Çin ekonomisinde yeni yıl, yeni dertler
Yazan : Sadi KAYMAZ · 1 Subat 2010
Çin’de yeni yılın ilk ayında açıklanan ekonomik veriler alarm verdi. Alarm zilleri ise son yıllarda yer kürenin neredeyse her yerinde kol gezen ’resesyon’ tehlikesi yerine, ‘aşırı ısınma ve enflasyon’ için çaldı.
Çin ekonomisinin 2009 yılında yüzde 8,7 büyüdüğü açıklandı. Böylece, Çin’in gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) 33,54 trilyon yuane (4,91 trilyon dolar) çıktı. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,1′e kadar yavaşlayan büyüme, hızlanarak son çeyrekte yüzde 10,7′e çıktı ve hükümetin yüzde 8′lik yılsonu hedefini de aşmasını sağladı. Çin hükümetinin, yeterli istihdam yaratabilmek amacıyla en az yüzde 8′lik büyümeyi elzem gördüğünü hatırlatalım.
Krize karşı uygulamaya konulan 586 milyar dolarlık ekonomik destek paketine ek olarak, devlet bankaları öncülüğünde piyasaya sürülen 1,4 trilyon dolarlık banka kredisinin büyümeyi fonladı.
Kamu harcamaları ve banka kredileri böylece sabit yatırımları tetikleyerek, büyümenin motoru yeni motoru haline getirdi. İstatistik kurumu NBS verilerine göre, sabit yatırımlarda geçen yıl yüzde 30,5′lik artış kaydedildi.
İç tüketim canlandı
Çin, Almanya’yı geçerek dünyanın en büyük ihracatçısı unvanını almasına rağmen, ihracat hacminde 200 milyar dolar düşüş yaşadı. Buna karşın, iç tüketimi artırıcı önlem ve teşviklere bağlı olarak tüketici harcamalarında büyümeye pozitif etki eden artışlar kaydedildi.
NBS verilerine göre, perakende satışları geçen yıl yüzde 15,5 artış göstererek 12,5 trilyon yuane (1,8 trilyon dolar) çıktı. Aylık perakende rakamlarında gözlenen büyüme hızlarının, Aralık’ta en yüksek düzeyine çıkarak yüzde 17,5 seviyesine yükselmesi de ayrıca pozitif değer taşıyor.
Çin’in otomobil alımlarında uyguladığı sübvansiyon ve teşvikler ise, özellikle kırsal kesim kaynaklı otomobil satışları sayesinde, ülkeyi dünyanın en büyük otomobil pazarı haline getirdi. Çin Otomobil Üretici Birliği, yurtiçinde 13 milyon 634 bin araç satıldığını açıklamıştı. ABD’de satılan araç sayısı ise 11 milyonun altında kaldı.
Sanayi üretimi, özellikle otomobil satışları, beyaz eşya ve inşaat sektöründe görülen genişlemeye rağmen, ihracattaki düşüşe bağlı olarak hız kaybetti. 2008′de yüzde 12,9 büyüyen sanayi üretimi, geçen yıl yavaşladı ve yüzde 11 genişledi. Buna karşın, sanayi üretimindeki genişleme hızı Aralık’ta tavan yaparak yüzde 19′a yükseldi.
Çin’in, yakaladığı büyüme ivmesini devam ettirmesi halinde, 2010′da Japonya’yı geçerek dünyanın en büyük 2′inci ekonomisi olmasına kesin gözüyle bakıyor.
Enflasyon korkuları
Geçen yıla ait tüketici fiyatları endeksindeki yüzde 0,7 düşüşe rağmen, enflasyonun Aralık’ta yüzde 1,9 çıkması, enflasyon korkularının gerçeğe dönüşmekte olduğunu gösteriyor. Çin’de nüfusun çoğunluğunu oluşturan dar gelirli aileleri en çok etkileyen veri olması nedeniyle, enflasyon Çinli liderlerin en çok çekindiği risklerin başında geliyor.
Çin’de aşırı ısınma belirtileri ve enflasyonist baskılar en çok konut piyasasında hissediliyor. PBoC’tan dün yayımlanan raporda, geçen yıl bireysel konut kredilerinin yüzde 47,9 artış göstererek, 204 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Çin’de kabine olarak nitelenen Devlet Konseyi’nin de ana gündem maddelerinden birini aşırı artan konut fiyatları oluşturuyor.
Merkez sopayı çıkardı
Çin bankalarının yeni yılın ilk haftasında 100 milyar dolara yakın yeni kredi açmasının ardından alarma geçen Merkez Bankası (PBoC), son iki haftada ardı ardına aldığı kararlarla aşırı likiditeyi kısmaya yönelik tedbirler alıyor. Zorunlu rezerv oranlarını artıran, tahvil faizlerinde 3 kez artırıma giden ve bazı bankalara doğrudan uyarılar yapan PBoC’dan, aşırı ısınma sinyallerini güçlendiren NBS verilerini takiben yeni hamleler bekleniyor.
Çin model mi ?
Çin’de son 30 yıldır sürüp gittiği üzere, ”yine yeni yıl, yine yeni dertler” … Bu noktada bir dipnot düşmek istiyorum. … >>>!
Çin’in süper tankeri suya indi
Yazan : Sadi KAYMAZ · 31 Ocak 2010
Çinliler, Ortadoğu’dan 20 günde getirdiği petrolü, 24 saatte boşaltabilen dev gemiyi suya indirdi. Gemi bir uçak gemisinin 3 kat büyüklüğünde ve 330 ton petrol taşıyabiliyor.
Çin’in Guangzhou şehrindeki bir tersanede inşa edilen 333 metre uzunluğunda, 60 metre genişliğindeki petrol tankeri suya indirildi. 330 bin ton ham petrol taşıma kapasitesi bulunan tanker, saatte 30 kilometre hızla yol alabiliyor.
Korsanlara karşı su topları fırlatabilen savunma sistemine sahip geminin, ileri navigasyon sistemi sayesinde günün 24 saati otomatik pilotta yol alabildiği ve acil durumlarda devreye giren alarm sistemi aracılığıyla 35 saniye içinde dünyanın her yerine bulunduğu koordinatları ulaştırabildiği belirtildi.
Xinpuyang adını taşıyan geminin kaptanı Feng Wangyuan, tankerin tamamen yerli teknoloji ile üretildiğinin altını çizdi.
Çin’in petrol ithalatının yüzde 80′inin yabancı bandıralı tankerler aracılığıyla yapıldığı göz önüne alınırsa, Xinpuyang’ın Ortadoğu’dan 20 günde getirdiği petrolü, 24 saat içinde tamamen boşaltma yeteneğine sahip oluşu kritik önem taşıyor.
Çin, Geçen yıl 204 milyon ton petrol ithal etti. Petrol tüketiminde ithalatın payının ilk kez yüzde 50′yi geçmesi ise, enerji güvenliğine yönelik tehdit olarak değerlendiriliyor.
Çin, Türkiye’nin 22 katı çelik üretti
Yazan : Sadi KAYMAZ · 26 Ocak 2010
Küresel çelik üretimindeki düşüşe rağmen, Çin dünya çelik üretiminin neredeyse yarısını tek başına yaptı.
Çin Ulusal İstatistik Bürosu, geçen yıl 568 milyon ton çelik üretildiğini açıkladı. Dünyanın en çok çelik üreten ülkesi olan Çin, böylece küresel çelik üretiminin yüzde 46’sını gerçekleştirdi. Dünya çelik üretimi ise geçen yıl yüzde 8 gerileyerek, 1 milyar 220 milyon tona indi. Küresel çapta çelik üretimi genişleyen ülkeler sadece Hindistan ve Çin oldu. Çin’in üretimi yüzde 14 artarken, Hindistan’ınki yüzde 2,7 arttı.
Küresel krize rağmen yüzde 8,7 büyüyen Çin ekonomisinde, özellikle inşaat ve otomotiv sektörleri çelik üretimini artıran başlıca endüstriler oldu. Çin’de otomotiv üretimi geçen yıl yüzde 46 genişlerken, sabit yatırımlar yüzde 30,5 artmıştı.
Aşırı kapasite tehdidi
Çelik üretimindeki artışa karşın, endüstride oluşan aşırı kapasite fazlasının toparlanan ekonomiyi tehdit ettiğine yönelik uyarılar seslendiriliyor. Çin’in 200 milyon tona yakın aşırı kapasite fazlası olduğuna işaret edilirken, konuyu öncelikleri arasında ele alan Çin hükümeti ise, Kasım ayından itibaren arka arkaya sektörün kapasite fazlasını frenleyici sıkı önlemler aldı.
Japonya, 87 milyon ton çelik üretimiyle Çin’in ardından ikinci sırada yer alırken, Rusya 60 milyon ton üreterek üçüncü sırada yer aldı. Çelik üretimi genişleyen Hindistan, yüzde 36′lık kayıp yaşayan ABD’yi yakalayarak 57 milyon ton çelik üretimi gerçekleştirdi. Türkiye’nin üretimi ise geçen yıl yüzde 5,6 düşerek 25,3 milyon tona indi.
Çin kredi rekoru kırdı, enflasyona davetiye çıktı
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Ocak 2010
Çin’de geçen yıl verilen rekor banka kredileri borsa ve emlak balonları yaratırken, enflasyona da davetiye çıkardı.
Çin Merkez Bankası (PBoC), 2009 yılında verilen banka kredileri toplamının 9,59 trilyon yuane (1.4 trilyon dolar) ulaştığını açıkladı. PBoC’den yapılan açıklamaya göre, Aralık ayında verilen banka kredileri hızlanarak 379,8 milyar yuan olarak gerçekleşti. Çin bankaları Kasım’da 294, Ekim’de ise 253 milyar yuan krediyi piyasaya sürmüştü.
Çin bankalarının gevşek para politikası ortamında verdiği krediler, hükümetin sene başında belirlediği 5 trilyon yuan hedefinin neredeyse iki katına ulaştı. Öte yandan, kredilerin toplam hacminin 2008 yılına göre de yüzde yüzden fazla artış gösterdiğine dikkat çekiliyor.
Borsa ve emlak balonları
Uzmanlar, kamu harcamalarındaki genişlemeye eşlik eden rekor banka kredilerinin emlak ve hisse senetleri piyasalarında yarattığı balonlar konusunda uyarılarda bulunuyor. Konut fiyatları artış hızının Aralık’ta yüzde 7,8′e fırlamasının ardından, Devlet Konseyi tarafından konut fiyatlarını frenleyici bir dizi önlem açıklanmıştı.
Çin borsası ise, 2009 yılında yüzde 80 değer kazandı. Çin’de rekor düzeydeki banka kredilerinin önemli bir kısmının borsa ve emlak piyasalarına aktığı belirtiliyor.
Business Daily gazetesinin geçen hafta yayımladığı haberde, Ocak ayının ilk haftasında 100 milyar dolar yeni banka kredisi verildiğini bildirmişti. Çin Merkez Bankası ise, haberi takip eden günlerde sürpriz kararlarla tahvil faizleri ve zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğini açıkladı.
Enflasyon
Çin Devlet Enformasyon Merkezi yetkilisi Niu Li, ChinaNews dergisine yaptığı açıklamada, 2009′da uygulanan gevşek para politikalarına bağlı olarak olağanüstü düzeye çıkan banka kredilerinin enflasyon riski oluşturduğunu söyledi. Niu, geçen yıl eksi düzeyde seyreden tüketici fiyatları enflasyonunun yüzde 3′e çıkabileceği uyarısında bulundu.
Banka kredilerindeki olağanüstü genişlemeye paralel olarak, ‘M2′ olarak ifade edilen mevduatlar ve dolaşımdaki para miktarı 2009′da yüzde 27,6 büyüdü.
Çin’de enflasyon, 2007 yılı sonunda yüzde 8′i aşmıştı. Nüfusun büyük kısmını oluşturan dar gelirli aileleri doğrudan etkilemesi nedeniyle, enflasyon Çinli liderleri en çok korkutan riskler arasında yer alıyor.
Sadi Kaymaz tarafından yazılmış, Hürriyet, Milliyet, Posta , Radikal ve Ekolay’da yayımlanmıştır.
