ABD Başkanı Trump, 12 milyar dolar sermayeli stratejik kritik mineral stoklama programı Project Vault'u başlatıyor. EXIM Bank'tan 10 milyar dolar kredi ve özel sektör fonlamasını birleştiren proje, Çin'in lityum, nikel ve nadir toprak fiyatlarını manipüle ettiği görüşüne karşı Amerikan imalat sanayiini desteklemeyi hedefliyor. Hartree Partners, Traxys ve Mercuria hammadde tedarikini yönetecek.
Altın:
Spot altın %3 düşüşle 4.718,35$/ons seviyesinde; seans içinde %10'a varan düşüş yaşandı. Cuma günü %9,8 gerileyen altın, 1983'ten bu yana en sert günlük düşüşünü kaydetti. Fiyatlar, 29 Ocak'taki 5.594,82$ rekorundan yaklaşık 900$ geriledi.
Trump'ın Kevin Warsh'ı Fed Başkanı olarak ataması ve CME Group'un değerli metal vadeli işlemlerinde teminat gereksinimlerini artırması satış baskısını oluşturuyor.
Reuters'a konuşan SP Angel analisti John Meyer: "Altın ve gümüş bir roller coaster'da — tepeye ulaştığınızda yerçekimi devralıyor." Deutsche Bank analisti Michael Hsueh ise "Altın fiyatlarında sürdürülebilir bir tersine dönüş için koşullar olgunlaşmış görünmüyor" diye belirtti.
JP Morgan, merkez bankası ve yatırımcı talebinin altını yıl sonuna kadar 6.300$/ons'a taşıyacağını öngörüyor. Banka, 2026'da merkez bankası alımlarını 800 ton olarak tahmin ediyor.
Citi, altının kısa vadede risklerle desteklendiğini ancak 2026'nın ikinci yarısında bu desteğin zayıflayabileceğini düşünüyor.
Gümüş:
Spot gümüş %3,3 düşüşle 81,75$/ons seviyesinde; seans içinde %15'e varan düşüş görüldü. Gümüş, geçen hafta ulaştığı 121,64$ rekorundan yaklaşık %32 geriledi.
JP Morgan, gümüş için 75-80$/ons civarında daha yüksek bir taban öngörüyor ancak merkez bankalarının yapısal alıcı olmaması nedeniyle altın/gümüş oranının önümüzdeki haftalarda yükselebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Bakır:
Çin'in 2025 net rafine bakır ithalatı 3,03 milyon ton ile 2017'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. İthalat %5 düşerken, ihracat yaklaşık 800.000 ton'a yükseldi.
Aralık sonu itibarıyla LME'de kayıtlı bakırın %79'u Çin markalı.
Eldorado Gold, Kanadalı bakır geliştiricisi Foran Mining'i 2,79 milyar dolar'a satın alacağını duyurdu. Birleşik şirket 2027'de yaklaşık 900.000 ons altın eşdeğeri üretimi hedefliyor.
Altın eşdeğeri (gold-equivalent), bir madencilik şirketinin ürettiği farklı metalleri (bakır, gümüş, çinko vb.) güncel fiyatlar üzerinden altına çevirerek tek bir rakamda ifade etmesi.
Alüminyum:
ABD'nin %50 ithalat tarifesi ve Kanada'ya yönelik ek tarife tehdidi, ABD teslimat primini LME nakit fiyatının 2.177$/ton üzerine taşıdı.
Çin'in birincil alüminyum ihracatı yaklaşık 300.000 ton'a ulaştı. Bu, 2006'dan bu yana en yüksek seviye.
Çinko:
Çin, Ekim'deki LME sıkışıklığının ardından Kasım ve Aralık'ta net çinko ihracatçısına döndü. Dördüncü çeyrekte 78.500 ton ihraç edildi.
Çin, 2021'den bu yana ilk kez net kalay ihracatçısı oldu. 2021'de Batılı izabe tesisleri COVID-19 nedeniyle kapanmıştı.
Nikel:
Çin'in rafine nikel ihracatı yıllık bazda %40 artışla 171.000 ton'a yükseldi — yıllık rekor. 2025 sonu itibarıyla LME kayıtlı stoklarının %69'u Çin markalı. Öte yandan ithalat da 231.000 ton'a yükseldi (2021'den bu yana en yüksek).
Kritik Mineraller:
MP Materials ve USA Rare Earth hisseleri, Project Vault haberinin ardından yükseldi.
BHP, dünya çapında yeni maden sistemleri arayan 10 keşif ve teknoloji şirketine toplam 5 milyon dolar fon sağladı. Fonların yaklaşık yarısı teknoloji şirketlerine gitti. Reuters'a konuşan BHP CTO'su Johan van Jaarsveld: "Satın alma sorunu çözmez çünkü toplam bakır arzını artırmaz. Ancak yapay zeka, yeni projeler için 20 yıllık zaman çizelgesini kısaltabilir."
