RPO (kalan performans yükümlülükleri), bir şirketin imzalanmış ve iptal edilemeyen müşteri sözleşmelerinde henüz gelire dönüşmemiş toplam tutardır. Önümüzdeki 12 ayda gelire dönecek kısmına cRPO (cari RPO) denir.
RPO (remaining performance obligations, kalan performans yükümlülükleri), bir şirketin imzalanmış ve iptal edilemeyen müşteri sözleşmelerinde henüz gelire dönüşmemiş toplam tutardır. RPO, ABD’de ASC 606, uluslararası alanda IFRS 15 gelir standartlarının zorunlu kıldığı bir dipnot açıklamasıdır. Yazılım, bulut, siber güvenlik ve yapay zekâ altyapısı şirketlerinde gelecekteki gelirin ne kadarının şimdiden sözleşmeye bağlandığını gösterir. Şirketlerin çoğu bu tutarın önümüzdeki 12 ayda tanınacak kısmını cRPO (cari RPO) adıyla ayrıca verir. Dragonomi telekonferans notlarında RPO, Oracle ve Microsoft’un yapay zekâ sözleşmeleriyle büyüyen birikimleri ile Salesforce ve ServiceNow’un cRPO büyümesi bağlamında sık geçer.
| Künye | |
|---|---|
| Açılım | Remaining performance obligations, current RPO (cRPO) |
| Türkçe karşılık | Kalan performans yükümlülükleri, cari RPO |
| Formül (sözlü anlatım) | Sözleşmeye bağlı toplam işlem bedeli eksi bugüne kadar tanınan gelir, pratikte ertelenmiş gelir ile henüz faturalanmamış sözleşmeli tutarın toplamı |
| Dayanak | ASC 606-10-50-13 (ABD) ve IFRS 15.120 (uluslararası), halka açık ABD şirketlerinde 2018’den beri zorunlu |
| Kullanıldığı sektörler | Kurumsal yazılım, bulut altyapısı, siber güvenlik, veri platformları, yapay zekâ hesaplama |
| Yakın kavramlar | Ertelenmiş gelir, sipariş birikimi (backlog), ARR, bookings, billings, TCV |
ASC 606, ABD Finansal Muhasebe Standartları Kurulu FASB’nin 2014’te ASU 2014-09 ile yayımladığı gelir standardıdır. Halka açık ABD şirketlerinde 2018’de yürürlüğe girdi. Standart her müşteri sözleşmesini performans yükümlülüklerine, yani müşteriye ayrı ayrı teslim edilecek mal ve hizmetlere böler. Sözleşmenin toplam bedeli, standardın deyişiyle işlem bedeli, bu yükümlülüklere dağıtılır. Şirket bir yükümlülüğü yerine getirdikçe ona düşen payı gelir olarak tanır. Bir abonelikte bu, hizmet süresine yayılmış eşit dilimler demektir. Bir donanım satışında ise gelir, mal müşteriye geçtiği anda tanınır.
ASC 606-10-50-13, dönem sonunda hiç ya da kısmen yerine getirilmemiş yükümlülüklere dağıtılan işlem bedelinin toplamını açıklamayı zorunlu kılar. Şirket bu tutarın ne zaman gelire döneceğini de söylemek zorundadır. Bunu sayısal zaman dilimleriyle, örneğin "12 ay içinde" ve "13 ile 36. aylar arasında" diye, ya da nitel bir anlatımla yapabilir. Uluslararası karşılığı IFRS 15’in 120–122. paragraflarıdır. RPO açısından IFRS 15 ile ASC 606 özde aynıdır. Zaman dilimi seçeneği, muafiyetler ve açıklama yükümlülüğü örtüşür.
Formül sözlü olarak basittir. RPO, sözleşmeye bağlı toplam işlem bedelinden bugüne kadar tanınmış gelirin düşülmesiyle bulunur. Bilanço açısından iki parçası vardır. Birinci parça ertelenmiş gelir (unearned ya da deferred revenue) olarak adlandırılır. Faturası kesilmiş ya da peşin tahsil edilmiş ama hizmeti henüz verilmemiş tutardır ve bilançoda sözleşme yükümlülüğü olarak durur. İkinci parça faturalanmamış sözleşmeli tutar olarak adlandırılır. Müşteri bu parayı ödemeyi sözleşmeyle taahhüt etmiştir ama faturası ileride kesilecektir. Bu parça bilançonun hiçbir satırında görünmez. RPO’yu bilgi açısından değerli kılan da budur. Salesforce’un 31 Ocak 2026’da biten 2026 mali yılı 10-K’sı RPO’yu tam olarak böyle tanımlar. Microsoft’un 30 Haziran 2025’te biten 2025 mali yılı 10-K’sı da ertelenmiş gelir ile ileride faturalanacak tutarların toplamını kullanır.
RPO’nun ölçtüğü şey, sözleşmenin hukuken bağlayıcı kısmıdır. Müşterinin ileride yenileyeceği varsayılan abonelikler, fiyat listesinden doğacak olası satışlar ya da yönetimin beklediği yeni anlaşmalar RPO’ya girmez. Bu yüzden RPO bir tahmin değil, sözleşme envanteridir.
Standart iki pratik kolaylık (practical expedient) tanır. ASC 606-10-50-14 ve IFRS 15.121’e göre şirket, başlangıçta öngörülen süresi bir yıl veya daha kısa olan sözleşmeleri RPO’ya katmayabilir. Geliri fatura kesme hakkı doğan tutar kadar tanıdığı işlerde de, örneğin saat ve malzeme esaslı danışmanlıkta, bu tutarları dışarıda bırakabilir. Kolaylığı kullanan şirket bunu nitel olarak açıklamak zorundadır. Her iki standart da (ASC 606-10-50-15 ve IFRS 15.122) hesaba katılmayan bedelin açıklanmasını ister. Belirsizlik nedeniyle sınırlandırılmış değişken bedel buna örnektir. Salesforce, saat ve malzeme esaslı profesyonel hizmetleri RPO’dan bu kolaylıkla çıkarır. Bu iki kolaylık, iki şirketin RPO rakamlarını doğrudan karşılaştırmayı zorlaştıran ilk etkendir.
cRPO (current remaining performance obligations, cari kalan performans yükümlülükleri), toplam RPO’nun önümüzdeki 12 ay içinde gelire dönmesi beklenen kısmıdır. Standart hiçbir yerde "12 ay" sınırı çizmez. Zaman dilimlerini şirket seçer. Deloitte’un ASC 606 açıklama rehberi de bu ayrımın standarttan değil şirket tercihinden geldiğini gösterir. Yine de 12 aylık kesim sektörde fiilî standarda dönüştü. ServiceNow 2026’nın 1. çeyreğine ait bülteninde cRPO’yu "önümüzdeki 12 ayda gelir olarak tanınacak sözleşme geliri" diye tanımlar. Salesforce aynı ölçüyü "current RPO" adıyla verir. 31 Ocak 2026 itibarıyla 72,4 milyar dolarlık toplam RPO’sunun 35,1 milyar doları cari, 37,3 milyar doları cari olmayan kısımdır. Şirkete göre cari olmayan kısmın çoğu 13 ile 36. aylar arasında gelire dönecektir.
Bazı şirketler aynı kavramı başka adla kullanır. SAP "current cloud backlog" (cari bulut birikimi) der ve bu tutar 2026’nın 1. çeyreğinde 21,9 milyar euro oldu. Workday RPO etiketini hiç kullanmaz, "subscription revenue backlog" (abonelik geliri birikimi) açıklar. 30 Nisan 2026’da biten 2027 mali yılının 1. çeyreğinde Workday’in toplam abonelik birikimi 27,3 milyar dolar, bunun 12 aylık kısmı 8,8 milyar dolardı.
Yatırımcılar cRPO’yu toplam RPO’dan daha yakından izler. cRPO, gelecek yılın abonelik gelirine çok yakın bir öncü göstergedir. Toplam RPO ise sözleşme süresine aşırı duyarlıdır. Bir müşteri üç yıllık sözleşmesini beş yıla uzattığında toplam RPO sıçrar, cRPO neredeyse hiç değişmez. Abonelik şirketlerinde cRPO büyümesi, gelir büyümesinin birkaç çeyrek önden gelen işareti olarak okunur. ServiceNow’un her çeyrek cRPO büyümesi için ayrıca rehberlik vermesi de bundandır.
Bir yazılım şirketi 1 Ocak’ta bir müşteriyle 3 yıllık, toplam 36 milyon dolarlık iptal edilemez bir abonelik sözleşmesi imzalar. Hizmet her ay eşit verilir, yani gelir ayda 1 milyon dolar tanınır. Faturalar her yılın başında 12 milyon dolar olarak peşin kesilir.
İmza ve ilk fatura anında RPO 36 milyon dolardır. Bunun 12 milyon doları faturalanmış ama henüz kazanılmamış, yani ertelenmiş gelirdir. Kalan 24 milyon dolar ileride faturalanacak tutardır ve bilançoda görünmez. Önümüzdeki 12 ayda tanınacak gelir 12 milyon dolar olduğu için cRPO da 12 milyon dolardır.
Altı ay sonra, 30 Haziran’da şirket 6 milyon dolar gelir tanımıştır. RPO 36 − 6 = 30 milyon dolara iner. Ertelenmiş gelir 12 − 6 = 6 milyon dolardır, faturalanmamış tutar hâlâ 24 milyon dolardır ve ikisinin toplamı 30 milyon dolar eder. cRPO ise yine 12 milyon dolardır. Önümüzdeki 12 ay, ilk yılın kalan 6 ayını ve ikinci yılın ilk 6 ayını kapsar (6 + 6 = 12).
Aynı gün şirket bu müşteriye 12 ay sürecek, 6 milyon dolarlık bir ek modül satar. Faturası ileride kesilecektir. Sözleşme bir yıllık olduğu için şirket pratik kolaylığı kullanırsa bu tutar RPO’ya hiç girmez. RPO 30 milyon dolarda kalır, oysa gelecek yılın geliri 6 milyon dolar artmıştır. Şirket kolaylığı kullanmazsa RPO 30 + 6 = 36, cRPO 12 + 6 = 18 milyon dolar olur. Aynı iş, iki muhasebe tercihiyle iki farklı RPO üretir.
Yıl sonunda, ek modülü dışarıda bırakan şirket 12 milyon dolar gelir tanımıştır. Ertelenmiş gelir sıfıra iner, RPO 24 milyon dolar, cRPO 12 milyon dolar olur. 1 Ocak’ta ikinci yılın 12 milyon dolarlık faturası kesildiğinde RPO değişmez. Faturalanmamış tutardan ertelenmiş gelire 12 milyon dolar geçer, o kadar. Fatura kesmek RPO’yu artırmaz, yalnızca bileşimini değiştirir.
| Tarih (milyon $) | Kümülatif tanınan gelir | Ertelenmiş gelir | Faturalanmamış tutar | RPO | cRPO |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak, imza ve ilk fatura | 0 | 12 | 24 | 36 | 12 |
| 30 Haziran | 6 | 6 | 24 | 30 | 12 |
| 30 Haziran, ek modül RPO’ya dahil | 6 | 6 | 30 | 36 | 18 |
| 31 Aralık, ek modül hariç | 12 | 0 | 24 | 24 | 12 |
| 1 Ocak, ikinci yıl faturası | 12 | 12 | 12 | 24 | 12 |
RPO tek başına bir büyüklük ölçüsüdür, asıl bilgi değişiminde ve bileşimindedir. Salesforce 2026 mali yılı 10-K’sında RPO’yu etkileyen etkenleri sayar. Bunlar mevsimsellik, yenilemelerin zamanlaması, vadeli lisansların teslim zamanı, ortalama sözleşme süresi ve döviz kurudur. Bu liste, RPO’daki bir artışın ya da düşüşün her zaman talepteki bir değişimi yansıtmadığını gösterir.
Sektöre göre okuma değişir. Klasik abonelik yazılımında (Salesforce, ServiceNow, Workday) sözleşmeler çoğunlukla bir ile üç yıl arasındadır ve toplam RPO’nun aşağı yukarı yarısı ya da üçte biri önümüzdeki 12 ay içindedir. Bu şirketlerde cRPO büyümesi, abonelik gelirinin gelecek yılki büyümesine yakın seyreder. Salesforce’un 2026 mali yılı geliri 41,5 milyar dolardı. Yıl sonundaki 35,1 milyar dolarlık cRPO, gelecek yılın gelirinin büyük kısmının yıl başında zaten sözleşmeye bağlandığını gösterir.
Hiper ölçekleyici bulut şirketlerinde tablo farklıdır. Microsoft’un 30 Haziran 2025 itibarıyla RPO’su 375 milyar dolardı ve bunun 368 milyar doları ticari kısımdı. Şirket toplam RPO’nun yaklaşık %40’ının 12 ay içinde gelire döneceğini açıkladı. Burada RPO, çok yıllı hesaplama taahhütlerinin, yani müşterinin belli bir süre boyunca belli bir tutarda bulut kapasitesi alma sözünün toplamıdır.
Tüketim modelindeki şirketlerde (Snowflake gibi) RPO yalnızca müşterinin taahhüt ettiği kapasiteyi içerir. Müşteri taahhüdünün üzerinde kullanım yaptığında bu ek gelir hiçbir zaman RPO’da görünmez. Bu şirketlerde RPO, gelirin tabanını gösterir, tavanını göstermez. Bu yüzden net gelir tutma oranı gibi kullanım ölçüleriyle birlikte okunur.
Kaba bir okuma kuralı vardır. RPO büyümesi gelir büyümesinden belirgin biçimde hızlıysa ya sözleşme süreleri uzuyor ya da büyük anlaşmalar ileri yıllarda başlıyordur. cRPO büyümesi RPO büyümesinden hızlıysa yakın dönem gelir görünürlüğü artıyordur. Tersi durumda birikim geleceğe kayıyordur.
RPO en sık ARR ile karıştırılır. ARR (annual recurring revenue, yıllık yinelenen gelir), mevcut abonelik tabanının bir yıllık gelir hızıdır ve şirketin kendi tanımladığı, denetlenmeyen bir ölçüdür. RPO ise standardın zorunlu kıldığı, sözleşmeye dayanan bir tutardır. ARR süreye bakmaz, beş yıllık bir sözleşme de bir yıllık bir sözleşme de aynı yıllık değerle girer. RPO’da beş yıllık sözleşme beş yıllık bedeliyle yer alır.
Bookings (sipariş girişi, yeni imzalanan sözleşme değeri) bir akış ölçüsüdür, dönem içinde imzalanan yeni sözleşmeleri sayar. RPO ise bir stok ölçüsüdür. Dönem başı RPO’ya yeni bookings eklenir, dönem içinde tanınan gelir düşülür, sonuç dönem sonu RPO’sudur. Döviz kuru, iptaller ve satın alınan şirketlerin sözleşmeleri de bu köprüye girer. Billings (faturalama) ise dönem içinde kesilen faturaların toplamıdır ve kabaca gelir artı ertelenmiş gelirdeki değişime eşittir. Örnek hesapta görüldüğü gibi faturalama RPO’yu değiştirmez.
Ertelenmiş gelir RPO’nun bir alt kümesidir. Yalnızca faturası kesilmiş kısmı kapsar ve bilançoda görünür. Peşin fatura kesen bir şirkette ertelenmiş gelir RPO’ya yakındır. Yıllık ya da aylık faturalayan bir şirkette RPO, ertelenmiş gelirin birkaç katı olabilir.
Sanayi şirketlerinin kullandığı sipariş birikimi (backlog) kavramı RPO’ya en yakın akrabadır. Fark, backlog’un çoğunlukla şirket tanımlı olması ve iptal edilebilir siparişleri de içerebilmesidir. Son olarak TCV (total contract value, toplam sözleşme değeri) bir sözleşmenin imzadaki ömür boyu değeridir. RPO ise o değerin henüz gelire dönmemiş kalanını gösterir.
RPO standart bir açıklama olsa da şirketler onu farklı adlarla ve farklı sınırlarla sunar. 2026’nın ilk yarısındaki şirket dosyalamaları, aynı emsal grubunda en az beş farklı tanımın yan yana durduğunu gösterir. Bu tanımları toplayıp "bulut birikimi" diye tek bir rakam üretmek, muhasebe politikası farklarını da toplamak demektir.
| Şirket | Kullandığı ad | Kapsam farkı |
|---|---|---|
| Salesforce | RPO ve current RPO | Ertelenmiş gelir ile faturalanmamış tutar, saat ve malzeme esaslı hizmetler hariç |
| Microsoft | Ticari RPO | Ertelenmiş gelir ile faturalanacak tutar, ticari kısım ayrı verilir |
| Alphabet | Revenue backlog | İptal edilebilir sözleşmeler hariç, 2026 1. çeyrekten beri bir yıllık ve daha kısa sözleşmeler dahil |
| Amazon | Performans yükümlülükleri | Yalnızca başlangıç süresi bir yıldan uzun sözleşmeler |
| Oracle | RPO | Müşterinin ön ödediği ya da kendisinin sağladığı GPU donanımı dahil |
| CoreWeave | Revenue backlog | RPO artı teslimata bağlı taahhütlü sözleşmelerden tahmin edilen diğer tutarlar |
| Palantir | RDV ve RPO ayrı | RDV tüm opsiyonların kullanılacağını ve fesih olmayacağını varsayar |
Alphabet örneği özellikle öğreticidir. Şirket 2026’nın 1. çeyreğinde politikasını değiştirdi ve başlangıç süresi bir yıl veya daha kısa olan sözleşmeleri de birikime kattı. 31 Mart 2026 bakiyesinin 7,3 milyar doları bu sözleşmelerden geldi. Önceki dönemlerde bu tutar dışarıdaydı, yani yıllık karşılaştırma aynı tabanda yapılmaz. Amazon ve Palantir ise kısa sözleşmeleri hâlâ dışarıda bırakır.
Palantir üç ölçü verir. TCV imzadaki ömür boyu değeri, RDV (remaining deal value, kalan anlaşma değeri) tüm opsiyonlar kullanılırsa ve fesih olmazsa kalan değeri, RPO ise iptal edilemeyen tanınmamış geliri ölçer. 2026’nın 1. çeyreğinde ABD ticari RDV’si 4,92 milyar dolar oldu ve yıllık bazda %112 arttı. Aynı çeyrekte kapanan toplam TCV 2,41 milyar dolardı (yıllık bazda +%61). Şirkete göre sözleşmelerin çoğu fesih hakkı taşır, bu yüzden RDV RPO ile karşılaştırılamaz ve ona eklenmez.
ABD dışında açıklama düzeyi daha da düzensizdir. Japonya’da ASBJ gelir standardının 80-21 ve 80-22. paragrafları da aynı notu ve bir yıllık kolaylığı öngörür. EY Japonya’nın Mart 2022’de biten mali yıla ait faaliyet raporlarını incelediği çalışmaya göre 198 şirketin 89’u tutar açıkladı, 68’i önemsizlik gerekçesiyle açıklamadı. Çin’de A hisse ve Hong Kong kurallarında RPO’ya özgü ayrı bir açıklama zorunluluğu bilinmiyor. Çinli şirketler genellikle eldeki siparişlerden ya da bilançodaki sözleşme yükümlülüklerinden söz eder. ABD’de işlem gören Çinli şirketler ise ASC 606 notunu izler. Çinli ve ABD’li yazılım şirketleri arasında RPO kıyası için sağlam bir zemin yoktur.
RPO’nun en önemli muhakeme alanı, sözleşmenin gerçekten bağlayıcı olup olmadığıdır. Müşteriye gerekçe göstermeden sözleşmeyi bitirme hakkı veren maddelere TFC (termination for convenience, keyfî fesih hakkı) denir. Müşteri böyle bir sözleşmeden kayda değer bir ceza ödemeden çıkabiliyorsa, ASC 606 açısından kalan dönem için uygulanabilir bir sözleşme yoktur ve o tutar RPO’ya girmez.
Broadcom bunu açıkça uygular. 3 Mayıs 2026’da biten çeyreğe ait 10-Q’sunda TFC içeren sözleşmeleri, müşteri taahhüt etmiş sayılmadığı için RPO dışında bıraktığını yazar. Şirket sözleşme yükümlülüklerinin yaklaşık %64’ünün bu tür sözleşmelerle ilgili olduğunu da açıklar. Yani bilançoda duran peşin paranın büyük kısmı RPO’da yer almaz. Broadcom’un açıkladığı RPO yaklaşık 164,6 milyar dolardır ve bunun yaklaşık %30’u 12 ay içinde gelire dönecektir. Broadcom bu oranın hangi sözleşme kümesine ait olduğunu açık yazmaz.
ServiceNow aynı sorunu satın almada yaşar. Şirketin 2026 2. çeyrek rehberliği, GAAP bazında %19, GAAP dışı sabit kurla %19,5 cRPO büyümesi öngörür. Bunun yaklaşık 125 baz puanı yeni satın alınan Armis’ten gelir. Şirket, Armis sözleşmelerindeki TFC maddelerinin cRPO’ya yansıyan değeri sınırladığını belirtir.
SEC (ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu) personeli bu alanı yorum mektuplarıyla sorgular. 2019’da Wipro’nun 20-F’i için yazılan mektupta, kayda değer cezası olmadan keyfî feshe açık sözleşmelerin RPO’ya neden dahil edildiği soruldu ve IFRS 15 sözleşme kriterlerine göre bir analiz istendi. 2025’te Elauwit’ten fesih hükümlerini ve uygulanabilir hakları açıklaması istendi. Uygulamada ortak çizgi, RPO’nun yalnızca iptal edilemeyen tutarları saymasıdır. Şirketlerin ayrıştığı yer, hangi cezanın "kayda değer" sayılacağıdır.
Fon havuzu sözleşmeleri başka bir sınırdır. Cloudflare’in 30 Eylül 2025 itibarıyla 2,14 milyar dolarlık RPO’su, müşterilerin zamanla kullandığı büyük fon havuzu sözleşmeleriyle yıllık bazda %43 büyüdü. Bu, 2022’den beri en yüksek büyümeydi. Cloudflare’in RPO’su 2026’nın 1. çeyreğinde 2,54 milyar dolar oldu, yıllık bazda %36 ama çeyreklik bazda yalnızca %2 arttı. Böyle sözleşmeler imzalandığı çeyrekte RPO’yu şişirir, ardından çeyreklik büyüme dalgalanır.
2025–2026’da RPO, yapay zekâ altyapı yatırımlarının en çok izlenen göstergesine dönüştü. En uç örnek, mali yılı 31 Mayıs’ta biten Oracle’dır. Şirketin bültenlerine göre RPO 31 Mayıs 2025’te 138 milyar dolardı. 2026 mali yılının 1. çeyreğinde tek çeyrekte 317 milyar dolar ekleyerek 455 milyar dolara çıktı (yıllık bazda +%359). 2. çeyrekte Meta, NVIDIA ve diğer müşterilerden 68 milyar dolar daha ekleyerek 523 milyar dolara, 3. çeyrekte 553 milyar dolara ulaştı. 31 Mayıs 2026’da RPO, çeyreklik bazda 85 milyar dolar artışla 638 milyar dolar oldu (yıllık bazda +%363). Büyüme üç sıçramayla geldi, aradaki 3. çeyrek sakindi. Bu artışın neredeyse tamamı yapay zekâ altyapı sözleşmelerinden gelir.
Manşet büyüme, gelire dönüşüm takviminin nasıl değiştiğini gizler. Oracle’ın 22 Haziran 2026’da yayımlanan 2026 mali yılı 10-K’sındaki vade dağılımına ilişkin aktarımlara göre 638 milyar doların yalnızca yaklaşık %12’si önümüzdeki 12 ayda gelire dönecek. Bir yıl önceki 10-K’da bu oran 138 milyar doların yaklaşık %33’üydü. Aktarılan yeni dağılımda 13 ile 36. aylar arası %34, 37 ile 60. aylar arası %34, kalanı daha sonrasıdır. 2025 mali yılında dilimler %33, %41, %23 ve geri kalan biçimindeydi. Bu dağılıma göre birikimin yaklaşık %54’ü Mayıs 2029’dan sonraya düşer.
Bu oranlardan yapılan kaba bir hesapla 638 milyar doların %12’si yaklaşık 77 milyar dolardır, bir yıl önce 138 milyar doların %33’ü yaklaşık 45 milyar dolardı. Yani RPO 4,6 kat büyürken önümüzdeki 12 ayın sözleşmeli geliri yaklaşık 1,7 kat büyüdü. 2025’te RPO’nun üçte biri ertesi yıla aitti, 2026’da bu pay sekizde bire indi ve birikimin ağırlığı 2029 sonrasına kaydı.
Oracle 2026 mali yılı 4. çeyrek bülteninde, 3. ve 4. çeyrekteki RPO artışının çoğunun büyük yapay zekâ sözleşmelerinden geldiğini söyler. Bu sözleşmelerde müşteri ya GPU bedelini Oracle’a peşin ödedi ya da GPU’ları kendisi alıp Oracle’a sağladı. Ön ödemeli ve müşterinin sağladığı donanım kısımları toplam 75 milyar dolarlık RPO’ya karşılık gelir. Oracle bunun toplaması gereken sermayeyi ciddi biçimde azalttığını savunur. Öte yandan RPO’nun bir bölümü bulut hizmet marjı değil, donanımın gelir tablosundan geçen bedelidir. 638 milyar doların kalitesi, ne kadarının müşteri tarafından finanse edilen donanım, ne kadarının Oracle’ın kendi sermaye harcamasıyla kurması gereken hizmet olduğuna bağlıdır.
10-K’ya ilişkin aktarımlara göre Oracle, önemli finansman bileşeni taşıyan müşteri ön ödemelerini ayrı bir notta gösterir ve bu tutar 2026 mali yılı sonunda yaklaşık 4,6 milyar dolardı. ASC 606’nın finansman bileşeni kuralları gereği, peşin alınan bedel ileride gelire dönerken faize benzer bir artışla tanınır. Bu, sözleşmeli doların gelire dönüşümünü mekanik olarak değiştirir.
Oracle’ın 10-K’sındaki RPO notunda hiçbir müşteri adı geçmez ve OpenAI dosyalamalarda adıyla anılmaz. 10-K’daki yoğunlaşma dili gelire dayanır. Hiçbir müşterinin toplam gelirin %10’unu aşmadığını söyler ve yalnızca bazı OCI (Oracle Cloud Infrastructure) ürünlerinde "bir dizi büyük müşteride daha yoğunlaşmış" olduğunu ekler. OpenAI ile 2027’de başlayıp beş yıl sürecek yaklaşık 300 milyar dolarlık sözleşme bir dosyalamadan değil, Eylül 2025’teki bir Wall Street Journal haberinden bilinir. Bu varsayımla OpenAI’ın 638 milyar dolardaki payı yaklaşık %47 eder, ama bu hesap türetilmiştir. Sözleşmenin 2027’de başlaması, 12 aylık payın neden bu kadar düştüğünü de açıklar. Oracle ön ödemeleri kredi riskini azaltan bir unsur olarak gösterir.
Wedbush 24 Nisan 2026’da Oracle’ı kapsama alırken RPO’yu bir kaldıraç testine çevirdi. 553 milyar dolarlık RPO ile hesaplanan sermaye harcaması/RPO oranı Oracle’da yaklaşık %9, emsal grubu ortalamasında yaklaşık %45,6 idi. Wedbush bu farkı harcamaların spekülatif değil, sözleşmeli talebe dayalı olduğunun kanıtı olarak sundu. Oranın paydası donanım geçişli tutarları da içerir.
Microsoft’un ticari RPO’su tek bir sözleşmeyle yeniden şekillendi. 28 Ekim 2025’te yenilenen ortaklıkta OpenAI, Azure hizmetleri için 250 milyar dolarlık ek taahhütte bulundu. Microsoft yeniden yapılanan OpenAI’ın yaklaşık %27’sine sahip oldu. 30 Haziran 2025’te 368 milyar dolar olan ticari RPO, 2026 mali yılının 1. çeyreğinde (30 Eylül 2025) yıllık bazda %51 artışla 392 milyar dolara, 2. çeyrekte (31 Aralık 2025) 625 milyar dolara çıktı. Bu, yıllık bazda %110 büyümeydi. Constellation Research’ün aktardığı yönetim açıklamasına göre bunun yaklaşık %45’i OpenAI’dan geliyordu (türetilmiş tutar yaklaşık 281 milyar dolar) ve OpenAI hariç büyüme %28’di.
Burada bir döngüsellik de vardır. RPO’nun yaklaşık %45’ini oluşturan karşı taraf, Microsoft’un yaklaşık %27’sine sahip olduğu şirkettir. Bu durum RPO rakamını geçersiz kılmaz ama gelire dönüşümünü tek bir şirketin finansman gücüne bağlar.
Alphabet’in toplam RPO’su 31 Mart 2026’da 467,6 milyar dolardı ve bunun 462,3 milyar doları Google Cloud’a aitti. 2025’in 4. çeyreğinde bu rakam yaklaşık 240 milyar dolardı, yani tek çeyrekte neredeyse ikiye katlandı. Şirketin 10-Q’suna göre bakiyenin yarısından biraz fazlası 24 ay içinde gelire dönecek. Finans direktörü Anat Ashkenazi sıçramayı kurumsal yapay zekâ talebine ve TPU (Google’ın kendi yapay zekâ çipi) donanım anlaşmalarına bağladı. Bulut birikimi artık donanım anlaşmalarını da içerir.
Amazon’un AWS ile ilgili henüz tanınmamış taahhütleri 31 Mart 2026’da yaklaşık 364 milyar dolardı. Şirketin 10-Q’suna göre bu rakam yalnızca başlangıç süresi bir yıldan uzun sözleşmeleri kapsar ve ağırlıklı ortalama kalan süre 5,5 yıldır. Amazon gelir zamanlamasının "müşteri kullanımına bağlı" olduğunu ve "sözleşme süresinin ötesine uzayabileceğini" yazar. CEO Andy Jassy, rakamın daha sonra imzalanan, 100 milyar doları aşan 10 yıllık Anthropic anlaşmasını içermediğini söyledi. OpenAI genişlemesinin bu rakama girip girmediği konusunda basın haberleri çelişir.
CoreWeave’in "revenue backlog" ölçüsü 31 Mart 2026’da 99,4 milyar dolardı. Yıllık bazda yaklaşık 4 kat, çeyreklik bazda yaklaşık %50 büyüdü ve Mart’ta imzalanan 21 milyar dolarlık yeni bir Meta taahhüdünü içeriyordu. Şirket bu ölçüyü, RPO artı teslimata bağlı taahhütlü sözleşmelerden tanınacağını tahmin ettiği diğer tutarlar olarak tanımlar. CoreWeave yönetimine göre birikimin %36’sı önümüzdeki 24 ayda, %75’i dört yılda gelire dönecek. Teslimata bağlı olduğu için veri merkezi kapasitesinde, güçte ya da GPU arzında yaşanan gecikmeler dönüşümü doğrudan erteler.
Abonelik yazılımında hisse fiyatını en çok hareket ettiren RPO verisi, cRPO büyümesinin rehberlik ve konsensüsle kıyasıdır. Analistler gerçekleşmeyi önceki yılla değil, bu iki beklentiyle karşılaştırır.
ServiceNow her çeyrek cRPO rehberliği verir, tüm yıl için vermez. Şirketin açıklamalarına göre 2025’in 3. çeyreğinde cRPO sabit kurla %20,5 büyüdü ve rehberliği 250 baz puan aştı. 4. çeyrekte raporlanan büyüme %25 (sabit kurla %21) oldu ve rehberliği yaklaşık 2 puan geçti. 2026’nın 1. çeyreğinde cRPO 12,64 milyar dolara ulaştı. Raporlanan büyüme %22,5, sabit kurla %21’di ve rehberliği yaklaşık 100 baz puan aştı. Toplam RPO 27,7 milyar dolardı (+%25, sabit kurla +%23,5).
Dolar sert hareket ettiğinde kur etkisi büyür, ServiceNow’da 2025’in 4. çeyreğindeki 4 puanlık fark bunun örneğidir. ServiceNow sabit kur büyümesini, döviz cinsinden cari dönem sonuçlarını karşılaştırma döneminin kurlarıyla yeniden hesaplayarak bulur ve rehberliği de aynı yöntemle verir. SAP’nin cari bulut birikimi 2026’nın 1. çeyreğinde raporlanan bazda %20, sabit kurla %25 büyüdü. Salesforce’ta 2027 mali yılının 1. çeyreğinde cRPO raporlanan bazda %14, sabit kurla %13 büyüdü. Farkın işareti, şirketin para birimi karmasına ve raporlama para birimine bağlıdır. Euro ile raporlayan SAP’de raporlanan büyüme sabit kurun altında, dolar ile raporlayan ServiceNow’da üstünde kaldı.
Satın almalar manşet büyümeyi şişirir. Palo Alto Networks’ün 30 Nisan 2026’da biten 2026 mali yılı 3. çeyreğinde RPO 18,4 milyar dolara ulaştı ve %36 büyüdü. Bunun 1,8 milyar doları 11 Şubat 2026’da tamamlanan CyberArk ve 29 Ocak 2026’da tamamlanan Chronosphere satın almalarından geldi. Satın alınan kısım çıkarıldığında organik RPO büyümesi yaklaşık %23’tür (16,6 milyar dolar ÷ bir yıl önceki yaklaşık 13,5 milyar dolar). Morgan Stanley 20 Mayıs 2026’da bu çeyrek için RPO büyümesini rehberliğin hafif üzerinde, yaklaşık %33 bekliyordu ve konsensüs cRPO büyümesi %28–29 idi.
Salesforce’ta 2027 mali yılının 1. çeyreğinde Informatica gelire 444 milyon dolar ekledi, ama cRPO’ya katkısı açıklanmadı. ServiceNow’da Moveworks, 2026 başındaki rehberlikte cRPO’ya yaklaşık 100 baz puan inorganik katkı yaptı. Armis’te ise yukarıda anlatılan TFC sınırı geçerlidir. Satın alma sonrası çeyreklerde cRPO’nun organik kısmı çoğu zaman tahmine kalır.
Salesforce’un cRPO’su 31 Ocak 2026’daki 35,1 milyar dolardan (+%16) 30 Nisan 2026’da 33,6 milyar dolara geriledi, toplam RPO 72,4 milyar dolardan 67,9 milyar dolara indi. Bu düşüş talep kaybı değildir. Salesforce’ta 4. çeyrek büyük yenileme çeyreğidir, yeni dönem sözleşmeleri o çeyrekte RPO’ya girer, sonraki çeyrekte gelire dönmeye başlar. Kur etkisi de düşüşe katkı yaptı.
Snowflake’te topaklılık daha belirgindir. RPO 2026 mali yılının 4. çeyreğinde 9,77 milyar dolar (+%42), 2027 mali yılının 30 Nisan 2026’da biten 1. çeyreğinde 9,21 milyar dolar (+%38) oldu. 4. çeyrek, mevcut bir müşteriden gelen 400 milyon doları aşan tek bir sözleşmeyi ve 100 milyon doları aşan yedi sözleşmeyi içeriyordu. Ardından gelen çeyreklik gerileme talep kaybı değildir.
cRPO’nun toplam RPO’ya oranı, sözleşme süresinin kaba bir göstergesidir. Oran düştükçe sözleşmeler uzar ya da gelir ileri yıllara yığılır. Aşağıdaki oranlar şirketlerin açıkladığı rakamlardan türetilmiştir. Hiçbir şirket bu tabloyu kendisi yayımlamaz ve tanımlar farklıdır.
| Şirket | Dönem sonu | 12 aylık kısım | Toplam | Oran |
|---|---|---|---|---|
| Cloudflare | 31 Mart 2026 | yaklaşık 1,6 milyar $ | 2,543 milyar $ | yaklaşık %64 |
| Salesforce | 30 Nisan 2026 | 33,6 milyar $ | 67,9 milyar $ | %49,5 |
| ServiceNow | 31 Mart 2026 | 12,64 milyar $ | 27,7 milyar $ | %45,6 |
| Workday (abonelik birikimi) | 30 Nisan 2026 | 8,806 milyar $ | 27,294 milyar $ | %32 |
| Microsoft (ticari) | 31 Mart 2026 | yaklaşık 157 milyar $ | 627 milyar $ | yaklaşık %25 |
| Oracle | 31 Mayıs 2026 | yaklaşık 77 milyar $ | 638 milyar $ | yaklaşık %12 |
Oranın değişimi de bilgi taşır. Workday’de 2027 mali yılının 1. çeyreğinde 12 aylık birikim yıllık bazda %15,5, toplam birikim %10,9 büyüdü. Aradaki 4,6 puanlık fark, yakın dönem dönüşümün uzun kuyruktan hızlı büyüdüğünü gösterir. Sözleşmeler kısalıyor ya da daha fazla yenileme 12 aylık pencereye giriyor demektir. Yapay zekâ altyapı şirketlerinde, Microsoft ve Oracle örneklerinde görüldüğü gibi, durum tam tersidir.