ARR — Yıllık yinelenen gelir ölçüsü

ARR (annual recurring revenue, yıllık yinelenen gelir), bir şirketin belirli bir tarihte yürürlükte olan abonelik ve benzeri yinelenen sözleşmelerinin bir yıllık değeridir. Başta internet üzerinden abonelikle sunulan yazılım (software as a service, SaaS), siber güvenlik ve bulut şirketleri olmak üzere, düzenli ödemeyle satış yapan işletmelerin büyüklüğünü ve büyüme hızını ölçmek için kullanılır. Gelir tablosu geçmiş bir dönemin toplamını verir, ARR ise çeyrek sonundaki anlık hızı gösterir. Bu yüzden satış ivmesindeki değişim ARR'de daha erken görülür. Dragonomi'nin telekonferans notlarında sık geçer, çünkü CrowdStrike, Zscaler, Adobe ve Palo Alto Networks gibi şirketler 2025'te büyümelerini ve uzun vadeli hedeflerini ARR üzerinden anlattı.

ARR ne ABD'nin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinde (GAAP) ne de Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarında (UFRS) tanımlıdır, her şirket kendi formülünü açıklar. Türkçede "yıllık yinelenen gelir" ve "yıllık tekrarlayan gelir" eş anlamlıdır, bu madde ilk biçimi kullanır. Tek başına "yinelenen gelir" daha geniş bir ifadedir. Equinix'in aylık yinelenen geliri ya da Applied Materials'ın servis işindeki yinelenen gelir, gelir tablosunda dönem içinde tanınmış hasılat kalemleridir. ARR ölçüm anında yürürlükte olan sözleşmelerin yıllık değerini gösterir.

Tanım ve formül

En yaygın formül tek satırdır.

ARR = MRR × 12

MRR (monthly recurring revenue, aylık yinelenen gelir), ölçüm tarihinde yürürlükte olan yinelenen sözleşmelerin bir aylık değeridir. Yıllık abonelik ARR'ye doğrudan yıllık bedeliyle girer, aylık abonelik 12 ile çarpılır, çok yıllı bir sözleşmenin toplam değeri de yıl sayısına bölünür. Gelir bir yolculukta kat edilen mesafeye benzer, ARR ise o andaki hız göstergesidir. Çeyreğin son günü kazanılan müşterinin bir yıllık bedeli ARR'ye hemen girer, gelir tablosuna yalnızca birkaç günlük hizmet bedeli yansır.

Andreessen Horowitz (a16z) 21 Ağustos 2015'te yayımladığı "16 Startup Metrics" yazısında ARR'yi gelirin yalnızca yinelenen bileşenlerinin ölçüsü olarak tanımladı ve en yaygın hatayı da anlattı. Bir ayın toplam rezervasyonunu 12 ile çarpmak, gelecek yıl tekrarlanmayacak donanım ve hizmet satışlarını da ARR'ye katar.

Çoğu tanımın ikinci ayağı yenileme varsayımıdır. CrowdStrike 2 Aralık 2025'te açıkladığı çeyrek sonuçlarında ARR'yi ölçüm tarihindeki abonelik sözleşmelerinin yıllıklandırılmış değeri olarak tanımlar ve 12 ay içinde süresi dolacak her sözleşmenin mevcut koşullarla yenileneceğini varsayar. Tanım bir adım daha ileri gider. Süresi dolmuş bir abonelik, müşteriyle yenileme görüşmesi sürdüğü sürece ya da müşteri yenilemeyeceğini bildirene kadar ARR'de kalır. Kayıp ancak müşteri ayrıldığını bildirdiğinde ölçüye yansır.

Muhasebe standartlarındaki yeri

UFRS 15 ve ABD'deki karşılığı ASC 606 (Topic 606), IASB ile FASB'nin ortak çalışmasıyla Mayıs 2014'te yayımlandı ve halka açık şirketlerde 2018'de başlayan yıllık dönemlerden itibaren uygulandı. Standart, müşteri sözleşmelerinden doğan gelirin ne zaman ve ne kadar tanınacağını belirler. Kalan performans yükümlülükleri (RPO) açıklaması da bu standarttan gelir, ARR standartta yer almaz.

ABD'de şirketler ARR'yi genellikle "temel operasyonel metrik" başlığıyla ve GAAP mutabakatı olmadan sunar. GAAP dışı kâr gibi ölçülerde en yakın GAAP rakamıyla mutabakat zorunludur, ARR'de genellikle yoktur.

Neyi içerir, neyi dışarıda bırakır

Genel uygulamada ARR'ye yazılım aboneliği, bulut hizmeti, bakım ve destek sözleşmeleri girer. Donanım, tek seferlik süresiz lisans ve kurulum, eğitim, danışmanlık gibi profesyonel hizmetler dışarıda kalır. Tartışma üç gri alanda yaşanır.

İlki kullanım bazlı gelirdir. Müşteri sabit bir abonelik yerine kullandığı kadar öder. Datadog taahhüt edilen tutarları ve taahhüdü aşan kullanımı MRR'ye katar, SentinelOne da tüketim bazlı anlaşmaları ARR'ye dahil eder. Kullanım aydan aya değiştiği için bu tür ARR daha oynaktır.

İkincisi vadeli lisanstır. Müşteri yazılımı kendi sunucusuna kurar ve örneğin üç yıllık kullanım hakkı satın alır. Muhasebe bu lisansın büyük kısmını teslimde gelir yazar, ARR sözleşmeyi yıllara eşit dağıtır.

Üçüncüsü yıllara göre artan (ramp) sözleşmelerdir. İlk yıl 1, ikinci yıl 2, üçüncü yıl 3 milyon dolar ödenen bir sözleşmede şirket ARR'ye ilk yılın bedelini (1 milyon dolar) de yazabilir, üç yılın ortalamasını (2 milyon dolar) da. İndirimli ilk aylar, ücretsiz deneme süreleri ve döviz kuru da aynı soruyu doğurur.

Adım adım örnek hesap

Kurgusal bir yazılım şirketi yıl sonunda üç tür sözleşme taşısın. 400 müşterinin her biri yılda ortalama 250 bin dolarlık abonelik öder. Bu grubun yıllık değeri 400 × 0,25 = 100 milyon dolardır. Aylık abonelerin aralık ayındaki toplam faturası 1,5 milyon dolardır, 12 ile çarpıldığında 18 milyon dolar eder. Bir de toplam değeri 36 milyon dolar olan üç yıllık bir kurumsal sözleşme vardır. Bu sözleşme ARR'ye 36 ÷ 3 = 12 milyon dolarla girer. Yıl sonu ARR'si 100 + 18 + 12 = 130 milyon dolardır.

Şirket aynı yıl 8 milyon dolarlık kurulum ve danışmanlık hizmeti ile 5 milyon dolarlık donanım da sattı. Bu 13 milyon dolar gelir tablosunda yer alır ama ARR'ye girmez, çünkü gelecek yıl kendiliğinden tekrarlanmaz.

Yıl başında ARR 100 milyon dolar olsun. İki ölçüm arasındaki farkı kalem kalem açıklayan tabloya ARR köprüsü denir.

Köprüden üç oran çıkar. ARR büyümesi 30 ÷ 100 = %30'dur. Net gelir elde tutma oranı (net revenue retention, NRR), yıl başındaki müşteri grubunun dönem sonundaki ARR'sinin yıl başındaki ARR'ye oranıdır. Yeni müşteriler hesaba katılmaz. Örnekte (100 + 15 − 4 − 6) ÷ 100 = 105 ÷ 100 = %105 eder. Brüt elde tutma oranı (gross revenue retention, GRR) genişlemeyi de dışarıda bırakır ve yalnızca kaybı ölçer. Örnekte (100 − 4 − 6) ÷ 100 = %90 eder.

Gelir tarafı farklı bir sayı verir. ARR yıl içinde 100'den 130'a düzgün arttıysa abonelik geliri kabaca iki ucun ortalaması olan (100 + 130) ÷ 2 = 115 milyon dolar olur. Buna 13 milyon dolarlık hizmet ve donanım eklenince toplam gelir 128 milyon dolara çıkar. Yıl sonu ARR'si (130) abonelik gelirinden (115) 15 milyon dolar yüksektir. Bu fark, yıl içinde imzalanan ama bir yıllık bedeli henüz gelire yansımamış sözleşmelerden gelir. Şirket gelecek yıl hiç yeni müşteri kazanmasa ve hiç müşteri kaybetmese de abonelik geliri 130 milyon dolara çıkar. ARR'nin yatırımcıya sağladığı görünürlük bu hesaptan doğar.

Aynı yıl şirketin net nakit yakımı 36 milyon dolar olsun. Bu tutarın net yeni ARR'ye oranı 36 ÷ 30 = 1,2 eder. Aşağıda anlatılan burn multiple ölçüsü budur.

Nasıl yorumlanır

ARR büyümesi gelir büyümesine öncülük eder, satış ivmesindeki değişim gelire bir iki çeyrek gecikmeyle yansır.

Büyüklük eşikleri de haber değeri taşır. Zscaler 2025 mali yılının dördüncü çeyreğinde ARR'yi %22 artırarak 3 milyar doların üzerine çıkardı. Şirket 2 Eylül 2025 telekonferansında bu eşiği aşan ikinci saf SaaS güvenlik şirketi olduğunu söyledi. Eşikler müşteri düzeyinde de izlenir. Datadog 2025'in üçüncü çeyreğinde ARR'si 100 bin doların üzerinde olan yaklaşık 4.060 müşteri bildirdi (yıllık bazda +%16). Büyük müşteri sayısının toplam ARR'den hızlı artması, şirketin kurumsal segmentte derinleştiğini gösterir.

ARR değerlemenin de çıpasıdır. Kârı olmayan genç yazılım şirketlerinde kâr çarpanı hesaplanamadığı için değer çoğu zaman ARR'ye oranla, yani EV/ARR ile konuşulur. Cursor'ın geliştiricisi Anysphere 13 Kasım 2025'te 29,3 milyar dolar değerlemeyle 2,3 milyar dolarlık yatırım topladı ve yıllıklandırılmış gelirinin 1 milyar doları geçtiğini açıkladı. Değerleme bu gelirin en fazla 29,3 ÷ 1 ≈ 29 katıdır. Payda burada sözleşme ARR'si değil, run-rate'tir (aşağıda). Aynı ayrım uzun vadeli hedeflerde de gerekir. Cloudflare 3 Kasım 2022'de beş yıl içinde organik olarak 5 milyar dolarlık yıllıklandırılmış gelire ulaşmayı hedeflediğini açıkladı. Bu bir run-rate hedefidir. Morgan Stanley'nin Dragonomi'de Aralık 2024'te özetlenen Cloudflare çalışması aynı büyüklüğü 2028 için "ARR hedefi" diye anar.

Sektöre göre okuma değişir. Saf abonelik şirketlerinde ARR gelirle yakın hareket eder, kullanım bazlı şirketlerde daha oynaktır. Süresiz lisanstan aboneliğe geçen köklü şirketlerde (IBM, Adobe, Cisco'nun Splunk'ı) ARR dönüşümün ilerleyişini gösterir. Ölçü endüstriyel ve enerji şirketlerinin yazılım ve hizmet işlerinde de kullanılır. Rockwell Automation 2021 mali yılından beri ARR'yi ana hedefleri arasında izler ve 2 Kasım 2021'de organik ARR'sinin %18 büyüdüğünü duyurdu. Şirketin tanımında bir sözleşmenin ARR'ye girmesi için yenilenme olasılığının yüksek olması gerekir, bu olasılığı yönetimin kendi tahmini belirler. SLB 2025'in üçüncü çeyreğinde Dijital bölümünü ilk kez ayrı raporladı ve bölümün ARR'sini 30 Eylül 2025 itibarıyla 926 milyon dolar olarak açıkladı. Bir yıl önce rakam 869 milyon dolardı, yani artış yaklaşık %6,6'dır.

ARR'nin kalitesi büyümenin kaynağına bağlıdır. Yeni müşteriden gelen ARR satış ve pazarlama gücünü, mevcut müşterideki genişleme ürünün yapışkanlığını gösterir. NRR'si %100'ün üzerinde olan bir şirket hiç yeni müşteri kazanmasa da büyür. Bazı şirketler aynı oranı net dolar elde tutma oranı (net dollar retention, NDR) adıyla açıklar. JFrog son dört çeyrek için %118 NDR, Snowflake 2026 mali yılının üçüncü çeyreğinde %125 NRR verdi.

Benzer ölçülerden farkı

ARR çoğu zaman gelir, RPO ve rezervasyonla aynı paragrafta geçer ama farklı bir soruya cevap verir.

ARR ile gelir arasındaki fark çeyrek sonuçlarında somut olarak görülür. CrowdStrike'ın 2026 mali yılının 31 Ekim 2025'te biten üçüncü çeyreğinde abonelik geliri 1,17 milyar dolardı. Bu rakamın dört katı yaklaşık 4,68 milyar dolar eder. Aynı tarihteki ARR 4,92 milyar dolardı. Aradaki yaklaşık 240 milyon doların ilk kaynağı zamanlamadır. ARR çeyrek sonundaki değerdir, gelir çeyrek boyunca birikir. Çeyrekte eklenen 265 milyon dolarlık net yeni ARR düzgün dağıldıysa çeyreğin ortalama ARR'si bitiş değerinin 265 ÷ 2 ≈ 130 milyon dolar altında kalır. Şirket kalan kısım için kalem kalem bir mutabakat vermez. İndirimli ya da ücretsiz dönemler gibi sözleşme değerini koruyup geliri öteleyen düzenlemeler bu tür farkların bilinen nedenleridir. Yenileme varsayımı bu farkı açıklamaz, çünkü yenilenmesi beklenen sözleşmeler çeyrek boyunca zaten gelir üretir.

RPO (remaining performance obligations, kalan performans yükümlülükleri) bir stoktur. İmzalanmış ama hizmeti henüz verilmemiş, dolayısıyla gelire dönüşmemiş tutarın tamamını gösterir ve ASC 606-10-50-13 uyarınca açıklanır. Şirketler bunun önümüzdeki 12 ayda tanınacak kısmını cRPO (current RPO, cari kalan performans yükümlülüğü) olarak ayrıca verir. Salesforce 2026 mali yılının üçüncü çeyreğinde toplam RPO'yu 59,5 milyar dolar (+%12), cRPO'yu 29,4 milyar dolar (+%11) olarak raporladı. Aynı çeyreğin geliri 10,3 milyar dolardı, dört katı yaklaşık 41,2 milyar dolar eder. cRPO'nun bu rakamın altında kalması şaşırtıcı değildir, çünkü önümüzdeki 12 ayda yenilenecek ama henüz yenilenmemiş sözleşmeleri kapsamaz. ARR ise yenilemeyi varsayar.

Standart pratik kolaylıklar da sunar. ASC 606-10-50-14 ve 50-14A, orijinal süresi bir yıl ya da daha kısa olan sözleşmeleri ve bazı kullanım bazlı değişken bedelleri RPO dışında bırakmaya izin verir. Aylık abonelik ya da kullanım bazlı satış yapan bir şirkette RPO bu yüzden işin gerçek boyutunu küçük gösterir ve ARR ile ilişkisi zayıflar.

Faturalama (billings) dönemde kesilen faturaların toplamıdır ve genellikle gelire ertelenmiş gelirdeki değişim eklenerek hesaplanır. Faturalama takvimi değiştiğinde ARR'den bağımsız dalgalanır. Rezervasyon (booking) dönemde imzalanan sözleşmelerin değeridir.

En sık karışan ikili ARR ile run-rate'tir. Run-rate son dönemin gerçekleşen gelirini yıllığa çevirir. Son ayın geliri 12 ile, son çeyreğin geliri 4 ile çarpılır. Microsoft 29 Ocak 2025'te yapay zekâ işinin yıllık gelir run-rate'inin 13 milyar doları aştığını açıkladı (+%175). ARR bir sözleşme stokuna, run-rate geçmiş bir döneme dayanır.

Net yeni ARR

Net yeni ARR (net new ARR), iki ölçüm tarihi arasındaki ARR değişimidir. Köprüdeki kalemlerle yazıldığında formül şöyledir.

Net yeni ARR = Yeni müşteri ARR'si + Genişleme − Daralma − Kayıp

Yeni müşteri ile genişlemenin toplamına brüt yeni ARR denir. Toplam ARR büyüdükçe aynı büyüme oranını korumak için her çeyrek daha fazla net yeni ARR gerekir. Bu yüzden büyüme oranı yavaşlarken net yeni ARR'nin rekor kırması mümkündür ve yönetimler çoğu zaman ikincisini öne çıkarır.

Net yeni ARR mevsimsel de olabilir. CrowdStrike'ın 2024 mali yılında çeyreklik net yeni ARR sırasıyla 174,2, 196,2, 223,1 ve 281,9 milyon dolardı, yani dördüncü çeyrek yılın toplamının yaklaşık üçte birini getirdi (281,9 ÷ 875,4 ≈ %32). Bu yüzden net yeni ARR önceki yılın aynı çeyreğiyle kıyaslanır.

Baz etkisi

CrowdStrike'ın 2026 mali yılının üçüncü çeyreğindeki net yeni ARR'si 265 milyon dolardı, yıllık bazda artış %73'tü. %73'lük artışın arkasında düşük bir baz vardır. Şirketin 19 Temmuz 2024'teki hatalı yazılım güncellemesi küresel bir kesintiye yol açmıştı ve bir yıl önceki çeyrekte net yeni ARR 153,0 milyon dolara inmişti. 265 ÷ 153 ≈ 1,73 eder. O çeyrekte brüt elde tutma oranı %97'ydi, yani müşteri kaybı sınırlı kalmış ama yeni satış yavaşlamıştı.

Kesinti ARR ile gelir arasına bir zamanlama farkı da soktu. Şirket 28 Ağustos 2024'te müşteri bağlılık paketi (Customer Commitment Package) teşviklerinin kalan her çeyrekte yaklaşık 30 milyon dolarlık abonelik gelirini etkileyeceğini söyledi. Ek modül, Falcon Flex kredisi ve süre uzatması biçimindeki teşvikler sözleşme değerini korurken geliri öteledi.

Organik büyüme, satın alma ve kur

Satın almalar ARR'ye bir gecede eklenir. Red Canary'yi satın alan Zscaler, 2026 mali yılı için net yeni ARR öngörüsünü organik bazda verdi ve yüksek tek haneli büyüme bekledi. Palo Alto Networks 19 Kasım 2025'te 2030 mali yılı için 20 milyar dolarlık NGS ARR (next-generation security, yeni nesil güvenlik ARR'si) hedefi koydu. Hedef CyberArk ve Chronosphere satın almalarını da kapsıyor. Rakam, şirket bültenine göre 2026 mali yılının ilk çeyreğindeki 5,9 milyar dolarlık NGS ARR'nin üç katından fazladır.

Kur da benzer bir etki yaratır. Adobe 2025 mali yılını 25,20 milyar dolar Total Adobe ARR ile kapattı. Yeni yılın başında yapılan ve esas olarak kurdan kaynaklanan yeniden değerleme, ARR'yi 460 milyon dolar artırarak 25,66 milyar dolara çıkardı. Şirketin 2026 hedefi bu yeniden değerlenmiş baz üzerinden %10,2 ARR büyümesidir. 25,66 × 0,102 ≈ 2,6 milyar dolar net yeni ARR eder. Yeniden değerlemeden gelen 460 milyon dolar net yeni ARR'ye sayılmaz ama yeni yılın açılış bazını büyütür. Rehberlik okunurken bu yüzden hedefin hangi baza göre verildiği kontrol edilir.

Verimlilik ve elde tutma

Net yeni ARR verimlilik oranlarının da temel girdisidir. David Sacks 23 Nisan 2020'de burn multiple ölçüsünü tanımladı. Net nakit yakımı net yeni ARR'ye bölünür. Sacks'in ölçeğine göre 1'in altı mükemmel, 1 ile 1,5 arası çok iyi, 1,5 ile 2 arası iyi, 2 ile 3 arası şüpheli, 3'ün üstü kötüdür. Örnek hesaptaki şirketin 1,2'lik oranı "çok iyi" bandına düşer. Ölçü zarar eden büyüme şirketleri içindir, nakit üreten şirketlerde anlamını yitirir.

Elde tutma oranları köprünün mevcut müşteri ayağını ölçer. GRR %100'ü geçemez, NRR geçebilir. Datadog yönetimi 6 Kasım 2025 telekonferansında NRR'nin %120 civarında sabit kaldığını söyledi. Şirketler bu oranı farklı hesaplar. JFrog baz müşterilerin bir yıl sonraki sözleşmeli ARR'sini kullanır, ARR açıklamayan Snowflake ise oranı tüketime dayalı ürün gelirinden hesaplar. İki oran ancak tanımlar okunduktan sonra kıyaslanır.

ACV, TCV ve NNACV

ACV (annual contract value, yıllık sözleşme değeri), bir sözleşmenin ya da bir müşterinin sözleşmelerinin bir yıllık değeridir. TCV (total contract value, toplam sözleşme değeri) sözleşmenin bütün süresi boyunca ödenecek tutardır ve tek seferlik ücretleri de içerir.

Örnek hesaptaki üç yıllık sözleşmeye 3 milyon dolarlık bir kurulum ücreti eklensin. TCV 36 + 3 = 39 milyon dolardır. ACV ve ARR katkısı 36 ÷ 3 = 12 milyon dolardır. a16z'nin 2015 listesine göre ACV yalnızca 12 aylık dönemi ölçmelidir. Kurulum ücretini ilk yılın ACV'sine katan bir şirket "ilk yıl ACV'si"ni 12 + 3 = 15 milyon dolar olarak raporlar. Bu rakam gelecek yıllarda tekrarlanmayacak 3 milyon doları içerir.

ARR ile ACV çoğu zaman aynı sayıya çıkar. Fark kullanım amacındadır. ARR bütün müşteri tabanının yıllık hızıdır, ACV daha çok satış performansını, yani dönemde ne kadar yeni yıllık değer imzalandığını anlatır.

ServiceNow ve net yeni ACV

NNACV (net new ACV, net yeni yıllık sözleşme değeri), bir dönemde yeni müşterilerden ve mevcut müşterilere yapılan ek satışlardan eklenen yıllık sözleşme değeridir. ServiceNow şirket geneli ARR açıklamaz. Onun yerine ACV eşiklerini, büyük NNACV işlemlerini ve cRPO'yu verir. Şirket 2025'in üçüncü çeyreğinde 1 milyon doların üzerinde net yeni ACV getiren 103 işlem imzaladı. Yönetim 29 Ekim 2025 telekonferansında Now Assist yapay zekâ ürün ailesinin ACV'sinin 500 milyon doları aşmak üzere olduğunu, 2026 için 1 milyar dolarlık ACV hedefini aşmaya odaklandığını söyledi.

TCV'nin oynaklığı

TCV çok yıllı büyük işlemlere karşı hassastır. Palantir 2025'in üçüncü çeyreğinde 2,76 milyar dolarlık TCV imzaladı (+%151). Tek bir büyük sözleşme bir çeyreğin TCV'sini ikiye katlayabilir, bu yüzden TCV yıllık toplamlarla birlikte okunur.

Aynı kısaltma, farklı anlam

ACV her şirkette aynı şeyi anlatmaz. Arm'da ACV, annualized contract value (yıllıklandırılmış sözleşme değeri) kısaltmasıdır. Şirket 5 Kasım 2025'te ACV'yi 1,6 milyar dolar (+%28) olarak açıkladı. Arm'ın tanımında ACV, aktif bütün lisans sözleşmelerindeki yıllıklandırılmış taahhütlü ücretlerdir, olası telif gelirlerini dışarıda bırakır ve dalgalı lisans gelirinin normalize edilmiş karşılığı olarak sunulur. Tanım bir varsayım da içerir. Tek kullanımlık ve sınırlı kullanımlı lisanslar, müşterilerin geçmiş alışkanlıkları gerekçesiyle üç yıla yayılmış kabul edilir.

AspenTech'te ACV bambaşka bir şeydir. Şirketin 2024 yılı 10-K formuna göre ACV, vadeli lisans ile yazılım bakım ve destek sözleşmelerinden oluşan portföyün tahmini yıllık değeridir ve belirli bir andaki tahmini yıllık faturalamaya yaklaşır. Bu tanım işlevsel olarak bir ARR'dir. AspenTech'in ACV'si 30 Haziran 2024'te 932,9 milyon dolardı (+%5,4). Şirket yaptırımlar genişleyince Rusya'daki bütün ticari faaliyetini durdurdu ve Rusya kaynaklı ACV'yi 2024 mali yılının dördüncü çeyreğinde tek kalemde 35,5 milyon dolar düşürdü. Bu kayıt olmasa büyüme %9,4 olacaktı. Yaptırım ya da pazardan çıkış, ARR köprüsüne müşteri kaybı gibi bir çeyrekte yansır. Aynı ölçü ücret planına da girdi. Emerson'ın 2024 mali yılı 10-K formuna göre AspenTech, 2023'te verdiği performans hisselerinde hedefi ACV büyümesi ile serbest nakit akışı marjının toplamı olarak belirledi. Bu, aşağıda anlatılan Rule of 40'ın ACV'ye uyarlanmış bir biçimidir.

AspenTech'in kalan hisselerini 12 Mart 2025'te satın alan Emerson'ın ACV'si daha geniş bir kapsamı ölçer. Şirketin 5 Kasım 2024 tarihli sunumuna göre bu ACV, Emerson'ın ilgili bütün yazılım işlerini içerir ve o tarihte 1,4 milyar dolardı (+%10). Emerson dövizli sözleşmeleri sabit bir tarihsel kurla dolara çevirir, böylece kur dalgalanması ACV'ye yansımaz. Adobe'nin yukarıda anlatılan yeniden değerlemesi bunun tersidir. Emerson 5 Kasım 2025'te ACV'nin %10'un üzerinde büyüyerek 1,56 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Bu rakam AspenTech'in 932,9 milyon dolarlık ACV'siyle aynı kapsamda değildir. Arm'ın telif hariç lisans ACV'si, Emerson'ın portföy ACV'si ve ServiceNow'un abonelik ACV'si de birbiriyle kıyaslanmaz.

Rule of 40

Rule of 40 (40 kuralı), bir yazılım şirketinin büyüme oranı ile kâr marjı toplamının en az %40 olması gerektiğini söyleyen pratik bir eşiktir. %20 büyüyüp %20 kâr marjı elde eden şirket de, %50 büyüyüp %10 zarar eden şirket de kuralı karşılar. Yatırımcı Brad Feld kavramı 3 Şubat 2015 tarihli blog yazısıyla yaygınlaştırdı. Kâr ölçüsü olarak FAVÖK'ü (EBITDA), büyüme ölçüsü olarak yıllık bazda MRR büyümesini, yani fiilen ARR büyümesini önerdi.

Aradan geçen on yılda kuralın tek bir hesabı oluşmadı. Büyüme ayağında gelir ya da ARR büyümesi, kâr ayağında FAVÖK marjı, serbest nakit akışı marjı, düzeltilmiş ya da GAAP faaliyet marjı kullanılır. Palantir skoru yıllık gelir büyümesi ile düzeltilmiş faaliyet marjının toplamı olarak tanımlar. 2025'in üçüncü çeyreğinde %63 büyüme ve %51 marjla skor 114'e çıktı. Zscaler 2025 mali yılının tamamında %23 gelir büyümesi ve %27 serbest nakit akışı marjıyla "Rule of 50" düzeyine ulaştı. İki skor aynı cetvelle ölçülmez. Palantir'in marjı hisse bazlı ödeme gibi kalemlerden arındırılmış bir GAAP dışı faaliyet marjıdır, Zscaler'inki bir nakit ölçüsüdür.

Dönem seçimi de sonucu değiştirir. Zscaler 2026 mali yılının ilk çeyreğinde %26 gelir büyümesine ve %52 serbest nakit akışı marjına ulaştı. Yalnızca bu çeyrekle hesaplanan skor 26 + 52 = 78 eder. Yıllık peşin faturaların tahsilatı bazı çeyreklerin nakit marjını mevsimsel olarak şişirir. Nakit bazlı skor bu yüzden son 12 ay üzerinden hesaplanmalıdır.

Bessemer Venture Partners'tan Byron Deeter ve Sam Bondy 2 Ocak 2024'te önerdikleri Rule of X, büyüme oranını bir çarpanla (özel şirketlerde yaklaşık 2, halka açıklarda 2 ile 3 arası) ağırlıklandırıp serbest nakit akışı marjına ekler. Bessemer'in regresyonunda bu skor değerleme çarpanlarındaki farkın %62'sini, Rule of 40 %50'sini açıkladı.

Kuralın sınırları da bellidir. Skor büyümenin kalitesini, müşteri kaybını ya da hisse bazlı ödemenin yarattığı sulanmayı göstermez. Erken aşamadaki bir şirkette yüksek büyüme, derin bir zararı tek başına telafi ediyormuş gibi görünür.

Aynı ad, farklı hesaplar

ARR'nin standart bir formülü olmadığı için aynı kısaltma farklı şirketlerde farklı hesaplara karşılık gelir. Tablo, Dragonomi notlarında sık geçen ve karşılaştırma için eklenen şirketlerin 2025 sonu itibarıyla açıkladıkları tanımları özetler.

Tanımlar dört aileye ayrılır. İlki sözleşme bazlı yıllıklandırmadır (CrowdStrike, Adobe). İkincisi ileriye dönük gelirdir, Zscaler'in ölçüsü bir sonraki yılın abonelik gelirine yakın bir büyüklüktür. Üçüncüsü paket sözleşmelerde ASC 606'ya göre dağıtılmış (allocated) geliri yıllıklandıran Palo Alto Networks hesabıdır. Dördüncüsü gerçekleşen gelirin yıllığa çevrilmesidir (IBM, JFrog, kullanım geliri dahil Datadog ve SentinelOne).

Aile farkı büyüklüğü de değiştirir. IBM'in 22 Ekim 2025'te açıkladığı üçüncü çeyrek yazılım geliri 7,2 milyar dolardı (+%10), dört katı 28,8 milyar dolar eder. Yazılım ARR'si 23,2 milyar dolar olduğuna göre oran 23,2 ÷ 28,8 ≈ %81'dir, yani yazılım gelirinin yaklaşık beşte biri yinelenmeyen satışlardan gelir. Palo Alto Networks'te de NGS ARR bir alt kümedir. 2026 mali yılının ilk çeyreğinde gelirin dört katı 10 milyar dolar ederken NGS ARR 5,9 milyar dolardı.

Etiketli alt ARR'ler

2025'te ürün ve tema düzeyinde ARR açıklamaları yaygınlaştı, özellikle yapay zekâ etiketli ARR'ler öne çıktı. Salesforce şirket geneli ARR açıklamaz. 2026 mali yılının üçüncü çeyreğinde yalnızca Agentforce ile Data 360'ın ARR'sini yaklaşık 1,4 milyar dolar (+%114), Agentforce'unkini de yaklaşık 540 milyon dolar (+%330) olarak verdi. Tanım, aktif Data 360 ve "belirli" üretken yapay zekâ abonelik anlaşmalarını kapsar. "Belirli" kelimesi hangi sözleşmelerin sayılacağını şirkete bırakır.

Adobe iki ayrı yapay zekâ ARR'si kullandı. 11 Eylül 2025'te Firefly, Acrobat AI Assistant ve GenStudio gibi yapay zekâ öncelikli ürünlerin ARR'sinin 250 milyon doları, yapay zekâdan etkilenen toplam ARR'nin 5 milyar doları aştığını açıkladı. 10 Aralık 2025'te yapay zekâdan etkilenen ARR'nin toplam ARR'nin üçte birini aştığını söyledi, bu da 25,20 ÷ 3 ≈ 8,4 milyar doların üzeri demektir. Eylüldeki 5 milyar dolarla kıyaslanınca üç ayda 3,4 milyar dolarlık bir artış çıkar. Bu sıçrama organik büyüme gibi okunmamalıdır. Aralık bülteni ölçüyü, müşterinin seçtiği ve yapay zekâ özellikleriyle zenginleştirilmiş ürün ve katmanların ARR'si (Total AI-Influenced ARR) olarak tanımlar ve bu kapsamın dönem dönem güncelleneceğini yazar.

Muhasebe ve düzenleme tuzakları

Vadeli lisanstan buluta geçiş

ASC 606'ya göre vadeli lisansın lisans payı teslimde gelir yazılır, bakım ve destek payı süreye yayılır. Bulut aboneliğinde gelir sözleşme süresine eşit dağıtılır. Şirket müşterilerini lisanstan buluta taşırken gelir geçici olarak düşer, ARR değişmez ya da büyür.

Cisco'nun 2025 sonbaharındaki tablosu bunun bir örneğidir. Yönetim 12 Kasım 2025 telekonferansında Splunk'ta bulut aboneliğine beklenenden hızlı geçişin ASC 606 nedeniyle güvenlik gelirini baskıladığını, buna karşın Splunk ARR'sinin çift haneli büyüdüğünü söyledi. Güvenlik geliri %2 düştü, düşüşte eski ürünlerdeki gerileme de etkiliydi. Cisco'nun ürün RPO'su aynı çeyrekte %10 arttı.

Emerson'da aynı sonuç başka bir mekanizmadan doğar. Şirket 5 Kasım 2025'te yazılım sözleşmelerinin yenileme takviminin 2026 GAAP gelirini 120 milyon dolar baskılayacağını söyledi. Yönetim, nakit etkisi olmayan bu durumun 2027-2028'de kademeli olarak tersine dönmesini bekliyor. Vadeli lisansta yenilemelerin zamanlaması geliri oynatır, ACV ya da ARR daha düzgün seyreder.

SEC'in beklentisi ve yorum mektupları

SEC 30 Ocak 2020'de yönetim raporunda (MD&A) kullanılan temel performans göstergeleri için bir rehber yayımladı (33-10751, yürürlük 25 Şubat 2020). Rehber bir dipnotta 2003 tarihli 33-8176 sayılı karara atıf yapar. Bu karara göre abone ve çalışan sayısı gibi operasyonel ve istatistiksel ölçüler GAAP dışı finansal ölçü sayılmaz. ARR'nin mutabakatsız sunulması bu gri alandan beslenir. Buna karşılık rehber her metrik için açık tanım, hesaplama yöntemi, yararlılık gerekçesi ve varsayımların açıklanmasını ister.

SEC personeli bu çerçeveyi yorum mektuplarıyla uyguladı. SEC'in belge veri tabanı EDGAR'daki tam metin aramasına göre 2021-2025 arasında personel mektuplarında "annual recurring revenue" ifadesi 73 belgede, yani PDF ve metin kopyaları ayıklandığında yaklaşık 35-40 mektupta geçer. Mektuplar dört tuzağı işaretler.

İlki kısa sözleşmelerin yıllıklandırılmasıdır. SEC personeli 16 Mart 2023'te Alteryx'e, bir yıldan kısa sözleşmeleri yıllığa çevirmenin "yıllık yinelenen gelir"i nasıl doğru yansıttığını sordu. Metriğin yeniden adlandırılmasını ve yöntemin toplam sözleşme değerini aşan tutarlar ürettiğinin açıkça yazılmasını istedi. Altı aylık bir sözleşmeyi 2 ile çarpmak, müşterinin hiç taahhüt etmediği bir tutarı ARR'ye yazmak demektir.

İkincisi vadeli lisanstır. SEC personeli 26 Mayıs 2023'te OneSpan'a, 31 Ocak 2024'te Guidewire'a peşin tanınan lisans gelirinin ARR'ye nasıl girdiğini, tanınan mı faturalanan mı tutarın yıllıklandırıldığını ve iptallerin nasıl yansıdığını sordu. Guidewire'dan ayrıca ARR ile GAAP gelir arasındaki zamanlama farkını açıklaması istendi.

Üçüncüsü kullanım gelirinin yıllıklandırılmasıdır. SEC personeli 13 Mart 2024'te Progress Software'e, ek kullanımın neden yıllıklandırılabildiğini ve aylık yinelenen gelirin peşin tanınan lisans değerini içerip içermediğini sordu.

Dördüncüsü bilinen iptallerdir. Halka arz öncesindeki Figma'ya 9 Mayıs 2025'te, mevcut koşullarla yenilemeyi varsayan ARR hesabında bilinen fesih ve iptallerin nasıl dikkate alındığı soruldu. Yenileme varsayımı, ayrılacağı bilinen müşteride en yanıltıcı sonucu verir.

Sınırlar ve eleştiriler

ARR denetlenmiş finansal tabloların parçası değildir ve şirket isterse tanımını değiştirebilir. SentinelOne gibi bazı şirketler, ARR'nin gelecekteki gelirin tahmini olmadığı uyarısını tanımın yanına ekler. Eleştirinin özü, ARR'nin büyümeyi sözleşme anında, kaybı çoğu zaman sözleşme sonunda saymasıdır. Bu asimetri büyüme dönemlerinde ölçüyü iyimser yapar. ARR bu yüzden gelir, nakit ve cRPO ile birlikte okunduğunda anlam kazanır.