COMEX — New York metal vadeli borsası

COMEX (Commodity Exchange, New York emtia borsası), bakır, altın ve gümüş gibi metallerin vadeli işlem kontratlarının alınıp satıldığı, 2008'den beri CME Group çatısı altında çalışan New York merkezli borsa bölümüdür. Bakır kontratı ABD'deki fiziki bakır ticaretinin, altın kontratı da dünya genelinde vadeli altın fiyatının ana referansıdır. Borsanın önemi 2025'te belirgin biçimde arttı. ABD'nin bakır ithalatına tarife getirme tartışması COMEX fiyatını Londra'daki LME fiyatından kopardı ve CQG verilerine göre Temmuz 2025'te iki borsa arasındaki makas %31'e ulaştı. Dragonomi'nin metal bültenlerinde ve madenci notlarında "Comex primi" ve "Comex stokları" ifadeleri bu yüzden sık geçer.

Nasıl işler

COMEX'te işlem gören her kontrat, belirli bir ayda teslim edilecek standart bir metal partisidir. Alıcı ve satıcı fiyatı bugünden sabitler, metal ve para vade ayında el değiştirir. Katılımcıların büyük kısmı pozisyonunu vadeden önce kapatır ve fiyat farkını kâr ya da zarar olarak alır. Fiziki teslimat seçeneği ise vadeli fiyatı gerçek metale bağlayan çapadır. Vade yaklaştığında vadeli fiyat, ABD'deki bir depoda hazır duran metalin değerinden uzaklaşamaz.

CME Group'un Şubat 2026 itibarıyla yayımladığı kontrat şartnamesine göre bakır kontratı (kodu HG) 25.000 pound, yani yaklaşık 11,34 ton katot bakırı temsil eder. Fiyat pound başına ABD senti olarak kote edilir. En küçük fiyat adımı pound başına 0,0005 dolardır ve bir kontratta 25.000 × 0,0005 = 12,5 dolarlık değer değişimine karşılık gelir. İşlemler CME'nin elektronik platformu Globex'te, New York saatiyle pazar 18:00'den cuma 17:00'ye kadar yürür. Her gün verilen 60 dakikalık ara kış saatinde İstanbul saatiyle 01:00 ile 02:00 arasına denk gelir.

CME kural kitabına göre COMEX bakırı ASTM B115 standardındaki Grade 1 elektrolitik katottur. Saflığı en az %99,99'dur ve CME'nin onayladığı marka listesinden gelmelidir. LME'nin A sınıfı bakırı da EN 1978 Cu-CATH-1 standardında aynı saflığı ister. Kimyasal şart aynı olsa da her borsa kendi marka listesini ve kendi varant sistemini yürütür. Varant (warrant), borsa onaylı bir depodaki belirli bir metal partisinin sahipliğini gösteren belgedir. Bir partinin LME sisteminden COMEX sistemine geçmesi bu yüzden fiziki taşıma ve yeniden kayıt gerektirir.

CME'nin Şubat 2026 tarihli depo duyurularına göre COMEX onaylı bakır depoları Tucson, Salt Lake City, New Orleans bölgesi (Westwego dahil), Baltimore, Detroit, El Paso ve Owensboro'dadır. İşletmeciler arasında Kodiak (Baltimore ve New Orleans) ve Henry Bath (New Orleans ve Westwego) bulunur. COMEX bakırı tanım gereği ABD topraklarındaki bakırdır. Londra'daki LME ise Asya'dan ABD'ye uzanan bir depo ağıyla çalışır.

Kısa tarihçe ve birimler

COMEX 1933'te New York'ta dört küçük emtia borsasının birleşmesiyle kuruldu. 1994'te enerji vadelilerinin borsası NYMEX (New York Mercantile Exchange) ile birleşti, 2008'de CME Group NYMEX'i satın aldı. O tarihten beri COMEX ayrı bir şirket değil, CME Group'un metal kontratlarının listelendiği bölümün adıdır. Borsa, ABD'deki vadeli işlem piyasalarını denetleyen CFTC'ye (Commodity Futures Trading Commission, Emtia Vadeli İşlem Komisyonu) tabidir. Haberlerde "Comex bakırı", "CME bakırı" ve "New York bakırı" aynı kontratı anlatır.

Altın kontratı (GC) 100 onsluk külçelerle, gümüş kontratı 5.000 onsla işlem görür. Bunların yanında mikro altın, mikro gümüş, mikro bakır ve 1 onsluk altın gibi bireysel yatırımcıya göre küçültülmüş kontratlar vardır.

COMEX haberlerinde en sık hata birimlerde yapılır.

Barchart'ın aktardığı verilere göre COMEX bakırı Ocak 2026'nın son günlerinde pound başına 6,5830 dolarla rekor kırdı. Bu fiyat 6,5830 × 2.204,62 ≈ 14.513 dolar/tona denk gelir. LME'de üç aylık bakır 29 Ocak 2026'da ton başına 14.527,5 dolarla rekor kırmıştı. Birimler eşitlenince iki rekorun birbirine çok yakın olduğu görülür. Stoklarda da aynı tuzak vardır. Reuters'a göre COMEX bakır stoku 20 Ocak 2026'da 554.904 kısa tona çıktı, bu 503.400 metrik tondur. Aradaki yaklaşık %10'luk fark, aynı haberin farklı yayınlarda farklı sayılarla görünmesinin ana nedenidir.

Marka listesi, depo ve pozisyon kuralları

COMEX'e hangi metalin teslim edilebileceğini CME kural kitabının 7. bölümündeki "Copper (HG) Brands" listesi belirler. Bu liste çoğu zaman sabit sanılır, ama tarife bahsinin ortasında genişledi. CME duyurularına göre 14 Mayıs 2025'te Güney Kore'den LS MnM'nin Onsan I ve II markaları, 27 Mayıs 2025'te Polonya'dan KGHM'nin HMG-S ve HMG-B markaları, 20 Ekim 2025'te de Aurubis'in Belçika'daki Olen ve Bulgaristan'daki tesislerinin markaları onaylandı. BHP'nin Şili'deki Spence markası daha önceden listededir. Bu onaylarla Amerika kıtası dışından gelen katot da COMEX'e teslim edilebilir hâle geldi ve ABD'ye akan arzın tabanı genişledi.

LME tarafında Çinli markalar yoğun biçimde temsil edilir. Şanghay merkezli SMM'nin derlemesine göre Jiangxi Copper'ın beş, Tongling'in dört, Daye, Guangxi Jinchuan ve Zijin'in ikişer LME onaylı markası vardır. Bu markaların CME listesinde olup olmadığı bu madde için derlenen kaynaklarla doğrulanamadı. Bu yüzden "Çin bakırı COMEX'e teslim edilemez" türünden genellemelere temkinli yaklaşmak gerekir, marka asimetrisi listenin kendisinden kontrol edilmelidir.

Depolar da kalıcı onaylı değildir. CME, COMEX bakır depolarının "düzenlilik" (regularity) başvurularını dönem dönem onaylar ve son onay dönemi 1 Temmuz 2025'te başladı. Fastmarkets'in aktardığına göre bir deponun onay alması için hem kamyon hem demiryolu erişimi gerekir ve bu şart New Orleans ile güney Louisiana çevresinde yeni depo açılmasını sınırlar.

Pozisyon limitleri ayrı bir kısıttır. CFTC'ye sunulan 2019 ve 2020 tarihli COMEX başvurularında bakırda spot ay limitinin 750 ile 1.500 kontrat arasında ayarlandığı görülür. Şubat 2026'daki güncel seviye bu kaynaklarla doğrulanamıyor. Ölçeği göstermek için hesap basittir. 750 kontrat 750 × 11,34 ≈ 8.500 ton, 1.500 kontrat yaklaşık 17.000 ton bakıra denk gelir. Bu miktar COMEX depolarındaki 500 bin tonu aşan stokun yanında küçüktür. Tek bir oyuncunun vade ayında teslim alabileceği metal bu yüzden toplam stoktan çok daha dardır.

Teminat ve devre kesici

Teminat (margin), vadeli pozisyon açmak için takas kurumuna yatırılan güvence parasıdır. CME bakır teminatlarını 30 Ocak 2026'da yaklaşık %20 artırdı. Başlangıç teminatı kontrat başına 11.000 dolardan 13.200 dolara, sürdürme teminatı 10.000 dolardan 12.000 dolara çıktı. Bakır pound başına 6,00 dolarken bir kontratın değeri 25.000 × 6,00 = 150.000 dolardır. 13.200 dolarlık başlangıç teminatı bu değerin %8,8'idir. Bakırda teminat sabit dolar tutarıyla belirlenir.

Değerli metallerde teminat artık nominal değerin yüzdesiyle hesaplanıyor. Motilal Oswal'ın aktardığı CME kararına göre gümüş teminatı 28 Ocak 2026'da %11'e yükseltildi. 30 Ocak'ta açıklanan kararla altın teminatı %6'dan %8'e, gümüş teminatı %11'den %15'e çıkarıldı, yüksek riskli hesaplar için gümüşte oran %16,5 oldu. Yeni oranların yürürlük tarihi bu madde için derlenen kaynaklarda net değildir. Gümüş ons başına 120 dolarken 5.000 onsluk kontratın değeri 600.000 dolardır. %11'lik oranla teminat 66.000 dolar eder, %15'lik oranla 90.000 dolara çıkar. Yüzdeye dayalı teminat döngüseldir, fiyat yükseldikçe teminat da kendiliğinden artar.

Market Index'in aktardığına göre COMEX altını 29 Ocak 2026'da ons başına yaklaşık 5.608 dolarla zirve yaptı. Ertesi gün Kevin Warsh'ın Fed başkanlığına aday gösterilmesinin ardından altın yaklaşık %11, gümüş yaklaşık %30 düştü. Teminat artışı kaldıraçlı uzun pozisyonların zorla kapanmasını hızlandırdı.

CME metal kontratlarında dinamik devre kesici uygular. Fiyat bandı geriye dönük 60 dakikalık kayan bir pencereye göre sürekli yeniden hesaplanır. Bant aşılırsa işlemler iki dakika durur ve piyasa açılış öncesi duruma geçer. Bakır için aktarılan eşik %10'dur, CME eşikleri ürüne göre belirler. Aktarımlara göre kural bakırda 8 Temmuz 2025'te ve 30 Temmuz 2025'te devreye girdi. Hızlı bir harekette zarar durdur emirleri, iki dakikalık durmanın ardından çok farklı bir fiyattan gerçekleşebilir.

COMEX fiyatı LME'den neden ayrışır

COMEX ve LME aynı kalitede bakırı fiyatlar. Fark metalin nerede durduğudur. COMEX bakırı ABD'deki depolarda, LME bakırı çoğunlukla Asya ve Avrupa'daki depolarda bulunur. Normal koşullarda iki fiyat arasındaki farkı metali bir borsadan diğerine taşımanın maliyeti sınırlar. Societe Generale bu bandı üç kalemle tarif eder. Birincisi navlun, yani gemi taşıma ücretidir. İkincisi varantlama, yani metalin depoya alınıp yeni borsanın sistemine kaydedilmesidir. Üçüncüsü finansmandır, çünkü metal yoldayken bağlanan paranın faizi ödenir.

Piyasada bu bandın ton başına 50 ile 100 dolar olduğu söylenir. Kitco'nun Reuters'a dayanan haberine göre fark Şubat 2024 sonunda gerçekten 50 dolar civarındaydı. Ama bu rakam yayımlanmış kalem kalem bir maliyet tablosuna dayanmaz. Şili ya da Peru'dan Körfez'e navlunun, Kodiak ya da Henry Bath depolarındaki giriş ve kira ücretlerinin, aylık finansman maliyetinin tarihli ton başı dökümü erişilebilir birincil kaynaklarda bulunmuyor. Bant bir piyasa teamülüdür ve dar bir aralık olarak değil, kabaca bir eşik olarak okunmalıdır.

Hangi bacakların hesaba katıldığı sonucu da değiştirir. Fastmarkets'in Nisan 2025'te yayımladığı fiziki ithalat arbitrajı hesabı, 9-15 Nisan haftası için ton başına 80,50 dolarlık zarar gösterdi, bir önceki haftada zarar 54,99 dolardı. Aynı günlerde vadeli makas ton başına 700 doların üzerindeydi. Fastmarkets'in hesabı Midwest fiziki primini ve gümrüklü ithalat maliyetini içerdiği için manşet makastan farklı bir ölçüdür, tanımının ayrıntısı da doğrulanmış değildir. Yine de vadeli makas açıkken fiziki ithalatın kârsız görünebileceğini gösterir.

Arbitraj bölgesel bir yön de taşır. Kitco'nun Reuters'a dayandırdığı Mayıs 2024 haberine göre Güney Amerika'dan ABD'ye yolculuk, Çin'e gitmeye kıyasla finansman maliyetini kabaca yarıya indirecek kadar kısadır. Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre ABD 2025'in ikinci çeyreğinde Şili'den 342 bin ton bakır çekti. Bu, Şili'nin o çeyrekteki maden üretiminin yaklaşık %25'iydi. ABD'ye bakır akıtan marjinal tedarikçinin Şili olması bu ölçekle görünür hâle gelir.

Örnek bir hesap mekanizmayı gösterir. COMEX vadelisi pound başına 6,00 dolar olsun, ton karşılığı 6,00 × 2.204,62 = 13.227,72 dolardır. LME fiyatı 12.827,72 dolar ise fark 400 dolar/ton, yani LME fiyatının yaklaşık %3,1'idir. Taşıma, kayıt ve finansman toplamı ton başına 100 dolar tutuyorsa tüccara ton başına yaklaşık 300 dolar kalır. Bu işlem ABD'ye metal akıtır ve makası yeniden banda doğru iter. Ama aşağıda görüleceği gibi tüccarın kazancı, metal yoldayken politikanın değişmemesine bağlıdır.

COMEX-LME arbitrajı ve tarife primi

2024 sıkışması ve tarifesiz ilk kopuş

Yaygın kanı, makasın Trump'ın 2025 tarife tehdidiyle başladığıdır. Oysa ilk modern kopuş bir yıl önce, hiçbir tarife yokken yaşandı. Kitco'nun Reuters'a dayanan 14 Mayıs 2024 haberine göre CME bakırı Mayıs 2024 ortasında LME'nin ton başına 600 doları aşkın üzerine çıktı. Haziranda ABD'ye yüklenecek kargolar için verilen teklifler LME'nin ton başına 300 dolar üzerindeydi. Vadeli piyasada açığa satış yapanlar teslim edecek metal bulmakta zorlandı. Makas, depo stokunun ince olduğu her dönemde politika olmadan da açılabilir.

Şubat-Temmuz 2025 tarife bahsi

Şubat 2025'te ABD yönetiminin bakır ithalatını inceleme kararıyla ikinci ve çok daha büyük dalga başladı. Dragonomi'nin 27 Şubat 2025 tarihli Sabah Notları yazısında ve 2 Mart 2025 tarihli Bakır, Comex akını yazısında anlatıldığı gibi COMEX primi ton başına 1.300 dolara yaklaştı, Londra ile New York arasındaki fark 1.000 doları geçti. Glencore ve Trafigura Güney Amerika'daki katotları ABD'ye yönlendirdi. Saxo Bank emtia stratejisti Ole Hansen 5 Mart 2025'te New York bakır vadelilerinin "küresel piyasalardan tamamen koptuğunu" söyledi (Bakır, rüzgârlar lehine). Bu noktadan sonra COMEX fiyatı fiziki dengeyi değil, bir politika opsiyonunu fiyatlamaya başladı.

Akışın büyüklüğünü S&P Global Market Intelligence verisi gösterir. Mayıs 2025'e kadar ABD'ye bir yıl öncesine göre yaklaşık 400 bin ton fazla rafine bakır girdi. Southern Copper'ın 2025 yılı 10-K beyanına göre 26 Mart 2025'te COMEX, LME'nin pound başına 0,73 dolar, yani %17 üzerindeydi. Bu yaklaşık 1.609 dolar/tona denk gelir.

Temmuz zirvesi ve Hawaii rotası

8 Temmuz 2025'te Trump bakıra %50 vergi koyacağını açıkladı. COMEX bakırı gün içinde yaklaşık %17 sıçradı. CQG ve SMM verilerine göre kontrat Temmuz 2025'te pound başına 5,9585 dolarla rekor kırdı, bu yaklaşık 13.136 dolar/tondur. LME'ye göre prim 24 Temmuz'da %29'dan %31'e açıldı. 30 Temmuz'daki 9.611 dolarlık LME seviyesi esas alınırsa %31 yaklaşık 2.980 dolar/ton eder. Bu, 50-100 dolarlık teamül bandının otuz katından fazlasıdır.

Bu dönemde ticaretin takvimi vadeli makasa değil, bildirideki 1 Ağustos tarihine göre kuruldu. Kpler verilerini kullanan Bloomberg'e göre 8.000 ton rafine bakır taşıyan Kiating adlı dökme yük gemisi Avustralya'nın Townsville limanından New Orleans'a gitmek üzere yola çıktı, sonra 30 Temmuz'a kadar varabilmek için Hawaii'ye yönlendirildi. Hawaii ABD gümrük bölgesidir ve rota yaklaşık 20 gün kısaydı. Glencore (Mount Isa metali), Mercuria, Trafigura, Hartree ve IXM, son tarihten önce ABD'ye kargo yetiştiren tüccarlar arasında anıldı.

30 Temmuz 2025 çöküşü

Karar beklenenden farklı çıktı. 10962 sayılı bildiri yarı mamulleri vergilendirdi, rafine katotu muaf tuttu. Reuters ve S&P Global verilerine göre COMEX bakırı 30 Temmuz 2025'te tek günde %22 düştü. Bu, kontratın kayıtlı tarihindeki en büyük günlük düşüştü. Yakın vade pound başına 4,371 dolardan, yani ton başına yaklaşık 9.640 dolardan kapandı. Aynı gün LME bakırı yalnızca %0,9 gerileyerek 9.611 dolara indi. LME neredeyse kıpırdamadı, çünkü küresel arz-talep değişmemişti. Silinen şey fiyatın içindeki saf politika primiydi.

TD Securities stratejisti Daniel Ghali'nin Bloomberg'e yaptığı değerlendirmeye göre bu makas işlemi "modern tarihin en kârlı emtia işlemlerinden biri" olabilirdi, ama bildiri makası "yok etti". Yakın vade %30'u aşan primden LME'ye göre iskontoya geçti ve tüccarlar "aşırı stoklu ve açıkta" kaldı. Bu madde için taranan kaynaklarda adı verilmiş bir fon ya da tüccarın zarar rakamı, mücbir sebep bildirimi ya da sözleşme anlaşmazlığı bulunamadı. Zararlar kamuya açık sayılarla belgelenmiş değildir. Bilinen olgu, ABD depolarına girmiş ya da yolda olan ve vadeli piyasada korunmamış metalin bir gün içinde primini kaybetmesidir.

Prim sonraki aylarda tamamen kaybolmadı. %15 ve %30'luk kademeli vergi takvimi masada kaldığı için ABD'deki metal yine LME'nin üzerinde fiyatlandı. Dragonomi'nin 29 Aralık 2025 tarihli Sabah Notları yazısına göre COMEX bakırı o gün ton başına 13.000 dolara dayandı ve yaklaşık %5 primliydi. Goldman Sachs 9 Ocak 2026'da makası ton başına 400 dolar civarında ölçtü.

Şubat 2026'da arbitrajın tersine dönmesi

Şubat 2026'nın ilk günlerinde yön değişti. Marex stratejisti Alastair Munro'ya göre COMEX bakırı LME'nin ton başına yaklaşık 60 dolar altına indi ve "prim lokasyonu" LME oldu (Metal Bülteni, 5 Şubat 2026). Aynı bültene göre LME'nin ABD'deki depolarında 15 Ocak'ta sıfır olan varantlı bakır 5 Şubat itibarıyla 16.975 tona çıktı. Üç haftada New Orleans ve Baltimore'a 20.000 tonu aşkın metal girdi. Tayvan'daki ve Kore'deki (Gwangyang, Busan) LME depolarına da yaklaşık 15.000 ton giriş oldu.

LME'nin ABD topraklarında teslimat noktaları vardır. ABD'ye zaten gelmiş bir metal, COMEX iskontoya düştüğünde LME varantına çevrilebilir. Böylece tarife riskinden bağımsız, borsa lisanslı bir çıkış yolu oluşur. Prim tersine döndüğünde aynı depo şehirleri bu kez LME'yi besler. İskonto 5 Şubat itibarıyla geçerliydi. Makasın 2 Mart 2026'daki yönü bu madde için derlenen kaynaklarla doğrulanamıyor.

Tarife takvimi ve 30 Haziran 2026 eşiği

30 Temmuz 2025 tarihli 10962 sayılı başkanlık bildirisi (Section 232), Federal Register'da 5 Ağustos 2025'te yayımlanan metne göre 1 Ağustos 2025'ten itibaren yarı mamul bakır ürünlerine ve yoğun bakır içeren türev ürünlere %50 vergi getirdi. Rafine katot muaf tutuldu. Ticaret Bakanlığı'ndan 30 Haziran 2026'ya kadar rafine bakıra kademeli bir vergi konusunda rapor istendi. Bildiride öngörülen takvim 1 Ocak 2027'den itibaren %15, 1 Ocak 2028'den itibaren %30'dur.

2 Mart 2026 itibarıyla iki politika saati aynı anda çalışıyor. Birincisi bu 30 Haziran 2026 tarihidir. Goldman Sachs 9 Ocak 2026 tarihli notunda 2026 ilk yarısı için LME bakır tahminini ton başına 11.525 dolardan 12.750 dolara yükseltti. Bankaya göre ikinci çeyrekte gelecek bir tarife duyurusu ABD'deki stoklama dalgasını bitirebilir ve piyasanın dikkatini küresel arz fazlasına çevirebilir. İkinci saat 14 Ocak 2026 tarihli 11001 sayılı bildiridir. Thompson Hine'ın özetine göre bu bildiri işlenmiş kritik mineraller için şimdilik Section 232 vergisi koymadı, Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Temsilciliği'ne (USTR) müzakere için 180 gün verdi ve taban fiyat gibi araçları değerlendirmeye aldı. Süre Temmuz 2026 civarında doluyor. İki takvimin üst üste binmesi, rafine bakır için temiz ve tek seferlik bir kararın olasılığını azaltıyor.

Fiyat dışı araçlar da masada. Pillsbury ve Buchanan Ingersoll & Rooney'nin bildiri analizlerine göre 10962 sayılı bildiri yüksek kaliteli bakır hurdasının %25'inin yurt içinde satılması şartını ve hurda ihracatına kontrolü öngördü. Bakır girdilerinde 2027'den itibaren %25'ten başlayan asgari yurt içi satış şartı da tavsiye edildi. Bu araçlar katot vergisi hiç gelmese bile ABD'deki arzı sıkılaştırabilir.

Bu yapı COMEX primini bir opsiyon fiyatı gibi okumayı gerektirir. Prim, "2027'de %15 vergi gelir mi" sorusuna piyasanın verdiği olasılık ağırlıklı cevaptır. Bir yanda vergi gelmeden önce metali ABD'ye sokup vergisiz statüde tutmanın değeri, öbür yanda bu metali finanse etmenin ve depolamanın maliyeti durur. 30 Haziran'a yaklaştıkça makasın oynaklığının artması bu nedenle beklenen bir durumdur.

COMEX depo stokları

COMEX'in günlük depo verisi iki kategori ayırır. Registered (kayıtlı) stok, varantı kesilmiş ve vadeli kontrata teslim edilmeye hazır metaldir. Eligible (uygun) stok ise onaylı depoda duran ve şartnameye uyan ama varantı olmayan metaldir. Yalnızca kayıtlı stok teslimatı karşılar. Manşetlerdeki rakam ikisinin toplamıdır ve teslim edilebilir arzı olduğundan büyük gösterir.

Bu ayrım yaygın bir rakamda bile karışmış görünüyor. Hindistanlı derecelendirme kuruluşu ICRA'nın verilerinde COMEX bakır stokunun Ocak 2025'teki yaklaşık 98 bin tondan Aralık 2025'te yaklaşık 498 bin tona, yani yaklaşık beş katına çıktığı yazar ve bu rakam "kayıtlı stok" olarak etiketlenir. Oysa toplam stok ancak 20 Ocak 2026'da 500 bin tonu geçti. S&P Global'e göre kayıtlı stok 2025 ortasında yedi yılın zirvesi olan yaklaşık 200 bin tondaydı, yani toplamın üçte biri ile yarısı arasındaydı. ICRA rakamlarının toplam stoka ait olması büyük olasılıktır ve 498 bin ton teslim edilebilir stok diye okunmamalıdır.

Reuters'a göre toplam stok 20 Ocak 2026'da 503.400 metrik tona ulaştıktan sonra 11 Şubat'a kadar yaklaşık 34 bin ton daha artarak 537.540 tona çıktı. Mining Weekly'nin aktardığı Reuters hesabına göre COMEX, LME ve Şanghay Vadeli İşlem Borsası (SHFE) depolarındaki toplam bakır 16 Şubat 2026 itibarıyla 1.012.065 tonla yirmi yılda ilk kez 1 milyon tonu aştı. Bunun 535.715 tonu COMEX'teydi. Görünür küresel stok yüksek, ama ABD dışında kullanılabilir metal sıkışık. Sorun hacim değil, coğrafyadır.

Aynı habere göre alıcılar katotun mülkiyetini devraldı, ama metali COMEX onaylı depolarda bıraktı. Amaç, 2027'de olası vergi başladığında bu metalin "vergiden önce ithal edilmiş" statüsünü korumaktı. Bu metalin sahibi ve kullanım amacı bellidir. Depoda duruyor olması, kısa pozisyonların ihtiyaç anında ona ulaşabileceği anlamına gelmez.

ABD'ye giren metal başka bir yerden çıktı. Reuters'ın Ocak 2026 tarihli haberine göre LME'deki varantlı bakır, çoğu Kore ve Tayvan'daki depolardan 30.200 tonluk çekiş bildiriminin ardından 89.725 tona indi. Bu veri tek kaynaklıdır. Benchmark Mineral Intelligence'ın Şubat 2026 tarihli yazısında ABD'nin 2025 rafine bakır ithalatının %81 artışla yaklaşık 1,63 milyon tonla rekor kırdığı ve tüketimi 700 bin tondan fazla aştığı belirtiliyor. En büyük tedarikçi yaklaşık 876 bin tonla Şili'dir. Bu rakamlar ABD resmî istatistikleriyle henüz doğrulanmış değil, ama yön açıktır. COMEX'teki birikim ile LME'deki erime aynı metalin yer değiştirmesidir.

Fiziki primler ve vadeli makas

ABD'deki fiziki katot alıcısının ödediği fiyat COMEX vadelisi değildir. Referans, Fastmarkets'in Midwest primi dediği, LME fiyatına eklenen ABD teslim primidir. Fastmarkets'in 15 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren şartnamesine göre bu prim pound başına sent olarak, ABD Ortabatı'sına gümrüklü teslim için, BS EN 1978:2022 standardında en az %99,9935 bakır içeren A sınıfı katot ve en az 25 tonluk parti üzerinden her salı yayımlanır. Yani gösterge LME şartnamesine göre tanımlıdır. COMEX'e teslim edilebilir marka listesi bundan ayrı ve daha dardır.

Fastmarkets verilerine göre Midwest primi 8 Nisan 2025'te pound başına 12-13,5 sent, 15 Nisan'da 10,5-11,5 sentti. 23 Temmuz'dan 13 Ağustos 2025'e kadar 11-13 sentte sabit kaldı. 11-13 sent yaklaşık 240-290 dolar/tona denk gelir. Aynı dönemde vadeli makas ton başına 1.000 doların üzerine çıktı, fiziki prim ise onu izlemedi. ABD'li tüketiciler fiziki alımda vadeli makası ödemedi. Aradaki fark, metali varantlayıp COMEX'e teslim edebilen ithalatçının ve tüccarın kazancıydı. Bu tam bir seri değildir, ama primin kimin cebine girdiğini gösterir.

Makas ABD dışındaki fiziki primlere de yansıdı. Reuters'ın 26 Kasım 2025 tarihli haberine göre Şili devlet şirketi Codelco 2026 yıllık sözleşmelerinde Çin'e ton başına 350 dolar (2025'te 89 dolar), Avrupa'ya 325 dolar prim teklif etti. Haberdeki kaynaklara göre bu fiyat kısmen metalin COMEX'e kolayca ulaşabilmesinin değerini yansıtıyordu (Emtia Bülteni, 2 Aralık 2025). Çin'de tablo tersti. Bloomberg'in 20 Ocak 2026 tarihli haberine göre Şanghay'ın Yangshan limanındaki ithalat primi bir ayda yarıya inerek 2024 ortasından beri en düşük seviyeye geriledi. Çinli izabeciler metali LME ve COMEX'e yönlendirdi, Çinli alıcılar ise lojistik ve düzenleme engelleri yüzünden ABD arbitrajına katılmakta zorlandı. Bakırda fiyat keşfi böylece üç bölgeye bölündü. New York politika primini, Londra küresel dengeyi, Şanghay Çin'in fiziki talebini fiyatlar. Katot primlerindeki her hareket, katot öncesindeki konsantre piyasasında izabecilerin pazarlık gücüne de yansır.

Üretici gelirinde COMEX primi

COMEX primini 2025 beyanlarında sayıyla veren üretici azdır ve bu azlık bilgi taşır. Freeport-McMoRan'ın 2025 yılı 10-K beyanına göre COMEX 2025'te LME'ye ortalama yaklaşık %7 primle işlem gördü. Şirket, primdeki her 0,10 dolar/pound değişimin (yaklaşık 220 dolar/ton) 2025'in ikinci yarısında yaklaşık 70 milyon dolar, yıllık bazda yaklaşık 135 milyon dolar faaliyet nakit akışı etkisi yarattığını açıkladı. Freeport ABD'deki madenlerinden çıkan bakırı ABD'de COMEX fiyatına bağlı sattığı için primi doğrudan gelire çevirir.

Rio Tinto'nun 2025 faaliyet raporu primi piyasa olgusu olarak verir. Buna göre CME bakırı 2025 boyunca LME'nin ortalama pound başına 30 sent, yani ton başına yaklaşık 667 dolar üzerinde işlem gördü. Southern Copper'ın 10-K beyanına göre COMEX bakırı 2025'te ortalama pound başına 4,82 dolardı. İki rakam birleştirilince LME ortalaması yaklaşık 4,52 dolar, prim yaklaşık %6,6 çıkar. Bu, Freeport'un %7'lik rakamıyla uyumludur.

Southern Copper ise madenleri Meksika ve Peru'da olduğu ve satışının büyük kısmını ABD dışına yaptığı için COMEX'i yalnızca fiyat bazı olarak anar ve prim kazancı açıklamaz. Şirketin beyanına göre 237,0 milyon pound (yaklaşık 107.500 ton) bakır, Ocak-Haziran 2026'da kapanmak üzere pound başına 5,65 dolardan geçici fiyatlandı. Geçici fiyat LME ya da COMEX aylık ortalamalarına göre belirlenir. Asarco için ayrı bir prim rakamı bulunamadı. Glencore, Trafigura ve Mercuria gibi tüccarlar makas kârını ayrıca açıklamaz, rolleri yalnızca yönlendirilen kargolara dair basın haberlerinden görünür. Şirketler arası bir "gerçekleşen prim" tablosu bu yüzden beyanlardan kurulamaz, kurulursa tahmindir.

Prim kaynaklı kazanç oynaktır. Freeport'un 23 Temmuz 2025'teki ikinci çeyrek telekonferansında COMEX priminin üç ayda üç katına çıkarak pound başına 1,25 dolara ulaştığı söylendi ve yıllık etki yaklaşık 1,7 milyar dolar olarak tahmin edildi (FCX, ikinci çeyrek telekonferansı). 1,25 dolar/pound yaklaşık 2.756 dolar/tondur. Bir hafta sonra bu primin büyük kısmı silindi. Bir şirketin serbest nakit akışı tahminine prim kalıcı gibi eklenirse değerleme şişer. Bazı analistler bu etkiyi GAAP dışı kâr tartışmasında olduğu gibi ayrı bir kalem olarak izler. ABD'deki maden projelerinin maliyet eğrisi üzerindeki konumu da COMEX fiyatıyla hesaplandığında daha iyi görünür, prim kapanırsa bu avantaj kaybolur.