İran ABD - İsrail savaşı sürerken tedarik ve üretim de çok ciddi aksama var. Bugün Brent ve WTI vadelileri geriledi. Hafta başına göre ortalama yüzde 12 yükseliş var. Ancak asıl yükseliş taşıma maliyetleri ve navlun tarafında.
Çatışma, bölgedeki petrol taşıma maliyetini neredeyse beş katına çıkardı.
ABD Hürmüz'ü açmaya çalışıyor. Donanma gemilere refakat etmeye başlayabilir.
Irak depolama kapasitesinin yetersiz kalmasıyla toplam üretimini yüzde 25 düşürdü. Birkaç gün daha sürerse üretimi yüzde 70'e yakın düşürecekler.
Ayrıca bu gidişle Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt'in depoları da birkaç gün içinde dolacak. Üretim kesintilerine gideceklerdir.
Özellikle Asya rafinerileri de ham petrol bulmakta zorluk çekiyorlar.
* Bence bugünkü KOSPI düşüşü de bir noktada petrokimya ve imalat sektörlerinin duracağı endişesiyleydi.
Önemli olan tedaricin ne zaman başlayacağı. Trump donanmayı refakatçi olarak kullanacağını açıkladı. Ancak bu yine de kesin bir güvence vermiyor.
Katar LNG üretimini tamamen kapattı ve en az bir ay boyunca normal üretime ve ihracata dönmeyeceği bildiriliyor.
Katar küresel LNG arzının yüzde 20'sini karşılıyor. Çatışmanın devam ettiği senaryoda piyasada bir süre LNG kıtlığı yaşanabilir.
ABD'nin çoğu kargosu uzun vadeli sözleşmelere bağlı ve kayıp arzı telafi edecek LNG kapasitesi yok.
Hürmüz'ün kapanmasıyla Asyalı petrokimya üreticilerinin nafta tedariği de kesildi.
Endonezya Chandra Asri tüm sözleşmeleri için mücbir sebep ilan etti. Japon Maruzen Petrochemical ve Mitsui Chemical Nisan'ın ikinci yarısına ait nafta ithalat ihalelerini iptal ettiler.
Güney Kore petrokimya şirketleri için durum daha kritik. Ülke naftasının yüzde 54'ü Hürmüz üzerinden tedarik ediliyor.
Alıcılar arasında Lotte Chemical, GS Caltex, LG Chem ve SK Energy var.
Koreli rafinerilerin yaklaşık bir aylık ham petrol stokları olduğu söyleniyor. Alternatif arıyorlar. ABD'den alma ihtimalleri var. Ancak ABD'den nakliye üç hafta süreceğinden çok maliyetli.
Hindistan'dan alabilirler. Ancak Hindistan’ın da nafta üretimini sürdürmesi için ham petrol tedariğine ihtiyacı var. Yani bu nafta tedariği de sıkışmış durumda.
* Kore'nin Rusya'dan nafta alacağı ile ilgili dedikodular da var.
ABD ham petrol stokları ihracat ve ithalatın gerilemesiyle son bir yılın en yüksek seviyesinde.
Yüksek navlun ücretlerinin ihracatı azaltması ve rafineri bakımlarından dolayı stoklar bir süre yüksek seyredecektir.
ABD'de motorinin galonu 4 doları geçti. Çatışmaların devam etmesiyle 4,25-4,45 arasına yükselebilir.
Macaristan MOL, Rus petrolünün transit geçişi için Hırvatistan JANAF ile görüşüyordu. JANAF Rus petrolünün transit geçişine izin vermiyor.
Rus petrolü dışındaki ithalatları kabul edeceğini söyledi ama hala özellikle Macaristan için ciddi bir enerji sıkıntısı var.
ABD, Rus Rosneft'in Almanya biriminin yaptırımlardan süresiz muaf tutulacağını bildirdi. Almanya, Rosneft'in yerel birimlerini zaten 2022'den bu yana kayyum yönetiminde tutuyor.