Ham petrol 120$ seviyesine yaklaşırken Hürmüz kapalı, üretimler düşüyor ve Asya'da ihracat kısıtlamaları başladı. Enerji piyasalarında arz şoku derinleşiyor.
Ham petrol fiyatları bugün 120$ seviyesine yaklaşarak 2022'den beri tarihi bir noktaya çıktı. Özellikle kar satışları ve stratejik rezervlerin konuşulmasıyla düşüşe geçti.
Trump'ın Rus petrolüne ambargoyu kaldırma görüşmeleri de düşüşte etkili.
Hürmüz hala trafiğe kapalı durumda. Bu iki tarafa da eksi yazıyor. Diğer ülkelere göre Suudi Arabistan ve İran'ın Hürmüz dışında alternatif taşıma yolları mevcut.
Aramco alternatif yollarla doğudaki petrolünü Kızıldeniz'e yönlendiriyor, oradan Yanbu veya Mısır'a taşıyorlar. Suudi Arabistan bu sayede ihracatını Yanbu üzerinden sürdürerek biraz rahatladı.
Aramco ayrıca spot piyasaya ihale açarak yaklaşık 4 milyon varil petrolü direkt piyasaya sürdü. Çoğunu Asya ülkelerine primli şekilde sattılar.
Üretim tarafında tablo ağır. Aramco üretimini düşürmeye başladı. Şunu ekleyeyim üretim düşürmek çok maliyetli bir iş, sistemin verimliliğini çok ciddi etkiliyor. Depolar dolduğu için mecburi yapmak zorundalar.
Irak üretimi bu hafta sonu yüzde 70 azaldı. Kuveyt üretimi cumartesi günü kesti. Bahreyn de saldırılar sonrası üretimi kesti. Katar da üretimi kesti.
Ham petrolün artmasıyla ürün piyasası da fırladı. Jet yakıtı fiyatları çatışmalar öncesine göre yüzde 67 yükseldi.
Çin devlet bünyesindeki dev rafinerilere ürün ihracatını durdurma talimatı verdi. Hindistan'da da bazı rafineriler yakıt ihracatını sonlandırdığını bildirdi. Güney Kore rafineri işleme kapasitelerini düşürmektedir. Çin petrol stoğunu kendine saklıyor.
Burada Avustralya'nın Çin ile demir cevheri üzerinden yakıt tedariği ile ilgili bir çıkar savaşı görebiliriz.
Dünya acil rezervleri de açmayı planlıyor. Henüz stratejik rezervler kullanıma açılmadı. IEA çok büyük bir stoğa sahip ve G7 ülkeleri de stokları açmayı konuşuyor. Trump'ın masasında ise Jones Yasası, ihracat kısıtlaması veya vadeli piyasalara müdahale etme gibi planlar hazır bekliyor.
Asya'nın LNG arzı tedariğinin aksama korkusu üretimi de baskılıyor. Normalde 3,5$ civarı olan ABD LNG'si Katar'ın çekilmesiyle 12,5-13$ arasında fiyata satılıyor.
ABD'li şirketlerin Asya'ya olan ihracı yüzde 20 artmış durumda. Asya normalde gazı Avustralya'dan alıyor ancak Avustralya'nın elinde stok mal olmadığından dolayı pazar Amerikalılara kalmış durumda.
Rusya da Avrupa'ya ambargoları esnetmeleri ve tekrardan uzun vadeli petrol ve LNG tedariği için mesaj verdi.