Çin ABD tahvillerinden vazgeçmiyor
Yazan : Sadi KAYMAZ · 9 Mart 2010
Elinde bulundurduğu döviz rezervi bakımından dünyada ilk sırada yer alan Çin’in ABD tahvillerine ilgisi devam ediyor. Ancak, Asya devi altın rezervlerini artırmak konusunda o kadar istekli değil.
Çin Döviz İdaresi (SAFE) Başkanı Yi Gang, bu sabah yaptığı bir basın toplantısında, “ABD Hazine tahvili piyasası, bu alanda dünyanın en büyük piyasası konumunda. Bizim döviz rezervlerimiz de oldukça yüksek seviyede, bu durumu göz önünde bulundurduğunuzda ABD Hazine piyasasının bizim için önemini tahmin edebilirsiniz” dedi.
Çin ile ABD arasında gerginliğin tırmandığı bir dönemde, Pekin yönetimi elindeki ABD Hazine tahvillerini satmaya başlamıştı. Çin’den gelen satışlar sonrasında Japonya, ABD’ye en çok borç veren ülke haline gelmişti.
ABD Hazine Bakanlığı’nın verilerine göre, Çin’in elinde tuttuğu hazine tahvillerinin toplam değeri Aralık ayı itibariyle 757 milyar 300 milyon dolara gerilemişti.
Analistler, Çin’in ABD Hazine tahvili satışlarını bu ülkeye gönderilen ekonomik ve politik anlamda ince bir mesaj olarak değerlendirmişti. Uzmanlar, Çin’in elindeki rezervleri kullanarak, yuanın değeri, ticaret politikaları ve insan hakları konusunda kendisini eleştiren ABD’ye karşı ekonomik silahını çektiğini belirtmişti.
Yi bunun yanı sıra, Çin’in ABD Hazine tahvili piyasasındaki varlığının siyasi bir futbol maçı şeklini almayacağını da belitti ve ülkesinin bu anlamda kısa dönemli kur spekülasyonu peşinde olmadığını da sözlerine ekledi.
SAFE Başkanı, “Bu bir piyasa yatırımı olarak görülmeli ve bunun siyasi hal almasını istemiyorum… Biz sorumluluk sahibi bir yatırımcıyız ve yatırımlarımızı gerçekleştirirken kazan-kazan politikasına odaklanırız” dedi.
ALTINA TALEP YOK
Diğer taraftan Yi, sahip oldukları bin tondan fazla altın rezervini artırma konusuna ise pek istekli olmadıklarını sözlerine ekledi.
Geçen 30 yıllık sürecin, altının iyi bir yatırım aracı olmadığını gösterdiğini söyleyen Yi, bu metalde alım yapmalarının sadece fiyatları yukarı çekeceğini belirtti.
YUMURTALAR AYNI SEPETTE DEĞİL
Çin’in elinde bulundurduğu yüksek miktardaki yabancı rezerv kaynağı, ülkenin portföyünde gerçekleştireceği küçük bir politika değişikliğini dahi küresel yatırımcılar için önemli hale getiriyor.
Bankacılar, Çin’in elindeki rezervlerin üçte ikilik kısmını dolar cinsinden varlıklarda tuttuğunu tahmin ediyor. Ancak Yi, ülkenin tüm yumurtaları aynı sepete koymadığına vurgu yaparak, rezervlerini euro, yen ve gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinden oluşan geniş bir varlık yelpazesinde tuttuklarını belirtti.
Konuşmasında yuanın değerlendirilmesi konusundaki baskıya da değinen Yi, güçlü yuan baskısının, ülkedeki cazip faiz oranları ve yabancı sermaye girişindeki artış nedeniyle bu yıl da devam edeceğine dikkat çekti.
Çin, küresel krizin derinleştiği 2008 yılında ihracatta avantaj sağlamak için dolar/yuan paritesini 6.83 seviyesinde sabitlemişti. Pekin yönetimi, aldığı bu karar dolayısıyla başta ABD olmak üzere birçok ülke tarafından uluslararası ticarette dengesizliğe neden olduğu için eleştirilmişti.
Dolaylı krediler Çin’de kriz riskini tetikliyor
Yazan : Sadi KAYMAZ · 4 Mart 2010
Çin’de dolaylı kredilerin miktarındaki artış, dünyanın en büyük üçüncü ekonomisindeki finansal kriz tehlikesinin arttığına işaret ediyor.
Bloomberg’de yayımlanan bir haber analizde, ABD’nin Northwestern Üniversitesi’nde görevli Ekonomi Profesörü Victor Shih’in yaptığı araştırmalara yer verilerek, Çin’in kısa dönemde karşı karşıya kalabileceği risk mercek altına alındı.
Shih, Çin’de yerel yönetimler tarafından projelerine kaynak bulmak için kurulan yatırım şirketlerinin aldığı dolaylı kredilerin, 2011 yılında kamu borç stokunun gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranını yüzde 96 gibi yüksek bir seviyeye yükseltebileceğini uyarısında bulundu.
Yerel yönetimler tarafından kurulmuş yaklaşık 8 bin kuruluşun kredi işlemlerini inceleyen Shih borçlanmadaki bu artışı değerlendirirken, “En kötü senaryo, 2010 yılında büyük çaplı bir finansal krizin yaşanmasıdır” dedi.
Aynı zamanda “Çin’deki hizipler ve finansman” adlı kitabın da yazarı olan Shih, böyle bir durumda ekonomideki gerilemenin en az iki yıl süreceğini uyarısında da bulundu.
KÖTÜ TAHMİNLER ARTTI
Çin’in geleceğiyle ilgili yapılan bu kötümser tahminin, son dönemde artan benzer öngörülerden sonra gelmesiyle de dikkat çekici bulunuyor.
Harvard Üniversitesi’nde görevli Ekonomi Profesörü Kenneth Rogoff, bundan kısa bir süre önce borçlanmayla şişen varlık balonlarının Çin için tehlike sinyali olduğunu söylemişti. Rogoff, bu durumun önümüzdeki on yıl içinde bölgede bir resesyon yaşanmasına neden olabileceği uyarısında bulunmuştu.
Benzer şekilde varlık balonlarının tehlikesine işaret eden hedge fon yöneticisi James Chanos da, konut piyasasında yapılan aşırı yatırımların sonrasında çöküş yaşanacağını tahmininde bulunmuştu.
Shih tarafından yapılan hesaplamaya göre, Çin’in borç yükünün 2011 yılında 5.8 trilyon dolara yükselme olasılığı bulunuyor.
Çin, küresel krizin etkilerini hafifletmek için 2008 yılının sonunda kredi kullanımının artması için önlemler almıştı. Kredi talebi, beklenenden yüksek gerçekleşmiş ve 2009 yılında rekor kırarak 1.4 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmişti.
Pekin yönetimi, enflasyondaki artış ve varlık balonu riskiyle son dönemde kredi kullanımını kısıtlamak için çeşitli önlemler almıştı. Bazı büyük bankaların, rezerv karşılık oranların artırması bunlardan başlıcası olmuştu.
Bununla birlikte konuya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre, Çin Bankacılık Düzenleme Kurumu da, yerel yönetimlere dolaylı yoldan aktarılan kredilerin geri ödeme riski taşıyıp, taşımadığının incelenmesini istedi.
Çin’de yabancı yatırımlar 6 aydır çıkışta
Yazan : Sadi KAYMAZ · 24 Subat 2010
Çin’e giren doğrudan yabancı yatırımlar üst üste altıncı ay artış gösterdi.
Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM), doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının geçen ay yüzde 7,8 artarak 8,13 milyar dolara çıktığını açıkladı. Geçen yılın ikinci yarısında toparlanan yabancı yatırımlar, böylece üst üste 6′ıncı aylık yükselişi kaydetti.
MOFCOM’un internet sayfasından yaptığı açıklamada, geçen yıl kuruluşu onaylanan yabancı sermayeli şirketlerin sayısının yüzde 24,7 artarak 1866′ya çıktığı belirtildi. Yabancı yatırımların yüzde 48,7’sinin ise imalat sektörüne aktığı bildirildi.
Çin, son otuz yılda 852,6 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye yatırımı çekti. Ulusal İstatistik Bürosunun yayınladığı verilere göre, 1979 yılında Çin’e giren Amerikan sermayesinin tutarı sadece 80 bin dolardı. Amerikan yatırımları, 2000 yılında 40,7 milyar dolara, 2008 yılında ise 92,4 milyar dolara ulaştı.
Çinliler ‘Kaplan’ yılından umutlu
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Subat 2010
Çin’de halkın çoğunluğu yeni girilen Kaplan yılında gelir artışı sağlayacağına inanıyor. En çok bilgisayar almayı istiyor, çıldıran ev fiyatlarından endişe ediyor.
Guangming Daily gazetesinde yayımlanan haberde, ülke çapında 100 bin aile ile yapılan dev ankette her 10 Çinli’den 6’sının 2010′da gelir artışı beklediği kaydedildi. Ulusal İstatistik Bürosu (NBS), devlet televizyonu CCTV ve Posta Kurumu’nun ortaklaşa gerçekleştirdiği ankete göre, gelir artış beklentileri en yüksek olanlar arasında turizm merkezi Hainan tepeye çıktı.
Öte yandan, ankete katılanların 2010′da satın almayı en çok istedikleri ürün ‘bilgisayar’ oldu. Bilgisayarı tatile çıkmak ve otomobil almak gibi istekler takip etti. Otomobil satın almak isteyenlerin yüzde 65′i ise, aracın maliyetinin 15′bin doları aşmaması gerektiğini belirtti.
Anket sonuçlarına göre, Çinlilerin en çok rahatsız olduğu konuların başında ise aşırı yükselen ev fiyatları yer alıyor.
NBS verilerine göre, Çin’de kentte yaşayanların kişi başı harcanabilir geliri geçen yıl yüzde 8,8 artarak, 17 bin yuane (2510 dolar) yükseldi. Kırsal kesimde yaşayanların harcanabilir geliri ise yüzde 8,2′lik artışla 5 bin 150 yuane (369 dolar) çıktı.
Yatırımcılar dikkatli olmalı
Hong Kong merkezli ünlü yatırım kuruluşu CLSA, geçen haftasonu ay takvimine göre yeni başlayan Kaplan Yılı’nın yatırımcıları nasıl etkileyeceğine ilişkin geleneksel raporunu yayımladı. Raporda, Kaplan Yılı’nın kazanç potansiyelinin yanında riskleri de beraberinde getirdiği belirtilerek, “Kaplan yılları köklü değişiklikler, hatta çalkantıları da simgeler. Tıpkı kaplanın kendisi gibi enerji dolu ve güçlüdür. Aynı zamanda da atılgan ve riskli!” denildi.
Özellikle Hong Kong’lı yatırımcıların büyük ilgiyle takip ettiği geleneksel raporda, kaplan yılının beş geleneksel elementten biri olan “metaller” ile özdeşleştiği belirtilerek, 2010′da altın fiyatlarının 2 bin doların üstüne çıkabileceği iddia edildi. Buna karşın, geleneksel elementlerden “su” ile uyuşmadığı hatırlatılarak, gemicilik gibi su ile ilintili sektörleri zor bir yılın beklediği ileri sürüldü.
Rapor, kaplan yılının At Yılı’nda doğanlara “uğur” getirdiğini kaydederek, Çin’in en zengin adamı Wang Chuanfu’nun talihinin daha da açılacağını iddia etti.
Kuruluşun 16 yıldır yayımladığı raporun geçen yılki sayısında, altın fiyatlarının bin doları aşacağı doğru tahmin edilmişti. Raporları merakla takip eden yatırımcılar, geçen yıl ekonomik krizle boğuşan Barrack Obama’nın geride kalan Boğa Yılı’nın azizliğine uğradığını iddia etmişti.
Yazan: Sadi Kaymaz
Çin bu kez geçildi!
Yazan : Sadi KAYMAZ · 18 Subat 2010
Çin – ABD gerginliği artarken, Pekin yönetimi Amerikan hazine tahvillerini 34,2 milyar dolar azalttı. Japonya Amerika’nın en büyük kreditörü oldu.
ABD Hazine Bakanlığı’nın yayımladığı raporuna göre, Çin’in elinde tuttuğu hazine tahvillerinin toplam değeri Aralık ayı itibariyle 757 milyar 300 milyon dolara indi. Çin’in tahvil stoklarında bir önceki aya göre kaydedilen 34,2 milyar dolarlık düşüş, son 10 yılın en büyük azalışı oldu.
Çin’in aksine hazine senetleri almaya devam eden Japonya’nın toplam tahvil stoku ise 11,5 milyar dolarlık artışla toplam 768 milyar 800 milyon dolara çıktı. Japonya, böylece 15 ay önce kaybettiği Amerikan hükümetine en çok borç veren ülke olma ünvanını geri aldı.
Çin’in büyük çaplı tahvil satışı, son aylarda Pekin – Washington ilişkilerinde görülen kötüleşme döneminde gerçekleşti. Pekin yönetimi, ABD’nin artan bütçe açığına ilişkin endişelerini de dile getiriyordu.
WASHİNGTON’A İNCE MESAJ
Bazı analistler, Çin’in Obama yönetimine karşı kredi kozunu oynamaya başlamış olabileceğine işaret ediyor.
Cornell Üniversitesi profesörlerinden ve IMF’nin eski Çin şefi Eswar Prasad, Çin’in Obama’ya politik mesaj göndermek istemiş olabileceğine ilişkin değerlendirmesinde, Çin’in son aylardaki belirgin hazine tahvilleri satışları ABD’ye gönderilen ince bir ekonomik ve politik bir mesaj da olabilir. Çinli liderler, rezervlerini kullanarak döviz kuru ve ticaret politikaları ile insan hakları konusunda söylevler veren ABD’ye baskı uygulamaya çalışıyor diye konuştu. (Milliyet，Hürriyet)
Yazan: Sadi Kaymaz
Çin ile Avustralya serbest ticareti konuşacak
Yazan : Sadi KAYMAZ · 18 Subat 2010
Çin ile Avustralya daha önce askıya alınan serbest ticaret görüşmelerine geri dönme kararı aldı.
China Daily gazetesinin Avustralya Ticaret Bakanı Simon Crean’e dayandırdığı habere göre, iki ülke 1,5 yıl önce askıya aldıkları serbest ticaret görüşmelerini bu ay yeniden başlatacak. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Crean, “Siyasi iradenin mevcut olduğuna inanıyorum. Buna karşın müzakerelerin önündeki en zorlu konu tarım” diye konuştu.
Avustralya, Çin’in Yeni Zelanda ile gerçekleştirdiği serbest ticaret anlaşmasının tarımla ilgili düzenlemelerinden daha azına razı olmayacağını belirtiyor. Çin ise, tarımsal ithalatta olası bir patlamanın çiftçilere vereceği zarardan endişe ediyor.
İki ülkenin 2005′te başladıkları serbest ticaret görüşmeleri 2008 sonunda askıya alınmıştı.
Çin, Avustralya’nın en büyük ticari ortağı konumunda bulunuyor. İki ülkenin dış ticareti geçen yıl 68 milyar doları aştı. Çin, ekonomisi için hayati öneme sahip demir cevheri ve kömür ithalatı için ise 20 milyar doların üstünde harcama yaptı.
Çin’in süper trenleri havayollarını vurdu
Yazan : Sadi KAYMAZ · 17 Subat 2010
Çin’in 394 kilometre hıza çıkabilen trenleri havayollarını korkutuyor. Hızla müşteri kaybeden havayolları bilet fiyatlarında yüzde 80′e varan indirimlere gitti.
Çin’in en büyük havayolu şirketi China Southern, yeni hızlı trenlerle girdiği rekabet sonucu bazı hatlarda bilet fiyatlarını yüzde 80 düşürdü. Son yıllarda finansal kriz ve kötü yönetim gibi etkenlerle büyük zararlar açıklayan havayolları yeni yeni toparlanırken, 2014 yılına kadar ülkenin büyük şehirlerinin modern tren hatlarıyla birbirine bağlanacak olması Boeing ve Airbus gibi dev uçak üreticilerini de zora sokuyor.
Citigroup analistlerinden Ally Ma, “Yolcular hızlı trenleri seçiyor. Bu da Boeing ve Airbus’ın pazar potansiyelini aşındırıyor. Kısa ve orta mesafede hızlı trenlerin uçakları mağlup etmesi kaçınılmaz” diyerek, havayolu şirketlerinin rekabete hazırlanması ve karlılıklarını artırması gerektiğini vurguladı.
Çin’de süper trenlerin hizmete girdiği 3 farklı demiryolu hattı bulunuyor. Ülkenin en büyük kentlerinden 8′ini kapsayan hatların uzunluğunun 5 yıl içinde 10 katına çıkarılması planlanıyor. Pekin ile Şanghay arasında inşaatı devam eden süper tren hattı ise tarihin en pahalı altyapı projelerinden biri olarak niteleniyor. Maliyetin 40 milyar doları aşan hat, toplam 40 milyon kişinin yaşadığı iki şehir arasındaki uzaklığı 11 saatten 4 saate düşürecek.
Çin, otomotivde yine rekor kırdı
Yazan : Sadi KAYMAZ · 15 Subat 2010
Çin’de hem otomobil üretimi ve hem de satışları ikiye katlanarak yeni bir rekor kırdı.
Çin Otomobil Üreticileri Birliği (CAAM), geçen ay 1 milyon 660 bin araç satıldığını açıkladı. Geçen ay gerçekleşen araç üretiminin de 1 milyon 610 bine ulaştığını belirtildi. CAAM’dan yapılan açıklamada, büyük çaplı genişlemede geçen yılın düşük tabanlı verilerinin yanı sıra, hükümet politikalarının desteğiyle süren büyümenin istikrar kazanmasının da altı çizildi. Birlik verilerine göre, bir önceki aya göre oto üretimi yüzde 5 artarken, satışlardaki artış yüzde 17′ye yaklaştı. ABD’yi geçerek dünyanın en büyük oto üreticisi haline gelen Çin’de geçen yıl 13 milyon 634 bin araç üretilmişti.
Coca Cola’ya 5 kuruşluk ceza!
Yazan : Sadi KAYMAZ · 15 Subat 2010
Küresel içecek devi Coca-Cola, kutu içeceğinde böcek çıktığını iddia eden bir Çinli’ye 2 yuan (5 kuruş) tazminat ödeyecek.
China Daily gazetesinin haberine göre, Pekin’in Daxing semtinde bulunan bir mahkeme, Coca-Cola tarafından üretilen kutu içecekte böcek çıktığını iddia eden davacıya 2 yuan tazminat ödenmesine hükmetti. Gazeteye göre, Gao soyadlı vatandaş 23 Haziran’da Pekin’deki bir süpermarketten satın aldığı 24 kutu meşrubattan birinde böcek bulduğu iddiasıyla meşrubat üreticisi Coca-Cola’ya maddi ve manevi tazminat davası açmıştı.
Gazeteye konuşan davacı, amacının para kazanmak olmadığını söyleyerek, davanın kamu sağlığının korunmasının önemine yönelik sembolik önem taşıdığını söyledi.
Çin, İran’dan fazla petrol üretti
Yazan : Sadi KAYMAZ · 14 Subat 2010
Dünyanın en çok petrol tüketen ikinci ülkesi Çin, petrol üretiminde İran’ı geçti.
Çin Toprak ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çin’in 2009′da Rusya, Suudi Arabistan ve ABD’nin ardından dünyanın en büyük 4′üncü büyük petrol üreticisi haline geldiğini açıkladı. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu verilerine göre, geçen yıl 189,4 milyon ton ham petrol çıkartıldı. Dünya petrol üretiminin yüzde 5,4′üne tekabül eden üretimine rağmen, ülkenin petrol ihtiyacının yüzde 52’si geçen yıl ithalat aracılığıyla karşılandı.
Çin’in ham petrol üretimi son 3-4 yıldır petrol üretimi 180 ila 190 milyon ton arasında gerçekleşiyor. Yıllık üretimi artışı yüzde 1-2 düzeyinde. Diğer taraftan, mevcut yatırım ve rezervler göz önüne alındığında, 2015 yılına kadar üretimin 200 milyon tona ulaşması zor görünüyor. Bu da 250 milyon tonun üstünde petrol üreten ABD’yi yakalamanın mümkün olmayacağı anlamına geliyor.
Öte yandan, ham petrol üretim hızı talep artışının çok gerisinde kalıyor. Çin’in petrol ithalatı yüzde 50′yi ilk kez 2009 yılında aştı. Uluslararası kabullere göre, petrolde dışa bağımlılık oranının yüzde 50′yi aşması ulusal güvenlik riski olarak algılanıyor. Bağımlılığın 2020′den sonra yüzde 70′e yaklaşması bekleniyor. (Japonya ve Kore ekonomilerinin petrolde dışa bağımlılıkları çok daha ciddi boyutlarda. Bu yüzden, Uzakdoğu’nun 3 güçlü ekonomisi Nijerya’dan Angola’ya pek çok ülkede petrol havzaları peşinde koşuyor.)
ABD merkezli Petrol ve Gaz Dergisi verilerine göre, Rusya 476 milyon ton ham petrol üretimi ile dünyanın en büyük üreticisi konumunda bulunuyor. Rusya’yı 410 milyon ton ile Suudi Arabistan ve 267 milyon ton ile ABD takip ediyor.
