ABD-İran ateşkesi Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak açsa da tanker sahiplerinin temkinliliği ve üretim altyapısındaki hasar, petrol akışının kısa sürede normale dönmesini engelleyebilir.
Bildiğiniz gibi dün akşam ABD ve İran iki haftalık ateşkesi kabul etti. Bu ateşkes İran'ın Hürmüz'deki ablukasını durdurması koşuluyla gerçekleşti.
Bu ateşkes kısa vadede ortamı rahatlattı açıkçası. Ancak Orta Doğu'daki petrol ve gaz akışını normale döndüreceğini çok da zannetmiyorum.
Buna karşın piyasalar olumlu. Brent yaklaşık yüzde 14 düşerek 94 dolar/varil bandına indi.
Hürmüz'ün geçici olarak açılması üreticilerin ve mahsur kalan petrolün ihracını sağlayacak. Bu kısa vadede piyasaları rahatlatacaktır. Özellikle enerji krizi yaşayan Asya ekonomilerini.
Yine de tankerleri Körfez'den çıkarmak işin kolay yanı. Geri tankerleri oraya sokmak bambaşka bir mesele.
Hürmüz'ün kapanmasından dolayı tanker arzı keskin biçimde düşmüştü. Navlunlar ise ciddi biçimde yükselmişti. Şimdi tekrar savaşın alevlenmesine karşı gemi sahipleri temkinli. Bölgede tekrar ticarete girmekte isteksiz olabilirler.
Petrol üretiminin tekrardan yerine gelmesi nasıl olacak. Şimdi Mart ayında ihraç edilen ham petrol ortalama 13 milyon varil düştü. Bu global tüketimin yüzde 13'üne eşit. Suudi Arabistan ve BAE bazı sevkiyatları alternatif güzergahlara yönlendirsede bölgede ciddi bir aksaklık var.
Mart ayında Körfez'de yaklaşık 7,5 milyon varil üretim kapandı. Özellikle Irak'ta 2,8 milyon Suudi Arabistan'da 1,9 milyon varillik üretim kapanması ciddi problem.
Yani mevcut koşullarda üretimin kısa sürede eskisi gibi başlaması zor.
Özellikle altyapı onarımları ve sahalarda üretimin tekrar başlaması uzun bir süreç alacaktır.
Savaş öncesi duruma gelmek vakit alacağından orta vadede önümüzdeki dönemde beklenenin altında üretim görebiliriz.
Buradaki klik tankerler için güvenli bir ortam gelişmeden üreticilerin harekete geçmek istememe riski. Tekrar aynı durumla karşı karşıya kalmamak için üretime tam kapasite başlamayabilirler.