdiğinde gümrük yığını eklenir. 2026 Nisan itibarıyla Çin menşeli depolama bataryasında Section 301 vergisi %25, MFN (en çok kayrılan ülke) vergisi yaklaşık %3 ve 24 Şubat 2026'da yürürlüğe giren Section 122 ek vergisi %10'dur, toplam yaklaşık %38 eder. 65 dolarlık bir Çin ihale fiyatına %38 eklendiğinde 65 çarpı 1,38 eşittir yaklaşık 90 dolar çıkar. Bu rakam navlun, sigorta ve montajdan öncedir. Section 122 oranının %15'e çıkarılacağı açıklandı, ama vergi 150 günle sınırlıdır.

Hücre fiyatında 2025 ve 2026 tersinmesi

BNEF'in yıllık ortalaması düşerken Çin spot piyasası 2025'in son çeyreğinden itibaren ters yöne döndü. InfoLink verilerine göre 314 Ah depolama hücresinin ortalama fiyatı Ekim 2025 sonunda vatsaat başına 0,300 yuandı. Aralık başında 0,310, Şubat başında 0,360 yuana çıktı ve 20 Nisan 2026'da 0,365 yuana ulaştı. Altı ayda artış %22 oldu.

Tablodaki DC tarafı sistem, hücre, raf, BMS ve sıvı soğutmadan oluşan ama invertörü içermeyen depolama bloğudur. InfoLink tersinmenin dört nedenini sayar. CATL'in Jianxiawo lepidolit madeninde üretim durunca lityum arzı daraldı (lityum kaynakları). Çin hükümetinin "mantıksız rekabet" karşıtı politikası fiyat kırma yarışını frenledi. Hat kullanım oranı yükseldi. KDV iadesinin azalacağı açıklanınca alıcılar ihracat siparişlerini öne çekti.

Lityum karbonat bu dönemde iki katından fazla arttı. SMM'ye göre ortalama fiyat Ekim 2025'teki 73.550 yuandan 26 Ocak 2026'da ton başına 181.500 yuana çıktı. KDV iadesi kararı 9 Ocak 2026 cuma günü duyuruldu. Sonraki ilk işlem günü olan 12 Ocak'ta Guangzhou Vadeli İşlem Borsası'nda (GFEX) en aktif lityum karbonat kontratı %9'luk günlük limitle yükselip 156.060 yuandan kapandı (Çin vadeli işlem borsaları).

Lityumun hücre maliyetine geçişi, adım adım

SMM'nin ve China Energy Storage Network'ün aktardığı sektör kuralına göre lityum karbonattaki her ton başına 10.000 yuanlık artış depolama hücresinin maliyetini vatsaat başına yaklaşık 0,006 yuan yükseltir. Katsayı birim hesabıyla da tutar. LFP hücrede kilovatsaat başına yaklaşık 0,6 kilogram LCE varsayılırsa 0,0006 ton çarpı 10.000 yuan eşittir kilovatsaat başına 6 yuan, yani vatsaat başına 0,006 yuan çıkar. Kural Ekim 2025 ile Ocak 2026 arasına uygulanabilir.

1. Lityum karbonat artışı, 181.500 eksi 73.550 eşittir ton başına 107.950 yuan.
2. Kaç tane 10.000 yuanlık adım olduğu, 107.950 bölü 10.000 eşittir 10,795.
3. Lityum kaynaklı maliyet artışı, 10,795 çarpı 0,006 eşittir vatsaat başına yaklaşık 0,0648 yuan.
4. SMM'nin hesabına göre 314 Ah hücrenin teorik maliyeti Ekim 2025'te vatsaat başına 0,2798 yuandan Ocak 2026'da 0,3683 yuana çıktı. Toplam artış 0,3683 eksi 0,2798 eşittir 0,0885 yuan.
5. Lityumla açıklanamayan kısım, 0,0885 eksi 0,0648 eşittir vatsaat başına yaklaşık 0,0237 yuan.

Toplam maliyet artışının yaklaşık dörtte biri (0,0237 bölü 0,0885 eşittir 0,27) lityum dışından, yani elektrolit, 6F ve demir fosfat gibi kalemlerden geldi. Hesap lityum tarafında 26 Ocak'taki spot zirveyi kullandığı için 0,0648 yuan lityumun payı için bir üst sınırdır, lityum dışı kalemlerin gerçek payı dörtte birden büyük olabilir. 1 GWh 1 milyar vatsaat olduğundan lityum kaynaklı 0,0648 yuanlık artış 1 GWh'lik bir siparişte yaklaşık 64,8 milyon yuan ek maliyet demektir.

Sözleşmeler nasıl fiyatlanır

Bu katsayı pratikte sözleşme formüllerinde kullanılır. Sina Finance'in Mart 2026 tarihli lityum karbonat görüş özetine göre Çin'de lityum zincirinin fiyat referansı çoğunlukla SMM kotasyonudur, daha az ölçüde Mysteel kullanılır. Fiyatlama dönemi yarıyıl ve çeyrekten aylığa inmiştir. Uzun dönem sözleşme fiyatı genellikle SMM kotasyonunun %92 ile %95'i kadardır. Karbonat satışlarında uzun dönem sözleşmelerin payı kabaca %60 ile %70, ana tedarikçiler hesaba katılırsa %80 ile %90 arasındadır. Referans GFEX vadelisi değil, spot kotasyondur.

Depolama hücresi sözleşmeleri de aynı yöne kaydı. Far East Battery'nin depolama araştırma yöneticisinin haberlere yansıyan anlatımına göre 2026'da sabit fiyat yerine lityum endeksli formüller ve 1 ile 2 haftalık teklif geçerlilik süreleri yaygınlaşıyor. Lityum fiyatı belirlenen eşiği aştığında sistem fiyatı otomatik olarak ayarlanıyor. Formüllerin katsayıları kamuya açık değildir.

Teklif fiyatı ile ihale sonucu da ayrı sayılardır. Sina Finance'e göre Kasım 2025'te lityum karbonat ton başına 120.000 yuan civarındayken 314 Ah depolama hücresi vatsaat başına 0,28 ile 0,29 yuandan teklif ediliyordu. Mart 2026'da teklifler 0,40 yuana ulaştı. Buna karşın CESA'nın (Çin Enerji Depolama İttifakı) istatistiğine göre Şubat 2026'daki yurt içi depolama hücresi ihalelerinde kısa listeye giren teklifler 0,325 ile 0,35 yuan arasındaydı ve ortalama 0,3438 yuandı. Manşetteki 0,40 yuan bir teklif rakamıdır, gerçekleşen ihale fiyatları bunun 0,05 yuan kadar altında kaldı.

Büyük alıcılar fiyattan çok kapasite hakkı satın alır. Hithium (Haichen) Kasım 2025'te CATL ile 2026-2035 dönemini kapsayan 10 yıllık bir çerçeve anlaşma imzaladı. Anlaşmaya göre Hithium 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2028 arasında CATL'den en az 200 GWh hücre alacak ve taraflar her yıl 1 Aralık'tan önce üç yıllık hedefi kaydırarak güncelleyecek. Bir hücre üreticisinin rakibinden hacim taahhüdüyle hücre alması dikkat çekicidir. Birim fiyat ve lityum eskalasyon formülü açıklanmadı.

Fazla kapasite ile sıkışma aynı anda

Bu yükseliş ilk bakışta kapasite fazlasıyla çelişir. McKinsey'e göre 2025'te lityum iyon talebi yaklaşık 1,6 TWh iken nominal üretim kapasitesi yaklaşık 4 TWh'ydi, nominal kullanım oranı yaklaşık %40'a denk gelir (1,6 bölü 4). Çelişki nominal ile etkin kapasite farkından gelir. InfoLink'e göre 500 Ah üzerindeki şebeke hücrelerinin üretimi 2026'nın ilk çeyreğinin sonu ile ikinci çeyreğinde hızlanıyor ve bu hücrelerin şebeke ölçeğindeki payı 2026'da %15'i aşacak. Ana yön 587 ve 588 Ah hücrelerdir. CATL ilk 587 Ah teslimatını Haziran 2025'te yaptı ve Aralık 2025'e kadar 2 GWh'yi aştı. SMM'ye göre 314 Ah hatlarının yeni formata dönüştürülmesi geçici bir 314 Ah kapasite kaybı yarattı. Küresel kapasite fazlası ile aranan formatta sıkışma böylece aynı anda yaşanabiliyor.

Yeni formatın ömür iddiaları da dikkatle okunmalıdır. Trina'nın veri sayfası 587 Ah LFP için en az 12.000, Hithium'un ön veri sayfası en az 11.000 döngü yazar. REPT 2025 sonunda 588 Ah'lik Wending platformu için 10.000'den fazla döngü açıkladı. Bu kaynakların hiçbiri sıcaklık, şarj gücü ve ömür sonu eşiği gibi test koşullarını açıkça vermez. Nisan 2026 itibarıyla 500 Ah üzeri hücrelerde bağımsız bir yeterlilik başarısızlığı ya da proje gecikmesi kamuya yansımış değildir, ama bu henüz sahada uzun süre çalışmış bir format olmadığı anlamına da gelir.

Depolama marjını kim taşıdı

Hücre fiyatı yükselirken kârın kime kaldığı şirketlerin 2025 sonuçlarında görülür. Kapsamlar farklı olduğu için tablo bir merdiven gibi okunmalıdır, birebir kıyas gibi değil.

CATL'in 10 Mart 2026'da açıkladığı 2025 sonuçlarına göre depolama segmentinin geliri %8,99 artışla 62,44 milyar yuana çıkarken satış hacmi %29,13 arttı. Birim gelir bu yüzden yaklaşık %16 düştü (1,0899 bölü 1,2913 eşittir 0,844). Segment sistem satışını da kapsadığı için bu yalnızca kaba bir göstergedir. Yine de birim fiyat düşerken marjın %26,7 civarında sabit kalması, CATL'in maliyet düşüşünü müşteriye tam yansıtmadığını gösterir.

EVE 27 Mart 2026'da açıkladığı 2025 sonuçlarında depolama pili gelirini %28,45 artışla 24,441 milyar yuan, sevkiyatı %40,84 artışla 71,05 GWh olarak verdi. Bu vatsaat başına yaklaşık 0,344 yuan gelir demektir (24,441 milyar bölü 71,05 milyar). Brüt marj 2,44 puan düşüşle %12,28'e geriledi ve şirket düşüşü rekabet için stratejik fiyat ayarıyla açıkladı. JP Morgan'ın EVE ve CALB notunu anlatan yazıya göre iki şirketin birim kârı vatsaat başına 0,02 yuan civarındaydı ve JP Morgan 2026 kâr tahminlerini hammadde enflasyonunun marjları sıkıştırma riski nedeniyle düşürdü.

REPT'in 14 Nisan 2026'da yayımlanan yıllık raporuna göre şirketin toplam brüt marjı %4,1'den %11,2'ye çıktı ve şirket ilk yıllık kârını (681 milyon yuan) yazdı. Depolama geliri %86,8 artışla 13,561 milyar yuana ulaştı ve toplam gelirin yarısından fazlasını oluşturdu. Şirket depolama siparişlerini Avrupa, ABD ve Avustralya gibi yüksek marjlı pazarlara kaydırdı. Hithium'un Hong Kong izahnamesi aynı coğrafi farkı açıkça gösterir. 2024'te yurt dışı satışlarda brüt marj %42,3, yurt içinde %8,1'di. Aynı yıl aldığı 414 milyon yuanlık devlet teşviki net kârının 1,43 katıydı.

Bu tablodan çıkan sonuç, Çin iç pazarındaki hücre satışının ince marjlı kaldığı, yüksek marjın ise sistem entegrasyonu ve yurt dışı satıştan geldiğidir. Hücre fiyatı yükseldiğinde girdisini sabit fiyatla satan üretici, lityum ve 6F artışını kendi marjından öder.

LiPF6 (6F) elektrolit tuzu ve fiyat döngüsü

LiPF6, elektrolitin en pahalı bileşenidir. SMM'nin elektrolit analizlerine göre 6F elektrolit maliyetinin yaklaşık %40 ile %50'sini oluşturur.

6F'nin fiyat tarihi tipik bir emtia döngüsüdür. SMM verilerine göre Aralık 2022'de ortalama fiyat ton başına 249.590 yuandı, Mart 2023'te 132.783 yuana indi ve 2024 sonunda yaklaşık 63.000 yuana geriledi. Zirveden dibe düşüş yaklaşık %75'ti (63.000 bölü 249.590 eşittir 0,25). Dragonomi'nin Nisan 2024 tarihli yazısına göre pazarın %30'dan fazlasını tutan Tinci'nin 2024 ilk çeyrek cirosu %40'tan fazla düştü. Uzun dip yeni kapasite yatırımını durdurdu.

Wind verilerine göre 6F 30 Eylül 2025'te ton başına 61.000 yuan iken 7 Kasım 2025'te 121.500 yuana çıktı, beş haftada artış %99'du. SunSirs'e göre Kasım sonunda ortalama 160.500 yuana, Zhuochuang verilerine göre 2026 başında 165.000 yuanlık zirveye ulaştı. Hareket lityum karbonat henüz ucuzken geldi. Yani 6F hammaddesi yüzünden değil kendi kapasite darboğazı yüzünden yükseldi. SMM'ye göre 6F'nin saklama ömrü 3 ile 6 aydır, bu yüzden piyasada tampon stok oluşmaz. Tianfeng Securities'in Kasım 2025 tahminine göre yeni bir hattın kurulumu 6 ile 12 ay ya da daha uzun sürer ve etkin yeni kapasite 2026 sonu ile 2027'de devreye girecektir.

Arz birkaç şirkette toplanmıştır. CLS'nin Kasım 2025 derlemesine göre çekirdek kapasite Tinci'de 110 bin ton, Do-Fluoride'da 65 bin ton, Tianji'de (Tonze) 37 bin tondur. Şirketlerin 2025 sonuçları kapasitenin zaten dolu olduğunu gösterir. Tianji'nin yıllık rapor özetine göre şirket 2025'te 39.600 ton 6F üretti ve 40.100 ton sattı. Yıl sonu kurulu kapasitesi 37.000 ton olduğundan üretim nominal kapasitenin yaklaşık %107'si oldu (39.600 bölü 37.000), ikinci fazdaki 15.000 ton deneme üretimindeydi. Şirketin net kârı %106,08 arttı ve şirket sipariş yapısını piyasaya göre dinamik ayarlayacağını açıkladı. Do-Fluoride ise yatırımcı açıklamalarında 2026 için yaklaşık 60.000 ton üretim planı verdi. Bu, 65.000 tonluk mevcut kapasitenin %92'si demektir. Fiyat "piyasa koşullarına göre müşteriyle müzakere" ile belirlenir. Kâğıt üzerindeki boş kapasite satılabilir kapasite de değildir, çünkü hücre üreticileri yalnızca ürün doğrulama sürecinden geçmiş tedarikçiden alım yapar. 6F'nin ne kadarının uzun dönem sözleşmeyle satıldığı ve yeni bir tedarikçinin doğrulamasının kaç ay sürdüğü kamuya açık kaynaklarda verilmez.

Fiyat zirveden hızla geri çekildi. SunSirs'e göre 3 Şubat 2026'da ton başına yaklaşık 138.000 yuana, SMM'ye göre Nisan 2026'da 100.000 yuan civarına indi. Longzhong'un hesabına göre 6F üreticilerinin ton başına kârı yıl başındaki yaklaşık 85.000 yuandan Ocak ile Nisan 2026 arasında eksi 3.000 yuana geriledi. Zhuochuang'ın zirvesine göre fiyat üç dört ayda yaklaşık %39 düştü (100.000 bölü 165.000 eşittir 0,61). Fiyat hâlâ 2024 dibinin yaklaşık 1,6 katındayken üretici zarara geçti. Nisan verileri çok yeni ve seriler arasında tarih farkı vardır.

Elektrolit pazarında kim ne kazanıyor

EVtank verilerine göre 2025'te küresel elektrolit sevkiyatı %44,5 artışla 2,402 milyon ton oldu, Çin'in payı %93,05'ti ve Tinci 720 bin tonla Çin sevkiyatının %32,2'sini yaptı. Yalnızca araç hücrelerini sayan SNE Research verisine göre 2025'in ilk on bir ayında BYD'nin kendi hücreleri için ürettiği 192 bin ton elektrolit, Capchem'in 196 bin tonuna neredeyse eşitti. Toplam sevkiyat depolamayı da içerdiği için "pazar payı" okurken tanıma bakmak gerekir.

SMM'nin 2026 başındaki analizine göre depolama hücrelerindeki LFP elektroliti ton başına 17.550 yuandan 34.850 yuana çıktı. Katkılar da ayrı bir risktir. VC elektrolit kütlesinin yaklaşık %1 ile %3'ünü oluşturur, uzun ömürlü depolama hücrelerinde bu oran %3'ü aşabilir. SunSirs ve SMM verilerine göre VC 1 Eylül 2025'te ton başına yaklaşık 47.500 yuandı. Kasım 2025'te tek bir tedarikçideki arz kesintisinden sonra 77.500 yuana çıktı ve %63 arttı.

Ayırıcı ve anot tedarik zinciri

SNE Research verilerine göre 2025'in ilk on bir ayında elektrikli araç hücrelerine takılan ayırıcı yaklaşık 16,3 milyar metrekare oldu ve %41,2 arttı. 2025'in üçüncü çeyreğinde Japon üreticilerin payı %7,2, Korelilerin %4,4, Çinlilerin yaklaşık %88'di ve Japon ile Kore payı 2023'ten beri düşüyor (yerli ikame).

Hacim kâr getirmedi. The Bamboo Works'ün aktardığına göre Senior Technology'nin Mart 2026'daki Hong Kong izahnamesi şirketi 2025 küresel ayırıcı sevkiyatında %11,6 payla ikinci sıraya koyuyor, ama şirketin net kârı aynı yıl sert düştü. SMM'nin 2025 ortası fiyatlarına göre ıslak ayırıcı metrekare başına 7 mikronda 0,76 yuan, 9 mikronda 0,74 yuandı ve önde gelen üreticiler 2025'in bazı çeyreklerinde zarar etti. CarNewsChina'ya göre Aralık 2025'te önde gelen üreticiler ıslak ayırıcıda %30'a varan zam bildirdi. Fiyat maliyet eğrisinin tabanına yaklaştığında bu tür bildirimler artar, ama gerçekleşen fiyat pazarlıkta aşağı çekilebilir.

Anotta liderlik tanıma göre değişir. SNE Research'ün Aralık 2025 bültenindeki kümülatif araç kurulumu verisine göre Shanshan 269 bin ton, BTR 217 bin tonla ilk iki sıradaydı ve Çinli satıcıların payı %94'ü aşıyordu. Mysteel'e göre BTR'nin 2025 geliri %19,29 artışla 16,983 milyar yuana çıktı, net kârı 875 milyon yuan oldu. Bu yaklaşık %5,2 net marj demektir. Mysteel'in tahminine göre Çin'in anot kapasitesi 2025'te 4,27 milyon ton, üretimi 2,52 milyon ton civarındaydı, yani doluluk yaklaşık %59'du (2,52 bölü 4,27).

Silisyum-karbon anotların önündeki engel fiyattır. SMM verilerine göre Ocak 2026'da orta sınıf NEV yapay grafitinin tonu yaklaşık 3.385 dolardı. Bilyalı öğütmeyle üretilen Si-C'nin tonu yaklaşık 29.840 dolardı (Ocak 2026). CVD (kimyasal buhar biriktirme) yöntemiyle üretilen Si-C ise ton başına yaklaşık 71.331 dolardı (Aralık 2025). Bu fiyatlar grafitin yaklaşık 9 ve 21 katıdır (29.840 bölü 3.385 eşittir 8,8, 71.331 bölü 3.385 eşittir 21,1). Si-C'nin telefonlarda yayılıp elektrikli araçlarda sınırlı kalmasının ana nedeni bu primdir.

Hızlı şarj ve anot yüzeyi

Şarj hızı "C" ile ifade edilir. 1C kapasiteyi bir saatte dolduran akımdır, 10C kabaca altı dakikaya karşılık gelir. Yüksek akımda lityum grafite yeterince hızlı giremez ve anot yüzeyinde metal olarak birikebilir. Hızlı şarj yarışı bu yüzden anot yüzeyi ve elektrolit üzerinden yürür. BYD Mart 2025'te 1.000 volt ve 1.000 amperle çalışan 1 megavatlık sistemini tanıttı. CATL'in 21 Nisan 2026'daki teknoloji gününde tanıtılan üçüncü nesil Shenxing hücresinin Electrek'e göre %10'dan %98'e şarjı 6 dakika 27 saniye sürdü. Bu rakamlar şirket sunumundan gelir ve bağımsız olarak doğrulanmadı.