Öncelikle iyi akşamlar, bültene başlamadan önce mevcut durumla alakalı bazı şeyler söylemek istiyorum. Özellikle navlun fiyatlarına dikkat etmek bence çok elzem. Şu anda çoğu gemi ıskartaya ayrılıyor. 2026 ikinci yarısı itibariyle yeni gemiler üretimi tamamlanacak. Bu navlun fiyatlarını biraz baskılayacaktır. Ayrıca İran'ın geçiş izni verme meselesi de ortamı rahatlatacaktır.
Petrokimya konusuna gelirsek. Bu petrokimya işi savaş bitsede bunalım sürecek bence. Sektörel bazda küçülme olacaktır. Hem verilen hasarlardan hem de yüksek ham petrol fiyatlarından dolayı. Ancak Çin petrokimya tesisleri için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.
İkincisi ise rafineriler ciddi problem çekiyorlar. Yani bir rafinerinin petrol türünü değiştirmesi öyle basit bir şey değil. Verim düşüyor. Sistem yavaşlıyor. Bir sürü ıvır zıvırı var anlayacağınız. Yalnızca daha gelişmiş rafinerilerde bu problem çok çıkmıyor.
LNG'de Asya kısmına bakarsak Spot alımları arttırdılar. Mesela Avustralya'dan ciddi LNG alıyorlar. Avustralya'da kışın başlamasıyla bu hacim düşecek kanaatindeyim. Dünya'nın geri kalanına göre çok daha yüksek prim ödüyorlar.
Avrupa tarafında ise enerji açlığı büyüyor. Süreç devam ederse kriz önümüzdeki dönemde orayı da ciddi etkileyecektir.
Macaristan seçimlerine de bakmanızı tavsiye ederim. O bölgenin de durumu hakikaten ilginç. İyi okumalar dilerim.
ABD ve İran'ın sert açıklamalarıyla petrol fiyatları yükseldi.
İran ABD'nin ateşkes teklifini reddetti. Trump, Çarşamba günü 03.00’a kadar (IST) kadar anlaşma sağlanmazsa İran'ın enerji ve altyapısına yönelik saldırıları arttıracağını söyledi.
Asya ve Avrupa rafinerilerinin WTI'a olan talebiyle spot primleri en yüksek seviyeye çıktı.
Asya Temmuz teslimatlı WTI varil başına primleri 30-40 dolar bandına çıktı. Mart sonu için rakam 20 dolar civarıydı.
Avrupa'da spot WTI primleri Brent'e göre 15 dolara çıktı.
Ayrıca mevcut rafineri işleyişinin değişmek zorunda kalması ve navlun ücretleri arttı. Bundan dolayı Avrupa ve Asya rafinerilerinin spot ham petrolden kârı ciddi düştü.
Mayıs ayı için:
Arab Light'ın Asya satış fiyatı, Umman/Dubai ortalamasını 19,50 doları üzerine çıkardı. Geçen aya göre 17 dolarlık bir artış.
Kuzeybatı Avrupa, Arab Light fiyatı, ICE Brent'e göre 27,85 $ prime çıktı. Geçen aya göre 25 dolarlık bir artış.
Akdeniz Arab Light fiyatı, ICE Brent'e göre 27,65 $ prime yükseldi. Geçen aya göre 25 dolarlık bir artış.
Kuzey Amerika: Arab Light fiyatı, ASCI'ye göre 14,60 $ prime çıktı. Geçen aya göre 10 dolarlık bir artış.
Hürmüz'ün kapanmasıyla Orta Doğu ülkeleri arasında ekonomik farklar açıldı. Sevkiyat rotası olmayan ülkeler ciddi para kaybediyor.
İran sadece dost olarak gördüğü ülkelere kısıtlı geçiş izni veriyor.
Irak BOC başkanı Hürmüz'ün açılması durumunda Irak'ın bir hafta içerisinde günlük 3,4 milyon varil seviyesine çıkabileceğini açıkladı.
*Biraz abartı bir açıklama ama bence.
Bu arada İran Irak tankerlerine sözlü izin verdi ama yazılı bir şey yok. Irak şu anda iç talebi koruyor sadece.
İsrail İran'ın South Pars petrokimya tesisine ve bazı havalimanlarına saldırı düzenledi. İran ise Lübnan ve Yemen'deki müttefikleri üzerinden İsrail'e saldırıyor.
İsrail, İran'ın en büyük petrokimya kompleksi olan Asaluyeh'i vurdu. İsrail, İran'ın South Pars doğalgaz tesisini hedef almış durumda. Bu tesisin devre dışı kalması risk primi açısından önemli.
Rusya'dan Macaristan'a giden TurkStream doğalgaz hattında bomba bulundu. Sırbistan'da bulundu bu bombalar. Sırplar bombaların ABD yapımı olduğunu söyledi.
Macaristan suçu Ukrayna'ya attı. Ukraynalılar reddetti. Şunu da söyleyelim 12 Nisan'da Macaristan seçimleri var. Muhalefet bu işi Başbakan Orban'ın bilerek kurguladığını söylüyor.
Katar, Kuveyt ve Irak alternatif rotaları olmaması nedeniyle ciddi bunalımda.
Katar'ın geliri ise neredeyse tamamen kesildi.
*Burada en büyük kayıp Katar'da. LNG satamamaları da yine Asyalılara dokunuyor. Gerçi Japon gemilerinin geçişine izin verdi İran.
Irak'ın geliri yüzde 76 düştü.
Kuveyt'in geliri yüzde 73 düştü.
BAE ihracatın düşmesiyle geliri yüzde 2,6 azaldı.
Suudi Arabistan Yanbu üzerinden sevkiyat yapıyor. İhracat hacmi yüzde 26 düşse de artan petrol fiyatlarıyla geliri yüzde 4,3 arttı.
Umman (Boğaz'a bağımlılığı nispeten az) gelirlerini yüzde 26 arttırdı.
İran Boğaz'ı kontrol ederek gelirlerini yüzde 37 arttırdı.
Ukrayna Rusya'nın CPC terminalini vurdu. Saldırıda bir SPM sistemi ve tesisler zarar gördü.
*Not: Bu CPC terminalinin çektiği çok hakikaten ve önemli. Tabi bu hat dolaylı yoldan Kazakistan ekonomisine de zarar veriyor.
Rusya Ust-Luga terminali tekrardan faaliyete başladı. Tuapse limanında yapılacak ihracat Nisan'da yüzde 8,7 artacak.
Hindistan Reliance Venezuela'dan doğrudan Ham petrol alımına başladı.
Nijerya Dangote, Afrika ülkelerine benzin ve üre ihracatını arttırdı.