Geride bırakmakta olduğumuz yıl Hong Kong sınırında bulunan ve ÇİN’in 2’inci en zengin eyaleti olan GUANGDONG için çok zor oldu.
Binlerce fabrika kapandı. Yüz binlerce işçi issiz kaldı. 2007’de zirve yapan emlak fiyatları sert bir şekilde düşmeye başladı. Emlak fiyatlarındaki düşüş ana yatırımların kaynaklarından inşaat sektörünün hızını azalttı ve ekonomik problemleri kötüleştirdi.
İlginçtir ki, The Economist’e göre tüm bunlar olurken ülkenin en güçlü ihraç merkezlerinden biri olan Guangdong’un ihracat rakamları yükseliyordu (Ocak-Eylül:304 Milyar $). Özellikle Hong Kong, Tayvan ve Singapurlu yatırımcıların yoğun olduğu eyalette ihracat yatırımları olanları asıl vuran küresel kriz değil, Guangdong eyaletinin yeniden yapılanma planları oldu ve Guangdong ekonomisindeki hareketlenme küresel krizin gelişinden çok daha önce başladı.
Guangdong’u değiştirmekte olan adam eyaletin en üst yöneticisi olan Wang Yang. Yang’ın küresel kriz ortamında bile uygulamaya devam ettiği planın amacı Guangdong’u ülkenin “bilimsel kalkınma” hedefinin öncüsü haline getirmek. Aslına bakarsanız, Guangdong tarih boyunca ülkenin ekonomik olarak en canlı ve dinamik bölgesi oldu. Deng Xiaoping’in 30 yıl önce başlattığı ekonomik reformların simgesi de yine eyaletin Shenzhen şehri olmuştu.
Wang Yang’ın gündeminde katma değeri yüksek, çevreye daha az zarar veren sektörlere yoğunlaşmak var. Bunun yanında Guangdong ekonomisinde hizmet sektörünün payını arttırmayı hedefliyor.
2007 yılında uygulamaya koyulan bu hedefler doğal olarak daha sıkı düzenleyici tedbirler, daha yüksek asgari ücretler ve farklılaşan ihracat teşvikleri getirdi. Sonuçta 100 bin kadar fabrika ya da imalathane kapandı. Kapanan fabrikaların çoğu oyuncak, ayakkabı ve mobilya gibi katma değeri az ve emek yoğun sektörlerde gerçekleşti. Şimdi vasıfsız işçi yığınları Guangdong’u terk ediyor, ancak mühendisler ve vasıflı çalışanlar için Guangdong giderek daha cazip bir bölge haline geliyor.
Vasıfsız göçmen işgücü ile üretim yapan merkezlerin başında eyaletin Dongguan şehri gelmekteydi. Kapanan fabrika ve işsiz kalan isçilerin çoğunluğu Dongguan’da yer alıyor.The Economist’e göre büyük birikmiş kamu fazlaları olan Guangdong eyaleti kapanan fabrikalardan ayrılan isçileri gerekirse tazmin ederek memleketlerine gönderiyor. Uygulanan bir başka yöntem ise, düşük ürünler üreten imalathanelerin eyaletin görece az gelişmiş kısımlarına taşınmasını teşvik etmek oldu. Fakat sabit sermaye yatırımları düşük ve işgücü yoğun sektörler olan ayakkabı, oyuncak gibi imalathaneler daha küresel finans krizi gelmeden basitçe üretimhanelerini kapattılar. Örneğin krizin Dünya’ya henüz yayılmamış ve derinleşmemiş olduğu 2008 ilk yarısında 67 bin imalathane çoktan kapanmıştı ve bunun neredeyse tamamını ayakkabı ve oyuncak üreticileri oluşturuyordu.
Emlak sektöründeki çöküş de küresel krizden çok önce başladı. Eyalet hükümetinin aşırı yükselen fiyatları frenlemek için aldığı önlemler ve Çin’de uygulanan sıkı para politikaları daha 2007 yılının sonunda emlak fiyatlarını inişe geçirmişti. En önemlisi, Eyalet yabancıların mülk edinme haklarını kısıtladı. Bu değişiklik emlak talebinin ana unsurlarından Hong Kong’lu alıcıları uzaklaştırdı.
Guangdong’un başlattığı yeniden yapılanma surecindeki talihsizlik zamanlama oldu. Çünkü özellikle son 2 aydır küresel kriz ÇİN’de de tüm şiddetini hissettiriyor.
Neticede Guangdong’un problemleri yeniden yapılanma reformları ile baslarken, simdi kriz ile ağırlaşıyor.
Eyaletin kritik endüstrilerinden elektronik ilk defa gecen ay düşüşe geçti. Dev yabancı yatırımlar işgüçlerinde kısıntıya gitmeye başladılar. Özellikle eyaletin elektronik ürünler merkezi Shenzhen krizden daha kotu etkileniyor. Her ne kadar eyalet başkenti Guangzhou gibi bazı şehirlerin geleneksel olarak iç piyasa ağırlıkları olsa da, ihracatı vuran finans krizi kaçınılmaz olarak tüm bölgeyi etkiliyor.
En nihayetinde Guangdong son derece karmaşık bir ekonomik yapıya sahip.
Şurası kesin ki, sorunları çözmek konusunda pek az bölge Guangdong kadar derin bir gelenek ve kaynağa sahip.
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
© Dragonomi.com
Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.
