Bugün ABD - İran müdahaleleri sürerken beklendiği gibi petrol ciddi bir şekilde yükseldi.
Brent yüzde 7 civarında bir artış yaşadı. WTI ise yüzde 6.3 yükseldi.
Sürecin devam etmesiyle fiyatların 90-100 dolar arasına çıkması bekleniyor.
LNG kontratları ise ortalama yüzde 40 arttı. ABD LNG vadelileri de yüzde 3.5 ile Avrupa'ya nazaran sınırlı yükseldi.
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ve üretimin aksaması da burada önemli bir etken. Unutmadan ekleyeyim dünya ham petrolünün ve LNG'sinin yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz'den geçiyor.
Hürmüz Boğazın'da gemi sahipleri ve sigortacıların savaş riskinden kaçmasıyla akış durma noktasında
Ayrıca İran Hürmüz Boğazı'nı resmi olarak kapatmadı. Ancak gemi işletmecilerinin riskten kaçınması beklenen bir durum.
İran boğazı aktif biçimde kapatmıyor. Çatışma olmadığı zaman tanker geçişi fiilen serbest.
Sigorta şirketleri de savaştan dolayı kontratları iptal ediyor. Navlun fiyatları da hızla yükseliyor.
Navlun fiyatlarının da hem risk priminden hem de transit hacminin düşmesinden dolayı yükselmesi bekleniyor.
Çatışmaların başlamasıyla Suudi Arabistan en büyük rafinerisini kapadı. Drone saldırılarından da hasar olmadığı söyleniyor.
Katar savaştan dolayı LNG üretimini tamamen durdurdu. Katar'ın üretimi küresel arzın yüzde 20'sine denk geliyor. Hem Asya ve Hindistan hem Avrupa piyasası için ana tedarikçi.
QatarEnergy İran'ın saldırılarından sonra LNG kargolarını askıya alacak. Müşterilerin yüzde 82'si Asyalı. Hindistan, Çin ve Japonya için LNG fiyatlarının yükselmesi bir problem.
Bölgede sevkiyatlar da iptal edildi. Ayrıca Hindistan ve Çin'e giden yakıtlar da buradan taşınıyordu o kargolar da beklemede.
Ceyhan boru hattı da tedbir amaçlı durdu. Henüz bir hasar haberi yok.
İsrail'deki gaz sahalarında güncel bir problem yok. Üretimi durdurdular sadece.
İran'ın petrolünün neredeyse tamamını işleyen tesiste patlamalar var. Tesiste işlenen petrol küresel arzın yüzde 4'üne denk geliyor.
Suudi Arabistan'ın depolama kapasitesi mevcut üretim ve ihracat hızıyla 10 gün içinde dolacaktır. Çatışma durduğu an sevkiyatları yeniden başlatacaklardır.
BAE ve Kuveyt'in de depo kapasiteleri yüzde 40 dolulukta. Ayrıca alternatif boru hattı güzergahları var. Ancak boru hatları kapasiteleri zaten tam kullanılıyor ekstra ihracat çok mümkün değil.
OPEC+ Nisan'dan itibaren üretimi arttıracak. Ama bu artış yüzde 0.2'ye denk geliyor. Çok da önemli bir artış değil.
Çin'in rezervleri yaklaşık 78 günlük ithalat hacmine denk geliyor. İran çatışmalarından kaynaklanan aksamaları atlatacaklardır. Ancak uzun süreli arz kesintisi zor duruma düşürebilir.
Çin İran üzerinden de alımları hızlandırdı. Teapotlar üzerinden yüzer depolardaki İran petrolü alıyorlar.
Ayrıca Hindistan'ın Rus petrolü alımlarını kesmesiyle Çin Rus petrolünü de daha ucuza alıyor.
Bu yüzden Çin tarafında kısa vadede bir kriz beklenmiyor.
Hindistan'da problem daha derin. Arap petrolüne yönelmişlerdi. Kargoların durmasıyla problem yaşayacaklardır. Hindistan krizin 10-15 günden uzun sürmesi halinde Rus petrolüne dahi yönelebileceklerini açıkladı.
Japonya LNG'yi çoğunlukla Avustralya'dan alıyor. Kargolarında bir gecikme olacağını zannetmiyorum. Ancak en büyük LNG ithalatçılarından olduğundan fiyat artışından etkilenecektir.
Petrol fiyatlarındaki sınırlı yükselmenin temel nedeni bu çatışmanın kısa ömürlü süreceği beklentisi. Eğer süreç uzarsa fiyatlar 90+ dolar bulacaktır.
Trump en az dört haftalık bir operasyon olduğunu söyledi. Eğer o kadar sürerse fiyatlarda yıl boyu kalıcı bir artış görürüz.
Ayrıca ABD'de motorinin galonu 3 doların üzerine çıkması seçimler için sorun. Trump enerji fiyatlarını düşürmek için çabalayacaktır.
ABD motorin stokları da yüzde 5'in altında. Fiyatların artması çiftçiyi ve imalatı olumsuz etkileyecektir. Veri merkezlerinin enerji ihtiyacını da hesaba katınca motorin fiyatının 4 doların üzerine çıkabilir.