Cerrahi robot (robotic-assisted surgery system, RAS sistemi, robot yardımlı cerrahi sistemi), cerrahın bir konsoldan yönettiği robot kollar aracılığıyla küçük kesilerden ameliyat yapmasını sağlayan tıbbi cihazdır. Robotik minimal invaziv cerrahi, yani küçük kesili robotik ameliyat en çok üroloji, jinekoloji ve genel cerrahide kullanılır. Pazarın yıllardır lideri Intuitive Surgical’ın da Vinci sistemidir. Şirketin yıllık beyanına göre bu sistemle 2025’te yaklaşık 3.153.000 ameliyat yapıldı. Yatırımcı açısından önemi, cihazın bir kez yerleştirilip her ameliyatta tekrar eden sarf ve servis geliri üretmesidir. Dragonomi notlarında terim şimdilik en çok yarı iletken tedarikçilerinin son pazarları arasında geçer.
| Künye |
|
| Açılım |
Robotic-assisted surgery (RAS), robot yardımlı cerrahi |
| Türkçe karşılık |
Cerrahi robot, robotik minimal invaziv cerrahi sistemi |
| Kullanım alanı |
Üroloji, jinekoloji, genel cerrahi, akciğer biyopsisi (bronkoskopi), ortopedi |
| Başlıca üreticiler |
Intuitive Surgical (da Vinci, Ion), Medtronic (Hugo), Stryker (Mako, ortopedi), CMR Surgical (Versius), MicroPort MedBot (Toumai), Edge Medical, SS Innovations (SSi Mantra) |
| Güncel nesil |
da Vinci 5 (2025 sonunda 1.231 sistemlik kurulu taban), da Vinci SP (tek portlu), Hugo (ABD’de Aralık 2025’ten beri üroloji) |
| Kurulu taban |
31 Mart 2026 itibarıyla 11.395 da Vinci sistemi, 1.041 Ion sistemi |
| Gelir modeli |
Sistem satışı veya kirası, prosedür başına alet ve aksesuar (sarf), yıllık servis sözleşmesi |
Nasıl çalışır
Klasik laparoskopide, yani kapalı ameliyatta cerrah karın duvarındaki birkaç küçük kesiden uzun ve düz aletler ile bir kamera sokar. Aletler bilekten bükülmez ve kesi noktası menteşe gibi çalıştığı için elin sağa gitmesi aletin ucunu sola götürür. Bu, ince dikiş ve dar alanlarda çalışmayı zorlaştırır.
Cerrahi robot bu düzeni üç parçaya ayırır. Cerrah konsolu ameliyat masasından birkaç metre uzakta durur. Cerrah burada oturur, üç boyutlu büyütülmüş görüntüye bakar ve iki el kumandasıyla pedalları kullanır. Hasta yanı arabası hastanın üzerine uzanan robot kolları taşır. Kollara takılan aletler ve endoskopik kamera küçük kesilerden içeri girer. Görüntü ve kontrol ünitesi kamera görüntüsünü işler, enerji cihazlarını yönetir ve sistemi birbirine bağlar.
Robot kendi başına ameliyat yapmaz. Cerrahın el hareketini algılar, titremeyi süzer, hareketi ölçekleyip aletin ucuna aktarır. Bu yapıya uzmanlık dilinde efendi-köle teleoperasyon denir. Alet uçlarında insan bileğine benzeyen eklemler bulunur. Böylece dar bir pelvis boşluğunda bile açık ameliyattaki gibi dikiş atılabilir.
Uzun süre en çok eleştirilen eksik, cerrahın dokuyu "hissetmemesiydi". Intuitive’in son nesli da Vinci 5 bu boşluğu kuvvet geri bildirimi (force feedback) olan aletlerle kapatmaya çalışıyor. Şirketin Nisan 2026 çağrısında aktardığına göre bu aletler Mart 2026’da genişletilmiş FDA onayı aldı.
Cerrahi robotlar dört ana aileye ayrılır. Çok portlu sistemler (da Vinci Xi, da Vinci 5, Hugo, Versius) birden fazla kesiden birden fazla kol sokar. Tek portlu sistemler (Intuitive SP, Edge Medical’ın tek portlu platformu) tüm aletleri tek kesiden sokar. Bronkoskopi robotları, örneğin Ion, akciğerin derinindeki nodüllere esnek bir kateterle ulaşır. Ortopedi robotları ise tomografi planına göre kemik kesimini yönlendirir ve Stryker’ın Mako sistemi en yaygın örnektir.
Kısa tarihçe ve neden ortaya çıktı
Laparoskopi büyük kesiyi küçültmüş ama cerraha zor bir çalışma ortamı bırakmıştı. Bu yüzden karmaşık ameliyatların önemli kısmı açık yapılmaya devam etti. Cerrahi robotun vaadi, küçük kesinin hasta için getirdiği faydayı korurken açık ameliyattaki el becerisini cerraha geri vermekti. Prostat ameliyatı, yani radikal prostatektomi, bu vaadin ilk ve en güçlü kanıtlandığı alan oldu.
Intuitive Surgical bu pazarı uzun süre neredeyse tek başına kurdu. Medtronic’in Hugo sistemi Aralık 2025’te ABD izni aldığında MedTech Dive bunu yaklaşık 20 yılda büyük bir şirketin yumuşak doku robotuyla ilk gerçek rekabet testi olarak yorumladı. Bu sürede da Vinci ABD’den dünyaya yayıldı. Intuitive’in 10-K beyanına, yani ABD’de şirketlerin SEC’e verdiği yıllık faaliyet raporuna göre prosedürlerin ABD dışında yapılan payı 2005’te yaklaşık %17 iken 2025’te yaklaşık %35’e çıktı.
Çin bu yayılmanın özel bir durağı oldu. Sonradan Fosun grubuna geçen Chindex 2011’den beri Çin’de da Vinci distribütörüydü. Intuitive ve Fosun 2016’da bir ortak girişim kurdu. 2019’da bu girişim dağıtım varlıklarını devralıp doğrudan satışa geçti. Aynı yıl Ion bronkoskopi robotu FDA onayı aldı ve şirket yumuşak doku cerrahisinin dışında ikinci bir büyüme kolu açtı.
Üretim zinciri ve kimler üretiyor
Pazarın merkezi Intuitive Surgical’dır. Şirketin 10-K beyanına göre sistemler ABD’de Sunnyvale ve Peachtree Corners’ta, Çin pazarı için Şangay’daki ortak girişimde üretiliyor. Gelirin çoğunu getiren aletlerin büyük kısmı ise Meksika’nın Mexicali kentinde üretiliyor.
Rakip tarafında Medtronic Hugo ve Johnson & Johnson’ın OTTAVA sistemi ABD’nin yeni oyuncularıdır. İngiliz CMR Surgical, Versius ile Ekim 2024’te FDA’dan De Novo onayı aldı. De Novo, emsali olmayan düşük ve orta riskli cihazlar için FDA’nın sınıflama yoludur. Alman Karl Storz, Senhance sisteminin sahibi Asensus Surgical’ı satın aldı. Japonya’da Medicaroid, hinotori sistemini 2020’den beri satıyor. Hindistan’da SS Innovations düşük maliyetli SSi Mantra ile büyüyor.
Çin’de yerli üreticiler hızla çoğaldı. MicroPort MedBot (Toumai robotu), Shenzhen Edge Medical, Beijing Surgerii, Harbin Sizhe Rui ve Shandong Weigao bu grubun başlıcalarıdır. Intuitive’in 2025 10-K beyanındaki on dört rakibin yarısından fazlası Asya merkezlidir.
Ortopedide Stryker’ın Mako sistemi ayrı bir lig oluşturur. Tedarik zincirinin alt katmanında ise sensör, motor sürücü ve görüntü işleme yongası satan yarı iletken şirketleri yer alır.
Rakamlarla
Pazarın ölçeğini en iyi Intuitive’in 2025 yılı 10-K beyanı gösterir.
| Intuitive Surgical, 2025 |
2025 |
2024 |
Değişim |
| da Vinci prosedürü |
~3.153.000 |
2.683.000 |
+%18 |
| Ion prosedürü |
~144.100 |
95.500 |
+%51 |
| da Vinci yerleştirmesi |
1.721 |
1.526 |
+%13 |
| Bunun da Vinci 5 kısmı |
870 |
362 |
|
| Alet ve aksesuar (I&A) geliri |
~6,02 milyar $ |
5,08 milyar $ |
+%19 |
| Hizmet geliri |
1.572,1 milyon $ |
1.307,1 milyon $ |
+%20 |
| Toplam gelir (ön bildirim) |
~10,06 milyar $ |
|
+%21 |
| GAAP brüt marj |
%66,0 |
%67,5 |
|
Prosedür büyümesi ABD’de %15, ABD dışında %23 oldu. 31 Aralık 2025 itibarıyla da Vinci 5 tabanı 1.231, tek portlu SP tabanı 377 sistemdi.
En güncel çeyrek 31 Mart 2026’da biten 2026’nın ilk çeyreğidir. Intuitive 21 Nisan 2026’da gelirin %23 artışla 2.770,8 milyon dolara çıktığını açıkladı. Çeyrekte 431 da Vinci sistemi yerleştirildi (bir yıl önce 367) ve 232’si da Vinci 5’ti. Ion prosedürleri %39 yükseldi. Kurulu taban bir yıl önceki 10.189’dan %12 artışla 11.395’e, Ion tabanı 1.041’e ulaştı.
Hastane neden robot alır, kim öder
Robotun alıcısı hastanedir, ama ameliyatın parasını ödeyen sigortacıdır. Intuitive’in 10-K beyanına göre Medicare ve ABD’deki çoğu özel ödeyici robotik yardımı bir araç olarak görür ve robotik ameliyata ayrı bir ek ödeme yapmaz. Yatan hasta ödemesini belirleyen MS-DRG, yani teşhis ilişkili grup kodu, robot kullanıldı diye değişmez. Hastane robotun, sarfın ve servisin ek maliyetini kendi marjından karşılar.
Buna rağmen hastaneler robot alır, çünkü hesap ameliyat başına maliyetten ibaret değildir. Cerrahlar robot olan hastaneyi tercih eder, hastalar da küçük kesiyi kalite işareti sayar. Açık ameliyata dönüşün azalması yatış süresini ve komplikasyon maliyetini düşürebilir. Robotu sermaye harcaması bütçesinden almak yerine kiralayabilmek de kararı kolaylaştırır.
Robotun bir öğrenme eğrisi vardır ve ekip sistemi öğrenene kadar ameliyatlar uzun sürer. Hastane kullanımı yavaş yavaş artırdığı için yeni bir sistemin sarf geliri sonraki yıllarda yükselir.
Ödeme kuralının ülkeden ülkeye değişmesi robotun yayılma hızını belirler. ABD’de ve Japonya’da robot çoğunlukla laparoskopiyle aynı ücreti alır. Çin ise 2026’da robot için ayrı ücret kalemi tanımlamaya başladı. Bu farklar geri ödeme maddesinin genel çerçevesine oturur ve aşağıda ayrıntılanır.
Gelir modeli ve temel ölçüler
Bıçak-jilet modeli (razor-razorblade), ana ürünün görece düşük kârla ya da sermaye olarak yerleştirildiği, asıl kazancın ona bağlı tekrar eden tüketim ürününden geldiği iş modelidir. Cerrahi robotta "bıçak sapı" sistem, "jilet" ise her ameliyatta kullanılan alet ve aksesuardır. Intuitive gelirini üç satırda raporlar. Alet ve aksesuar (instruments and accessories, I&A) satırı her prosedürde tüketilen aletleri ve örtüleri kapsar. Hizmet satırı yıllık bakım ve servis sözleşmeleridir. Sistem satırı ise robot satışı ile kira gelirini içerir.
2025’te yaklaşık 10,06 milyar dolarlık gelirin kabaca %60’ı sarftan, %16’sı servisten geldi (6,02/10,06 ve 1,572/10,06 bölmeleri). Geriye kalan yaklaşık 2,47 milyar dolar sistem satışı ve kira gelirinden oluşur. Büyüme yeni robot satışından çok sahadaki robotların kullanımına bağlıdır.
Sektörü izlemek için üç temel ölçü yeterlidir. Kurulu taban (yerleşik baz, installed base), sahada çalışır durumdaki sistemlerin toplam sayısıdır. Prosedür hacmi, bu sistemlerle yapılan ameliyat sayısıdır ve sarf gelirini belirler. Yerleştirme (placement) ise bir dönemde hastanelere kurulan yeni sistem sayısıdır. Yerleştirme bir satış, bir kira ya da eski sistemin yerine geçen bir takas olabilir. Taban kapasiteyi, prosedür hacmi kullanım yoğunluğunu, yerleştirme yeni eklenen kapasiteyi gösterir.
Kurulu taban rakamında aile ayrımına dikkat gerekir. Intuitive’in 10-K beyanına göre 31 Aralık 2025’te resmi taban 11.106 da Vinci ve 995 Ion sistemiydi. Basında geçen "yaklaşık 12.000 sistem" ifadesi büyük olasılıkla bu iki ailenin toplamıdır. da Vinci ile Ion karıştırılmamalı ve kıyaslamada aynı ailenin dönem sonu rakamı kullanılmalıdır.
Prosedürün türü de önemlidir. Intuitive’in 10-K beyanına göre da Vinci prosedürlerinin yarısından fazlası iyi huylu (benign), yani kanser dışı endikasyonlardır. Safra kesesi, fıtık ve histerektomi gibi iyi huylu prosedürler kanser ameliyatlarından daha hızlı büyüyor. Robotun büyümesi artık büyük ölçüde gündelik genel cerrahiden gelir.
Bu ölçüler mevsimsellik taşır. Aynı beyana göre sistem yerleştirmeleri hastanelerin bütçe takvimi nedeniyle dördüncü çeyrekte yoğun, ilk çeyrekte zayıftır. Prosedür hacmi ise birinci ve üçüncü çeyrekte düşük, ikinci ve dördüncü çeyrekte yüksektir. Bu yüzden ilk çeyrek önceki dördüncü çeyrekle değil, yıllık bazda kıyaslanır.
Kira, sarf ve servisin ayrıntısı
Kira türleri ve gelirin niteliği
Klasik anlatım hastanenin robotu satın aldığını varsayar. Oysa Intuitive’in 10-K beyanına göre 2025’te da Vinci yerleştirmelerinin %51’i işletme kiralaması (operating lease) biçimindeydi. 2026’nın ilk çeyreğinde bu pay %56,4’e çıktı (431 yerleştirmenin 243’ü). Bu kiralamaların 118’i, yani %48,6’sı kullanıma dayalıydı.
Kullanıma dayalı kiralama (usage-based lease), hastanenin sabit kira yerine yaptığı prosedür sayısına göre ödediği yapıdır. Bu modelin kurulu tabanı 2023’teki 1.023 sistemden 2025’te 1.810’a, değişken kira geliri 217 milyon dolardan 531 milyon dolara çıktı. Bu gelir muhasebede sistem satırında durur, ama prosedür sayısına bağlı olduğu için ekonomik olarak sarf gibi davranır. Sistem satışı düşerken tekrar eden gelir artıyor olabilir.
Satış tipi kiralama (sales-type lease), genelde 24 ile 84 ay süren teminatlı bir taksitli satıştır. Bu yolla yapılan yerleştirme 2024’teki 88’den 2025’te 40’a indi. Net yatırım ise çeyrek beyanına göre 31 Mart 2026’da 363,4 milyon dolara çıktı (31 Aralık 2025’te 300,2) ve artışın kaynağı ayrıca açıklanmadı. İşletme kiralaması büyüdükçe robot şirketin bilançosunda kalır. Nakit tahsilatı da zamana yayılır ve bu serbest nakit akışı okumasını etkiler.
Tekrarlayan gelirin iki tanımı
Intuitive, Nisan 2026 çağrısında tekrarlayan gelirin 2,4 milyar dolar ve toplam gelirin %86’sı olduğunu söyledi. Çeyrekte I&A geliri 1.686,4, hizmet 433,7, işletme kirası 250,2 milyon dolardı. Toplam 2.370,3 milyon dolar, 2.770,8 milyon dolarlık gelirin %85,5’idir. Kira çıkarılıp yalnızca I&A ve hizmet toplanırsa 2.120,1 milyon dolar, yani gelirin %76,5’i bulunur. Aradaki yaklaşık dokuz puanlık fark tamamen tanım farkıdır. ARR kıyaslamalarında olduğu gibi tanım her seferinde kontrol edilmelidir.
Kamu ihalelerinde sözleşmenin gerçek bedeli
Intuitive sözleşme şartlarını açıklamaz, ama kamu hastanelerinin kayıtları paketi görünür kılar. Kaliforniya’daki ilçe hastanesi Riverside University Health System, 2 Mayıs 2023’te iki da Vinci robotu için dört yıllık kira, kullanım lisansı ve hizmet sözleşmesini yaklaşık 4,4 milyon dolara ihalesiz onayladı. Bu, robot başına yılda kabaca 0,55 milyon dolar eder. Riverside County meclisinin 16 Aralık 2025 gündemindeki yeni paket ise iki robotun yükseltilmesini ve üçüncüsünün eklenmesini kapsıyordu. Bakım ve sarf dahil beş yıllık tutar 29.750.280 dolardı. Yıllık yaklaşık 5,95 milyon dolar, robot başına yılda yaklaşık 2,0 milyon dolar eder. Paket bir ana kullanım, lisans ve hizmet sözleşmesi ile ayrı bir kira sözleşmesinden oluşur. Hastane için kira, alet ve hizmet tek bütçe kalemidir. Asgari prosedür taahhüdü kamuya açık metinde görülmüyor.
Servisin tek başına fiyatı da ilanlardan okunur. İngiltere’deki Hull University Teaching Hospitals NHS Trust, Contracts Finder ilanına göre bir da Vinci Xi için Ocak 2025 ile Ocak 2030 arasını kapsayan servis ve bakım sözleşmesini 715.000 sterline Intuitive’e verdi. Bu, sistem başına yılda yaklaşık 143.000 sterlin eder. Madrid’deki Getafe Üniversite Hastanesi ise BOCM’nin 11 Haziran 2025 tarihli ilanına göre bir Xi’nin bakımını KDV hariç 165.000 euroya ABEX Excelencia Robótica’ya verdi. ABEX, Intuitive’in 1 Mart 2026’da satın aldığı dağıtıcılardan biridir. Bu tür servis gelirinin bu tarihten sonra Intuitive’in kendi hizmet satırına geçmesi beklenir.
Prosedür hacmi ve kurulu taban
Brüt yerleştirme ile net taban artışı
Yerleştirme satışa eşit değildir ve takas (trade-in) rakamı ayrıca şişirir. Intuitive’in 10-K beyanına göre takasla yapılan yerleştirme 2023’te 240, 2024’te 150, 2025’te 437 oldu. 2025’teki 1.721 yerleştirmenin yaklaşık %25’i eski bir sistemin yerine geçti. 2026’nın ilk çeyreğinde takaslı yerleştirme 119 oldu ve çoğu ABD’de da Vinci 5’e yükseltmeydi. Takas edilen sistem tabandan düştüğü için net taban artışı brüt yerleştirmeden düşüktür.
Yükseltme dalgası fiyatı da yukarı itiyor. Intuitive’in 10-K beyanına göre da Vinci sistemlerinin tahmini ortalama satış fiyatı 2024’teki 1,50 milyon dolardan 2025’te yaklaşık 1,60 milyon dolara çıktı. Yönetim Nisan 2026’da satın alınan da Vinci 5 sistemlerinin ortalama fiyatını 1,7 milyon dolar olarak verdi.
Sistem başına prosedür ve başabaş eşiği
2026’nın ilk çeyreğinde yaklaşık 847 bin da Vinci prosedürü, yaklaşık 11,2 bin ortalama tabanla yapıldı. Bölme sonucu sistem başına çeyrekte yaklaşık 75, yıllıkta yaklaşık 300 prosedür eder. Prosedür büyümesi (%16) taban büyümesinden (%12) hızlıdır, yani her sistem daha yoğun kullanılıyor. Yönetime göre ABD’de da Vinci başına kullanım %4 arttı ve da Vinci 5’in kullanımı Xi’den yaklaşık %11 yüksekti.
Bu ortalama, akademik başabaş hesaplarıyla yan yana konunca anlam kazanır. Kuzey İtalya’daki bir üniversite hastanesi için yapılan robotik prostatektomi analizinde yıllık sabit maliyet 378.000 euro, ameliyat başına değişken maliyet 3.810 euro, geri ödeme 4.553 euro alındı. Ameliyat başına 743 euroluk katkıyla başabaş yılda 508 ameliyattır. Bir Hindistan üçüncü basamak hastane modeli başabaşı 731 ameliyatta buluyor. Japonya için yayımlanan bir maliyet tablosu ise yılda 100 vaka varsayımıyla vaka başına robotik maliyeti 11.684 dolar hesaplıyor. Bunun 5.859 doları ekipman, 3.575 doları alet, 2.250 doları bakımdır.
Bu 2016 ile 2024 arası çalışmalar farklı ödeme varsayımları taşır ve doğrudan kıyaslanamaz. Ortak mesajları şudur. Tek bir ameliyat türüne göre kurulan başabaş eşiği, sistem başına yaklaşık 300 prosedürlük şirket ortalamasının çok üzerindedir. Robot ancak birden fazla uzmanlık arasında paylaştırıldığında ya da dolaylı faydalarla hesabını kapatır. Mesai dışı kullanımın 2026’nın ilk çeyreğinde %31 artması bu baskıyla uyumludur.
Prosedür karması ve GLP-1 etkisi
Aynı çeyrekte safra kesesi ve apandisit ameliyatlarının toplamı %31 arttı. Ters yöndeki örnek bariatrik cerrahidir. ABD’de obezite ameliyatları yaklaşık %10 düştü ve yönetim bunu GLP-1 sınıfı zayıflama ilaçlarına bağladı. Büyümenin basit ve yüksek hacimli prosedürlere kayması prosedür sayısını büyütür, ama daha az alet tüketildiği için prosedür başına sarf gelirini aşağı çekebilir.
Intuitive’in Nisan 2026 rehberliği da Vinci prosedürlerinde %13,5 ile %15,5 arası büyüme öngörüyor. Ocak’taki aralık yaklaşık %13 ile %15 iken analist beklentisi %15,2 idi ve Medical Device Network’e göre hisse 14 Ocak 2026’da %5 civarı düştü.
Japonya ve Çin farkları
Japonya’da eşitlik ve sabit ek puan
Japonya robotik ameliyatı çoğunlukla laparoskopiyle aynı puan çizelgesinden öder, ama kapsamı yavaş yavaş genişletir. Intuitive’in 10-K beyanına göre Japonya 2022’de ve Nisan 2024’te ek da Vinci prosedürlerini ödeme kapsamına aldı, mide ve rektum rezeksiyonu ise eşitlik kuralının istisnasıdır. Yönetim Nisan 2026 çağrısında Haziran 2026’dan geçerli olmak üzere 7 prosedürün daha eklendiğini ve robotik rektum rezeksiyonu için bir prim tanındığını söyledi.
Primin biçimi ABD’de olmayan bir mekanizmadır. Japon puan tablolarını aktaran kaynaklara göre K939-4 kodlu endoskopik cerrahi destek cihazı eklemesi 15.000 puandır. Bir puan 10 yen sayıldığı için bu 150.000 yen eder. Ekleme, kurulca bildirilmiş hastanelerde listedeki ameliyatlara hesaplanır ve robot destekli rektum rezeksiyonu (K740-3) bu listededir. Hastanenin yılda en az 30 rektum rezeksiyonu yapması, bunların en az 10’unun laparoskopik olması şartı aranır. Haziran 2026 revizyonunun robota özgü yeni puan farkı bu kaynaklarda doğrulanamadı.
Yerli rakip Medicaroid’in hinotori sistemi 2020’de Japonya onayı aldı. Surgical Robotics Technology’nin aktarımına göre Nisan 2024’te eklenen torasik endikasyon 1 Haziran 2024’te sigorta kapsamına girdi. Kobe Üniversitesi Hastanesi’nin tarihsiz sayfası hinotori için Japonya genelinde 100’den fazla kurulum bildiriyor. Intuitive 2026’nın ilk çeyreğinde Japonya’da 13 sistem yerleştirdi.
Çin’in yeni ücret kalemleri
Çin, ABD’nin tersine robot için ana ameliyattan ayrı bir ücret kalemi tanımlamaya başladı. Xinhua’nın haberine göre Çin Ulusal Sağlık Güvencesi İdaresi (NHSA) 20 Ocak 2026’da ameliyat ve tedavide yardımcı işlemler için deneme niteliğinde bir fiyat kalemi kılavuzu yayımladı. Kılavuz 37 fiyat kalemi içeriyor ve robot yardımını "navigasyon", "katılımcı icra" ve "hassas icra" olmak üzere üç kademeye ayırıyor. Ücret ana ameliyata bağlı bir katsayıyla hesaplanıyor, tavanı ve tabanı iller belirliyor.
Hunan kılavuzu ilk uygulayan il oldu. NHSA’nın Mayıs 2026 açıklamasına göre Hunan’da "hassas icra" ücreti hastane sınıfına göre 16.000 ile 26.000 yuan aralığında. Huxiu ve Gelonghui’nin aktardığı 7 Nisan 2026 tarihli bildirim, robot ücretini ana ameliyat fiyatına en fazla %300 ek olarak sınırladı. Uzaktan ameliyat yardımcı ücreti en fazla %500 ek ve 20.000 ile 37.000 yuan aralığında. Bu son rakamlar ikincil aktarımdır. Ek ücret hastaneye ilk kez robota bağlı bir gelir kalemi yaratır.
Çin’de kota, ihale ve fiyat
Çin’de cerrahi robot, B sınıfı büyük tıbbi ekipman olarak bir alım kotasına bağlıdır. Intuitive’in 10-K beyanına göre 2023 kotası 559 yeni cerrahi robota izin veriyor ve 31 Aralık 2025’e kadar bu kotadan da Vinci için 162 sistem ve 5 özel onaylı sistem yerleştirildi. Şirket gerekçe olarak yolsuzlukla mücadeleyi, iptal edilen ihaleleri ve yerli rekabeti sayıyor. 2026’nın ilk çeyreğinde Çin’de yalnızca 4 sistem yerleşti ve yönetim ücret kodlarında netliğin 2027’den önce beklenmediğini söyledi.
36Kr’nin MedChina verisine dayanan aktarımına göre 2025’te Çinli hastaneler 9 üreticiden 90 laparoskopik robot için sözleşme verdi. Yerli markalar 47 sistem aldı, Intuitive-Fosun 43 sistemde kaldı (%47,8). Böylece da Vinci adet payı olarak yarının altına indi ve yerliler arasında hacimde birinci Edge Medical oldu. Bu tablo yerli ikame eğiliminin tıbbi cihazdaki örneğidir ve guochao dalgasıyla aynı iklimden beslenir.
Fiyat da ihaleyle aşınıyor. Çin basınının aktarımına göre da Vinci’nin kamu hastanelerindeki kazanan fiyatı yaklaşık 15 milyon yuan iken Guangxi’nin 2025 büyük ekipman toplu alımında yaklaşık 12 milyon yuana indi. İhale belgesi doğrulanmadığı için bu yaklaşık %20’lik düşüşün güveni düşüktür. Fosun’un ortak girişimdeki payı konsolide tablolarda azınlık payıdır (31 Mart 2026’da 122,7 milyon dolar).
Çinli yerli şirketlerin rakamları
MicroPort MedBot 2025’te %114,2 artışla yaklaşık 551 milyon yuan gelir açıkladı. Yurt dışı gelir 104 milyon yuandan yaklaşık 400 milyon yuana çıkıp toplamın %73’üne ulaştı. Çin geliri ise 154 milyondan 151 milyon yuana geriledi. Şirket 2025’te 80 ticari kurulum yaptı ve düzeltilmiş bazda yaklaşık 165 milyon yuan zarar etti. Yerli pazarın sıkışması şirketi yurt dışına açılım yoluna itiyor.
Edge Medical 8 Ocak 2026’da Hong Kong borsasında hisse başına 43,24 Hong Kong dolarından işlem görmeye başladı. Gelir 2024’te 160 milyon yuan, 2025’in ilk yarısında 149,4 milyon yuandı. 21 Aralık 2025’e kadar şirketin sistemleriyle Çin’de 12.000’den fazla çok portlu ve 2.000’den fazla tek portlu robotik ameliyat yapılmıştı.
Rekabetin yeni dalgası
Medtronic Hugo ve J&J OTTAVA
FDA, Hugo’ya 3 Aralık 2025’te prostatektomi, nefrektomi ve sistektomi gibi ürolojik prosedürler için 510(k) izni verdi. Medtronic’e göre bu prosedürler ABD’de yılda yaklaşık 230 bin ameliyata karşılık geliyor. Medtronic’in 17 Şubat 2026 bültenine göre ilk ABD ticari vakası Cleveland Clinic’te yapıldı. Şirket ABD kurulum sayısını, sistem başına prosedürü ve kira şartlarını açıklamıyor.
Medtronic 3 Haziran 2026’daki 2026 mali yılı dördüncü çeyrek sonuçlarında, genel cerrahi ve jinekoloji endikasyonları ile LigaSure RAS damar mühürleyicisi için Nisan 2026 sonunda FDA başvurusu yaptığını bildirdi. 13 Haziran 2026 itibarıyla Hugo’nun tek ABD endikasyonu hâlâ ürolojidir. da Vinci’nin en hızlı büyüyen prosedürleri genel cerrahide olduğu için bu sınır önemlidir. J&J’nin OTTAVA sistemi ise araştırma amaçlı cihaz muafiyeti (IDE) çalışmasının verisiyle 7 Ocak 2026’da FDA’ya De Novo için sunuldu ve aynı tarih itibarıyla karar açıklanmamıştı.
Bağımsız girişimlerin zorluğu
Bağımsız yumuşak doku robotu şirketleri ölçek sorunu yaşıyor. Financial Times’ın 2025 haberine göre CMR Surgical 4 milyar dolara kadar bir değerlemeyle alıcı arıyordu. The Robot Report’a göre Karl Storz, Asensus Surgical’ı hisse başına 0,35 dolar nakitle, yaklaşık %67 primle ve yaklaşık 95 milyon dolarlık bir değerle satın aldı. Yeni nesil Luna platformu bırakıldı, Senhance korundu. Kurulu taban ve sarf ekosistemi olmadan robot tek başına bir iş değildir. Düşük maliyetli SS Innovations ise Ekim 2025 bültenine göre üçüncü çeyrek gelirini %192,5 artışla 12,8 milyon dolara çıkardı.
Ortopedi, farklı bir bıçak-jilet
Ortopedi robotlarında jilet sarf değil implanttır. Stryker’ın açıklamalarına göre Mako kurulu tabanı 2025’in dördüncü çeyreğinde 3.000’i aştı ve platform 2 milyon prosedürü geçti. Stryker’ın ABD’deki diz protezlerinin yaklaşık üçte ikisi, kalça protezlerinin üçte biri Mako ile takılıyor. Robot burada şirketin kendi implant satışını korumanın aracıdır. Bu yüzden Mako ile da Vinci’nin gelir yapısı doğrudan kıyaslanamaz.