Petrol piyasası verileri — Haftalık stoklar ve aylık raporlar

Petrol piyasası verileri (oil market data), ham petrol ve rafine ürünlerin arzını, talebini ve stoklarını ölçen düzenli istatistik yayınlarının ortak adıdır. Başlıcaları ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) haftalık petrol durumu raporu, Baker Hughes'un sondaj kulesi sayımı, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) ve OPEC'in aylık petrol piyasası raporlarıdır. Vadeli işlem yatırımcıları, enerji şirketi analistleri ve rafineriler bu verilerle fiyatın arkasındaki fiziksel dengeyi izler. Petrol fiyatı kısa vadede beklenti ile gerçekleşen arasındaki farka tepki verdiği için her yayın fiyatı oynatabilir. Dragonomi'nin enerji bültenlerinde ABD stok verisi ve IEA ile OPEC tahminleri bu yüzden sık geçer.

Neyi ölçer ve fiyatı neden oynatır

Petrol piyasası bir akış piyasasıdır. Kuyulardan çıkan ham petrol rafinerilere, oradan benzin, dizel ve jet yakıtı olarak tüketiciye gider. Zincirin herhangi bir halkasında üretim tüketimden fazlaysa fark tanklarda birikir, azsa tanklardan çekilir. Stok bu nedenle arz ile talep arasındaki farkın en somut izidir. Fiyatın yönünü en iyi anlatan sayı da çoğu zaman stokun beklentiye göre nasıl değiştiğidir.

Verilerin üç katmanı vardır. Birinci katman haftalık stok ve akış verileridir, son birkaç günün fiziksel durumunu gösterir. ABD'nin EIA ve API yayınları bu gruptadır. İkinci katman öncü faaliyet verileridir ve gelecekteki arzın ipucunu verir. Sondaj kulesi sayısı burada yer alır, çünkü bugün açılan kuyu birkaç ay sonra üretime geçer. Üçüncü katman aylık denge raporlarıdır, dünya genelinde talep, arz ve stok tahmini yapar. IEA'nın OMR'si (Oil Market Report) ve OPEC'in MOMR'si (Monthly Oil Market Report) bu katmanı oluşturur.

Fiyat etkisi beklenti üzerinden işler. Piyasa her yayından önce analist anketleriyle bir tahmin oluşturur. Ham petrol stokunun beklenenden fazla artması arzın talebi aştığını düşündürür ve fiyata baskı yapar. Beklenenden sert düşüş ise sıkılık işaretidir. Dragonomi'nin 7 Ağustos 2024 notu bunun tipik bir örneğidir. Not, EIA verisinde beklentinin katlarca üzerinde bir stok düşüşü gelince Brent ve WTI (West Texas Intermediate) fiyatlarının sıçradığını aktarır. Bir gün önce gelen API (American Petroleum Institute, ABD Petrol Enstitüsü) verisi ise ters yöne işaret ederek piyasayı yanıltmıştı.

Bu veriler ABD ağırlıklıdır. ABD hem en büyük üreticiler arasındadır hem de büyük ülkeler arasında en sık, zorunlu ve kamuya açık petrol istatistiğini yayımlar. Çin, Hindistan ya da Orta Doğu üreticileri benzer sıklıkta veri vermez. Dünya piyasası bu yüzden ABD'nin haftalık tablosunu küresel dengenin bir vekili olarak kullanır. Fiyat tarafında iki gösterge öne çıkar. Brent, Kuzey Denizi kökenli ve uluslararası ticarette en yaygın kullanılan referans fiyattır. WTI ise ABD iç piyasasının referansıdır. ABD verisi önce WTI'ı, arbitraj yoluyla da Brent'i etkiler.

Haftalık ve aylık takvim

Petrol verilerinin bir haftalık döngüsü vardır. Döngü Salı akşamı başlar. API, haftalık istatistik bültenini Salı günü New York saatiyle yaklaşık 16:30'da abonelerine, yaklaşık beş dakika sonra da kamuya açar. Resmî tatil olan haftalarda bülten Çarşamba'ya kayar. API bir sanayi derneğidir ve verisi şirketlerin gönüllü katılımına dayanır.

Çarşamba günü EIA'nın Haftalık Petrol Durumu Raporu, kısaca WPSR (Weekly Petroleum Status Report) gelir. EIA, ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı istatistik kurumudur ve anketine katılım yasal olarak zorunludur. API verisi EIA'dan yaklaşık 18 saat önce çıktığı için piyasa Salı akşamı ilk tahminini yapar, Çarşamba günü resmî veriyle düzeltir. Dragonomi'nin 8 Mayıs 2024 canlı blogu bu sırayı gösterir. Not önce API'nin Cushing stokunda artış ve benzin ile distilat stoklarında yükseliş tahmin ettiğini yazar, ardından "resmi veri bugün çıkıyor" diye ekler.

Cuma günü Baker Hughes, ABD ve Kanada'daki aktif sondaj kulesi sayısını yayımlar. Uluslararası kule sayımı ayda bir gelir. Ayın ortasına doğru aylık raporlar sıralanır. EIA'nın kısa vadeli enerji görünümü STEO (Short-Term Energy Outlook), OPEC'in MOMR'si ve IEA'nın OMR'si genellikle aynı hafta içinde yayımlanır. Şubat 2026'da IEA'nın OMR'si 12 Şubat'ta çıktı.

Takvim resmî tatillerde kayar. ABD'de 16 Şubat 2026 Başkanlar Günü tatili olduğu için hem API hem EIA bir gün geç yayımlandı. 13 Şubat haftasının EIA verisi 19 Şubat Perşembe günü geldi. Vadeli işlemlerde pozisyon tutan bir yatırımcı için bu kayma, oynaklığın hangi gün yoğunlaşacağını değiştirir.

EIA haftalık petrol durumu raporu

WPSR, ABD'deki ham petrol ve ürün stoklarını, rafineri faaliyetini, ithalat ve ihracatı ve tahmini üretimi tek bir tabloda toplar. EIA'nın 2023 tarihli açıklamasına göre rapor yaklaşık 1.200 yanıtlayıcıya dayanır ve yedi ayrı anket formundan beslenir. Rafineri ve fraksiyonatörler (yaklaşık 150), dökme terminaller (yaklaşık 170), ürün boru hatları (yaklaşık 50) ve ham petrol stokunu bildirenler (yaklaşık 50) ayrı formlarla bildirim yapar. İthalatçılar (yaklaşık 100), terminal ve harmanlayıcılar (yaklaşık 500) ve oksijenat üreticileri (yaklaşık 150) de kendi formlarını doldurur.

Veri Çarşamba yayımlanır ama bir önceki haftanın Cuma sabahındaki durumu yansıtır. Haftalık örneklem, aylık Petroleum Supply Monthly (PSM) yayınının 3.000'i aşan yanıtlayıcısı arasından seçilir. EIA aylık veriyi kesin sayar. Haftalık WPSR ise genel olarak revize edilmez ve yayımlandığı haliyle bir anlık görüntü olarak kalır.

En çok izlenen satırlar şunlardır. Ticari ham petrol stoku, Stratejik Petrol Rezervi (SPR) hariç ham petrol miktarıdır ve "stoklar şu kadar arttı" manşeti genellikle bunu anlatır. SPR, ABD hükümetinin acil durumlar için tuttuğu rezervdir ve tabloda ayrı satırda yer alır. Benzin ve distilat stokları rafine ürün tarafının sıkılığını gösterir. Distilat, dizel ve ısıtma yakıtını kapsar. Rafineri kullanım oranı ise rafinerilerin kapasitelerinin ne kadarını çalıştırdığını söyler.

Cushing stoku, Oklahoma'daki depolama merkezindeki ham petrol miktarıdır. Cushing, ABD ham petrol vadeli işlemi WTI'ın fiziksel teslim noktasıdır. Buradaki stok, ABD'nin ulusal ticari ham stokunun yaklaşık %5'i kadardır. Buna karşın WTI'ın yakın vade ile uzak vade arasındaki fiyat farkını, yani zaman spreadini, ABD toplam stokundan daha iyi açıklar. Vadesi gelen sözleşmenin teslimatı tam olarak bu tanklardan yapılır.

Ham petrol tarafının mantığı basit bir denkleme dayanır. EIA'nın tanımına göre yurt içi üretim ile ithalatın toplamı, rafineri girdisi, ihracat ve stok değişiminin toplamına eşit olmalıdır. Denklem tutmadığında aradaki fark adjustment (düzeltme, eski adıyla "hesaplanamayan ham petrol") kalemi olarak raporlanır. Ürün tarafında product supplied (sağlanan ürün, kısaca ima edilen talep) üretim ile ithalatın toplamından stok değişimi ve ihracat çıkarılarak bulunur. Talep doğrudan ölçülmez, artık kalem olarak hesaplanır. EIA'nın days of supply (arz günü) ölçüsü ise stokun dört haftalık ortalama product supplied değerine bölünmesiyle bulunur. Stok sabitken talep artarsa arz günü düşer, bu da mevsimsel talep farklarını hesaba katmanın basit bir yoludur.

Bir hafta için okuma sırası genellikle şöyle kurulur. Önce ham stok değişimi beklentiyle karşılaştırılır. Sonra değişimin rafineri girdisinden mi, ithalattan mı, ihracattan mı geldiğine bakılır. Ardından benzin ve distilat stokları ile ima edilen talep okunur. Dragonomi'nin 21 Haziran 2024 notu bu okumaya iyi bir örnektir. Not, rafineriler yavaşlamasına rağmen ham stokun düşmesini ihracattaki artışa bağlar. Manşetteki stok düşüşü talep gücünden çok ihracat kaleminden gelmiştir.

Baker Hughes sondaj kulesi sayısı

Petrol sahası hizmet şirketi Baker Hughes her Cuma, ABD ve Kanada'da o hafta aktif çalışan sondaj kulesi (rig) sayısını yayımlar. Baker Hughes'un tanımına göre sayıma yalnızca fiilen sondaj yapan, yani matkabı dönen kuleler girer. Kulenin ayrıca petrol sahası hizmetlerini ve malzemesini önemli ölçüde kullanıyor olması gerekir. Taşınmakta olan, bekleyen ya da kurulum aşamasındaki kuleler sayılmaz. Kuleler hedefledikleri kaynağa göre petrol, doğal gaz ve diğer (miscellaneous) diye üç gruba ayrılır.

Kule sayısının önemi zaman farkından gelir. Bir kuyunun sondajı, tamamlanması ve üretime bağlanması aylar alır. Kule sayısı aynı zamanda petrol şirketlerinin sermaye harcaması bütçesinin haftalık bir yansımasıdır. Şirketler bütçeyi kıstığında ilk iptal edilen kalem yeni kuyulardır. Bu anlamda kule sayısı, şirketlerin fiyata verdiği gecikmeli tepkinin kaydıdır.

ABD sayımının eyalet ve havza bazında kırılımı vardır. Teksas ve New Mexico'daki Permiyen havzası, ABD şeyl petrolünün merkezi olduğu için ayrıca izlenir. Gaz tarafında Louisiana'daki Haynesville gibi havzalar, ABD'nin LNG ihracatını besleyen gaz arzının ipucunu verir. Reuters'ın aktardığı Baker Hughes verisine göre 30 Aralık 2025 haftasında ABD'de toplam 546 kule çalışıyordu. Bunların 412'si petrol, 125'i gaz kulesiydi. 19 Aralık haftasında petrol kulesi sayısı 406'ya inerek Eylül 2021'den bu yana en düşük seviyeyi gördü. Aynı hafta Permiyen'deki kule sayısı 246 ile Ağustos 2021'den beri en düşük düzeydeydi.

Baker Hughes'un ABD ve Kanada dışındaki uluslararası kule sayısı Ocak 2026'da 1.079 oldu. Bu, Aralık'a göre 14 kulelik artıştı. Artışın 3'ü karada, 11'i denizdeydi. Kanada'daki kule sayısı 20 Şubat 2026 haftasında 2 artışla 224'e ulaştı. 6 Şubat haftasında sayı 228'di. Kanada sayımı güçlü bir mevsimsellik taşır. Kışın donmuş zemin ağır ekipmanın taşınmasını kolaylaştırır. İlkbaharda çözülme (break-up) döneminde yollar kapanır ve sayı sert düşer. Kanada'daki sayıyı bir önceki haftayla değil, bir önceki yılın aynı haftasıyla karşılaştırmak bu nedenle daha anlamlıdır.

IEA ve OPEC aylık raporları

Aylık raporlar haftalık verinin göremediği bir soruya cevap verir. Dünya talebinin ve arzının ne kadar artacağını, aradaki farkın stoklara nasıl yansıyacağını tahmin ederler. IEA'nın OMR'si, petrol ithal eden gelişmiş ülkelerin enerji ajansı olan IEA'nın aylık petrol piyasası raporudur. Talep, arz, rafineri faaliyeti, stoklar ve fiyatlar üzerine geniş bir tahmin seti verir. OPEC'in MOMR'si ise petrol ihraç eden ülkeler örgütünün aylık raporudur. Talep tahminlerinin yanında OPEC üyelerinin üretimini ve OPEC+'tan beklenen ham petrol miktarını yayımlar. EIA'nın STEO'su da ABD ağırlıklı ama küresel dengeyi kapsayan, fiyat tahmini de içeren aylık görünümdür.

Bu yayınlarda en çok izlenen sayılar talep artışı tahmini, arz artışı tahmini, ikisinin farkı olan arz fazlası ya da açığı ve gözlemlenen stok değişimidir. Arz fazlası teoride stok artışına eşittir. Günde 1 milyon varillik bir fazla bir yıl sürerse 365 milyon varillik stok birikimi demektir. Tahminlerin bir önceki aya göre yukarı ya da aşağı revize edilmesi çoğu zaman tahminin kendisinden daha çok ses getirir.

EIA'nın Şubat 2026 STEO'su Brent'in 2026'da ortalama 58 dolar, 2027'de 53 dolar olacağını tahmin etti. Aynı yayına göre Brent Ocak 2026'da ortalama 67 dolar ile Eylül'den bu yana en yüksek aylık ortalamasını gördü. EIA, ABD ham petrol üretiminin 2026'da günde 13,6 milyon varil, 2027'de günde 13,3 milyon varil olacağını öngördü. Maddenin geri kalanında günde milyon varil kısaca mb/g diye yazılır.

OPEC üyelerinin üretim rakamları da MOMR'de yer alır. Bu rakamlar OPEC'in kendi ölçümü sayılmaz. OPEC, üretim verisini ikincil kaynaklar (secondary sources) dediği bağımsız veri kuruluşlarının tahminlerinin ortalamasıyla verir. MEES'in aktardığına göre Şubat 2025'te bu liste yenilendi. EIA ve Rystad listeden çıkarıldı, Kpler, OilX (Energy Aspects) ve ESAI eklendi.

Aylık rakamların arkasında OPEC+'ın üretim kararları durur. OPEC+'ın sekiz çekirdek üyesi Suudi Arabistan, Rusya, Irak, BAE, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'dır. Bu grup Aralık 2025'te günde 137 bin varillik artış yaptıktan sonra Ocak ile Mart 2026 arasında artışları durdurdu. 1 Şubat 2026 toplantısı Mart duraklamasını onayladı. Grubun açıklamasına göre 1,65 mb/g'lik gönüllü kesinti piyasa koşullarına bağlı olarak kısmen ya da tamamen, kademeli biçimde geri dönebilir. Aylık raporlardaki talep tahminleri bu kararların zeminini oluşturur.

WPSR'nin iç işleyişi

Haftalık tablodaki sayıların hepsi aynı kalitede değildir. Bir kısmı doğrudan ankete dayanır, bir kısmı modeldir, bir kısmı da artık kalemdir. Deneyimli analist bu farkı bilir ve her satıra aynı ağırlığı vermez.

Adjustment kalemi ve %2 kuralı

EIA'nın 2015 tarihli açıklamasına göre ham petrol dengesindeki adjustment kalemi tipik olarak rafineri ham petrol girdisinin %2'sinden azdır. Dört ve sekiz haftalık ortalaması daha da küçüktür. Kalem, ithalatın eksik sayılmasını, harmanlamayı ve eksik raporlanan üretimi içerir. Pozitif adjustment, hesaplanan çıkışın girişten büyük olduğu anlamına gelir. EIA kalemi bağımsız toplanan arz ve kullanım bileşenlerinin sınırlı belirsizliklerinin toplamı olarak tanımlar.

Oranın pratik sonucu bir hesapla görülür. Şubat 2026 haftalık verilerinde ABD rafinerilerinin ham girdisi günde 15,7 milyon varil civarındaydı. Bunun %2'si 0,314 mb/g eder. Yedi günle çarpınca 0,314 × 7 = 2,2 milyon varil bulunur. Tek haftada 2 milyon varil civarındaki bir stok "sürprizi", EIA'nın tanımladığı olağan belirsizlik bandının içinde kalabilir. Beklentiden 1 ile 2 milyon varil sapan bir veriye anlam yüklemeden önce adjustment satırına bakmak bu yüzden faydalıdır.

EIA aynı açıklamada dengeye "transfers to crude oil supply" (ham petrol arzına aktarımlar) adlı bir satır eklediğini duyurdu. Satır, rafineri hammaddesi (unfinished oils) ve doğal gaz sıvılarının (NGL) ham petrole harmanlanan kısmını ayrı gösterir. Eskiden adjustment içinde kaybolan harmanlama etkisinin bir kısmı böylece görünür hale geldi.

Haftalık üretim rakamı nasıl üretilir

Haftalık ABD ham üretim rakamı Alaska hariç doğrudan ölçülmez, EIA bunu modelle tahmin eder. EIA'nın haftalık yayın notlarına göre kurum, STEO yayımladığı haftalarda haftalık tahmini aylık PSM ve diğer güncel verilerle karşılaştırır. Gerekirse seriyi yeniden kıyaslar (re-benchmark). Haftalık seride görülen ani bir üretim sıçraması bu yüzden çoğu zaman bir kıyaslama düzeltmesidir. World Oil 2016'da böyle bir düzeltmeyi "gerçekte olmayan 100.000 varillik üretim artışı" diye haberleştirdi. Üretim satırındaki değişimin STEO haftasına denk gelip gelmediğine bakmak gerekir.

İhracat verisi ve ima edilen talep

EIA'nın 2016 tarihli açıklamasına göre kurum o yıldan itibaren haftalık ihracat tahminini ABD Gümrük ve Sınır Koruma İdaresi'nin (CBP) ACE sisteminden gelen, neredeyse gerçek zamanlı veriyle yapıyor. Önceden tahmin, Nüfus İdaresi'nin (Census) altı hafta gecikmeli aylık verisine dayanıyordu. EIA, eski yöntemin 2016'nın ilk yarısında ham petrol, ürün ve biyoyakıt ihracatını toplamda ortalama %16 eksik tahmin ettiğini hesapladı.

Düzeltmenin önemi, ima edilen talebin artık kalem olmasından gelir. İhracat eksik sayılırsa talep aynı miktarda fazla görünür, fazla sayılırsa talep çökmüş gibi görünür. EIA'nın 2024 tarihli açıklamasına göre haftalık product supplied serisi çok oynaktır ve kurum dört haftalık hareketli ortalamaya bakılmasını önerir. Propanda haftalık oynaklığın ana nedeni ihracat kargolarının hangi haftaya yazıldığıdır. "Haftalık talep çöktü" türü manşetlerin önemli bir kısmı bu zamanlama gürültüsünden doğar.

İhracat gürültüsü 2025'te de belirgindi. Reuters'ın derlediği EIA verilerine göre Eylül 2025'teki bir haftada ABD'nin toplam ham ihracatı günde 2,53 milyon varil artarak 5,28 mb/g'ye ulaştı. Haftalık 2,53 mb/g'lik sapma, yedi günle çarpıldığında yaklaşık 17,7 milyon varillik bir stok etkisine karşılık gelir. Tek haftalık ham stok sürprizlerinin önemli bir kısmı bu yüzden ihracat tahminindeki dalgalanmadan gelir.

Cushing, SPR ve stokun paydası

Cushing stokları Ocak 2025'te 20 milyon varile inerek Ekim 2014'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Piyasa 20 milyon varil civarını pratik bir operasyonel stres eşiği olarak kabul eder. Bu seviyenin altında boru hattı basıncı, harmanlama ve tanklardan çıkış akışları zorlaşır. Şubat 2026'daki haftalık hareketler küçüktü. 13 Şubat haftasında Cushing stoku 1,095 milyon varil azaldı.

"Cushing yüzde kaç dolu" sorusunun cevabı paydaya bağlıdır. Tankların fiziksel hacmi olan toplam kapasite (shell capacity) ile çalışma kapasitesi (working capacity) farklıdır. Çalışma kapasitesi, tank dibinde kalması gereken petrol (tank bottoms) ve güvenlik payları düşüldükten sonra kalan hacimdir. Cushing'de toplam kapasite 90 milyon varilin üzerinde, çalışma kapasitesi yaklaşık 73 ile 78 milyon varil arasında aktarılır. EIA'nın yılda iki kez yayımladığı depolama kapasitesi verisinde Cushing'in çalışma kapasitesi Mart 2020'de 76 milyon varil oldu. Bu, bir önceki yıla göre 1 milyon varillik düşüştü. Aynı dönemde Cushing'e yeni kapasite eklenmezken ABD genelinde kapasite arttı.

Paydanın etkisi küçük değildir. Ocak 2025'teki 20 milyon varil, 76 milyon varillik çalışma kapasitesine bölününce 20 ÷ 76 = %26,3 doluluk eder. Aynı stok 90 milyon varillik toplam kapasiteye bölününce 20 ÷ 90 = %22,2 çıkar. Dört puanlık fark, operasyonel minimuma ne kadar yaklaşıldığı tartışmasında iki farklı sonuca götürür.

SPR tarafında da benzer bir karışıklık vardır. Rigzone'un aktardığı EIA verisine göre SPR 13 Şubat 2026 haftası itibarıyla 415,4 milyon varildi. Bu, bir yıl öncesine göre %5,1, iki yıl öncesine göre %15,6 artış demektir. SPR 2023'ten beri süren toparlanma yolundadır. "Toplam ham stok" manşetleri SPR dahil ya da hariç olmasına göre farklı sayılar verir. Ticari stok düşerken SPR'ye alım yapılıyorsa toplam stok sabit kalabilir. İki satırı ayrı okumak, devletin alım programını piyasa sıkılığıyla karıştırmamayı sağlar.

Kule sayısı neden üretimi tek başına açıklamaz

CME Group'un Econoday notlarına göre Baker Hughes'un konum verisinin bir kısmı Enverus'un GPS izlemeli günlük sayımlarından gelir ve küçük, yerel kuleler sayıma girmez. Daha önemlisi, sayım kulenin ne kadar verimli çalıştığını göstermez. Sondaj hızlandıkça ve yatay kollar uzadıkça kule başına açılan kuyu sayısı yükselir. Kule sayısı düşerken üretimin korunabilmesi bu verimlilikten gelir.

Energy Intelligence ve Dallas Fed değerlendirmelerine göre kule sayısı üretimin yaklaşık dört ile altı ay gecikmeli öncü göstergesidir ve verimlilikle düzeltilmeden okunamaz. 2022 sonrasında bu bağ zayıfladı. Reuters'ın aktardığı Baker Hughes verilerine göre ABD toplam kule sayısı 2023'te yaklaşık %20, 2024'te yaklaşık %5 düştü. Permiyen'deki sayı 2018'deki 466'lık zirveden Şubat 2025'te 304'e, Aralık 2025'te 246'ya geriledi. Eagle Ford'daki sayı yaklaşık 45'e indi. Şirketler bu dönemde nakdi yeni kuyular yerine temettü, hisse geri alımı ve borç azaltmaya yönlendirdi. Serbest nakit akışı önceliği, kule sayısının fiyat yükselse bile eskisi kadar hızlı tepki vermemesinin ana nedenidir. Üretim etkisi EIA tahminlerinde 2027'de görünür. Şubat 2026 STEO'su ABD üretiminin 2026'daki 13,6 mb/g'den 2027'de 13,3 mb/g'ye ineceğini öngörür.

Kule kararı, yeni bir kuyunun hangi fiyatta kâr ettiğine bağlıdır. Dallas Fed'in 2025 dördüncü çeyrek enerji anketine göre ABD petrol ve gaz faaliyeti üst üste üçüncü çeyrekte yavaşladı. Yöneticilerin 2026 sonu için WTI beklentisi 62 dolardı. Dallas Fed'in 2025 anketlerinde yöneticilerin verdiği yeni kuyu kâr eşiği ortalama varil başına 65 dolar civarındadır ve havzaya göre kabaca 60 ile 70 dolar arasında değişir. Fiyat bu bandın içinde kaldıkça şirketlerin yeni kuyu açmak için acele etmemesi beklenir. Şubat 2026'daki yatay kule sayısı bu tabloyla uyumludur. İlişki maliyet eğrisi mantığıyla okunur, marjinal üreticinin kâr eşiği fiyatın uzun vadede altına inmekte zorlandığı tabanı belirler.

Manşet rakam bileşimi gizleyebilir. Baker Hughes verisine göre ABD toplam kule sayısı 20 Şubat 2026 haftasında 551 ile değişmedi. Bir yıl önce sayı 592'ydi, yıllık düşüş 41 kule oldu. Permiyen'deki sayı aynı hafta 1 artışla 239'a çıktı. 13 Şubat haftasında 238, 6 Şubat haftasında 241'di. Bir yıl önce Permiyen'de 304 kule çalışıyordu. 304'ten 239'a düşüş 65 kule eder ve 65 ÷ 304 ile yıllık düşüş %21,4 bulunur. Toplam sayı bir yılda yaklaşık %7 (41 ÷ 592) düşerken Permiyen'deki düşüş %21,4 oldu. Aradaki farkı gaz havzaları ve diğer bölgeler kapattı. Petrol arzı hakkında sonuç çıkarmak için toplam sayı yerine petrol kulesi ve Permiyen satırına bakmak gerekir.

IEA, OPEC ve EIA neden farklı sayı verir

Şubat 2026 tahminleri

IEA'nın 12 Şubat 2026 tarihli OMR'sine göre 2026 küresel talep artışı günde 850 bin varile aşağı yönlü revize edildi. 2025'teki artış günde 770 bin varildi. Artışın tamamı OECD dışından geliyor ve Çin başı çekiyor. Petrokimya hammaddesi 2026 talep artışının yarısından fazlasını oluşturuyor, bu oran 2025'te üçte birdi. Büyüme yakıttan petrokimya hammaddesine kayıyor. IEA'ya göre küresel arz 2026'da 2,4 mb/g artarak 108,6 mb/g'ye çıkacak. 2025'teki artış yaklaşık 3,1 mb/g'ydi. Ajansın arz fazlası tahmini 3,7 mb/g ile Ocak OMR'siyle aynı kaldı ve talebin yaklaşık %4'üne karşılık geliyor.

Argus'un aktardığına göre OPEC'in Şubat 2026 MOMR'si 2026 talep artışı tahminini 1,4 mb/g, 2027 tahminini 1,3 mb/g'de değiştirmedi. Artışın günde yaklaşık 150 bin varili OECD'den, yaklaşık 1,2 mb/g'si OECD dışından geliyor. OPEC'in hesapladığı OPEC+ ham petrol çağrısı (call on OPEC+), talebin diğer üreticilerce karşılanamayıp OPEC+'a kalan kısmıdır. Bu çağrı 2026 için 43,0 mb/g, 2027 için 43,6 mb/g.

İki kurumun 2026 talep artışı tahmini arasındaki fark 1,4 - 0,85 = 0,55 mb/g eder. IEA'nın büyük arz fazlası ile OPEC'in dengeli piyasa sonucu büyük ölçüde bu farktan doğar. Dragonomi'nin 11 Şubat 2026 enerji bülteni, OPEC verileri 2026 için arz açığına işaret ederken IEA'nın tam tersine arz fazlası öngördüğünü not eder. Dragonomi'nin 10 Ağustos 2024 grafik notu bu makasın yeni olmadığını gösterir.

Düzey farkı büyüme farkından büyük

Uluslararası Enerji Forumu'nun (IEF) Şubat 2026 karşılaştırmalı analizine göre OPEC'in talep düzeyi tahmini yaklaşık 106,3 mb/g'dir. IEA'nın kendi rakamlarından giden bir hesap da yapılabilir. Arz 108,6 mb/g, fazla 3,7 mb/g ise 2026 talebi 108,6 - 3,7 = 104,9 mb/g civarında demektir. OPEC ile IEA arasındaki düzey farkı böylece 106,3 - 104,9 = 1,4 mb/g'ye çıkar. Bu, iki kurumun büyüme tahminleri arasındaki 0,55 mb/g'lik farkın iki buçuk katından fazladır. Kurumlar farklı temel yıllardan başlar ve tarihsel veriyi farklı revize eder. Aynı büyüme varsayılsa bile düzeyler bu yüzden ayrışır. IEF'e göre farkın en büyük kaynağı Çin'dir. OPEC Çin talebinde günde 700 bin varilin üzerinde artış beklerken IEA'nın tahmini bunun yaklaşık yarısıdır.

Sudaki petrol ve görünmeyen fazla

IEA'ya göre gözlemlenen küresel stoklar 2025'te 477 milyon varil, yani günde ortalama 1,3 milyon varil arttı. Aralık'taki artış 37 milyon varildi. Çin'in ham stoku 111 milyon varil, sudaki petrol (oil on water, tankerlerde taşınan ya da bekleyen petrol) 248 milyon varil arttı. Sudaki artışın %72'si yaptırım altındaki petroldü. IEA bu birikimin 2020'den beri görülmeyen bir seviyede olduğunu belirtti.

Kırılım bir hesapla daha anlamlı hale gelir. Çin stoku ile sudaki petrolün toplamı 111 + 248 = 359 milyon varil eder. 477 milyon varillik toplam artışın yalnızca 118 milyon varil kadarı bu iki kalemin dışında kalır. Yaptırımlı petrol kabaca 0,72 × 248 = 179 milyon varildir. IEA'nın hesapladığı fazla, OECD ticari stoklarında ve dolayısıyla WPSR tablosunda sınırlı iz bırakır. Büyük bir küresel fazla öngörülürken ABD stok verilerinin sıkılık işareti verebilmesi bundandır. Dragonomi'nin 12 Şubat 2026 enerji bülteni, Vitol yönetiminin fazla tahminlerine rağmen yaptırımsız petrol piyasasının daraldığını söylediğini aktarır. Sudaki petrol verisi tanker takibine dayandığı için navlun piyasasıyla da yakından ilişkilidir.

Ölçüm de bir pazarlık konusu

OPEC üretim rakamı kota uyumunun da ölçüsüdür. Hangi kaynağın kullanıldığı bu yüzden siyasi sonuç doğurur. OPEC, üyelerin kendi bildirdiği doğrudan iletişim (direct communication) rakamlarını da yayımlar ve bunlar ikincil kaynaklardan ayrışabilir. Argus'un 2019 haberine göre Suudi Arabistan Eylül 2019 için 9,13 mb/g üretim bildirdi, ikincil kaynaklar 8,56 mb/g hesapladı. İkincil kaynak rakamı bildirilenin 8,56 ÷ 9,13 = %93,8'i kadardı. Önceki 12 MOMR'da bu oran %99,1 ile %100,3 arasında kalmıştı. Bir üyenin kotaya uyup uymadığı, hangi sayının esas alındığına göre değişebilir.

KAPSARC'ın 2018 tarihli çalışmasına göre ikincil kaynaklar kuyubaşı üretime ihracat, yurt içi tüketim ve stok değişimini toplayarak ulaşır. Tüm OPEC üyeleri kıyıdan tankerle ihracat yaptığı için Kpler ve Vortexa türü tanker takip şirketleri bu hesapta merkezi hale geldi. Şubat 2025'teki liste değişikliği de bu kaymanın sonucudur.

OPEC'in Şubat 2026 MOMR'sindeki ikincil kaynak verilerine göre OPEC'in 12 üyesi Ocak 2026'da 28,453 mb/g üretti. Bu, bir önceki aya göre günde 135 bin varillik düşüştü. OPEC dışı ortakların ham üretimi günde 305 bin varil düşüşle 13,996 mb/g oldu. Toplam OPEC+ üretimi günde 439 bin varil düşüşle 42,448 mb/g'ye indi. Suudi Arabistan 10,086 mb/g, Irak 4,157 mb/g üretti. Kapsam kaynaklar arasında farklı aktarıldığı için bu sayılar "ikincil kaynak" etiketiyle kullanılmalıdır. Toplam üretim, 43,0 mb/g'lik 2026 çağrısıyla karşılaştırıldığında yaklaşık 0,55 mb/g'lik (43,0 - 42,448) bir boşluk görülür. İki sayı da OPEC'in MOMR'sinden gelir. Ancak çağrı yalnızca ham petrolü kapsarken üretim toplamının kapsamı kaynaklar arasında farklı aktarılır. Boşluk bu yüzden kaba bir göstergedir ve OPEC+'ın Nisan'dan sonra üretim artırma ihtimalini çerçevelemeye yarar. Rakamın IEA ile OPEC arasındaki talep farkına eşit çıkması bir tesadüftür.