Çin ekonomisinde yeni yıl, yeni dertler
Yazan : Sadi KAYMAZ · 1 Subat 2010
Çin’de yeni yılın ilk ayında açıklanan ekonomik veriler alarm verdi. Alarm zilleri ise son yıllarda yer kürenin neredeyse her yerinde kol gezen ’resesyon’ tehlikesi yerine, ‘aşırı ısınma ve enflasyon’ için çaldı.
Çin ekonomisinin 2009 yılında yüzde 8,7 büyüdüğü açıklandı. Böylece, Çin’in gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) 33,54 trilyon yuane (4,91 trilyon dolar) çıktı. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,1′e kadar yavaşlayan büyüme, hızlanarak son çeyrekte yüzde 10,7′e çıktı ve hükümetin yüzde 8′lik yılsonu hedefini de aşmasını sağladı. Çin hükümetinin, yeterli istihdam yaratabilmek amacıyla en az yüzde 8′lik büyümeyi elzem gördüğünü hatırlatalım.
Krize karşı uygulamaya konulan 586 milyar dolarlık ekonomik destek paketine ek olarak, devlet bankaları öncülüğünde piyasaya sürülen 1,4 trilyon dolarlık banka kredisinin büyümeyi fonladı.
Kamu harcamaları ve banka kredileri böylece sabit yatırımları tetikleyerek, büyümenin motoru yeni motoru haline getirdi. İstatistik kurumu NBS verilerine göre, sabit yatırımlarda geçen yıl yüzde 30,5′lik artış kaydedildi.
İç tüketim canlandı
Çin, Almanya’yı geçerek dünyanın en büyük ihracatçısı unvanını almasına rağmen, ihracat hacminde 200 milyar dolar düşüş yaşadı. Buna karşın, iç tüketimi artırıcı önlem ve teşviklere bağlı olarak tüketici harcamalarında büyümeye pozitif etki eden artışlar kaydedildi.
NBS verilerine göre, perakende satışları geçen yıl yüzde 15,5 artış göstererek 12,5 trilyon yuane (1,8 trilyon dolar) çıktı. Aylık perakende rakamlarında gözlenen büyüme hızlarının, Aralık’ta en yüksek düzeyine çıkarak yüzde 17,5 seviyesine yükselmesi de ayrıca pozitif değer taşıyor.
Çin’in otomobil alımlarında uyguladığı sübvansiyon ve teşvikler ise, özellikle kırsal kesim kaynaklı otomobil satışları sayesinde, ülkeyi dünyanın en büyük otomobil pazarı haline getirdi. Çin Otomobil Üretici Birliği, yurtiçinde 13 milyon 634 bin araç satıldığını açıklamıştı. ABD’de satılan araç sayısı ise 11 milyonun altında kaldı.
Sanayi üretimi, özellikle otomobil satışları, beyaz eşya ve inşaat sektöründe görülen genişlemeye rağmen, ihracattaki düşüşe bağlı olarak hız kaybetti. 2008′de yüzde 12,9 büyüyen sanayi üretimi, geçen yıl yavaşladı ve yüzde 11 genişledi. Buna karşın, sanayi üretimindeki genişleme hızı Aralık’ta tavan yaparak yüzde 19′a yükseldi.
Çin’in, yakaladığı büyüme ivmesini devam ettirmesi halinde, 2010′da Japonya’yı geçerek dünyanın en büyük 2′inci ekonomisi olmasına kesin gözüyle bakıyor.
Enflasyon korkuları
Geçen yıla ait tüketici fiyatları endeksindeki yüzde 0,7 düşüşe rağmen, enflasyonun Aralık’ta yüzde 1,9 çıkması, enflasyon korkularının gerçeğe dönüşmekte olduğunu gösteriyor. Çin’de nüfusun çoğunluğunu oluşturan dar gelirli aileleri en çok etkileyen veri olması nedeniyle, enflasyon Çinli liderlerin en çok çekindiği risklerin başında geliyor.
Çin’de aşırı ısınma belirtileri ve enflasyonist baskılar en çok konut piyasasında hissediliyor. PBoC’tan dün yayımlanan raporda, geçen yıl bireysel konut kredilerinin yüzde 47,9 artış göstererek, 204 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Çin’de kabine olarak nitelenen Devlet Konseyi’nin de ana gündem maddelerinden birini aşırı artan konut fiyatları oluşturuyor.
Merkez sopayı çıkardı
Çin bankalarının yeni yılın ilk haftasında 100 milyar dolara yakın yeni kredi açmasının ardından alarma geçen Merkez Bankası (PBoC), son iki haftada ardı ardına aldığı kararlarla aşırı likiditeyi kısmaya yönelik tedbirler alıyor. Zorunlu rezerv oranlarını artıran, tahvil faizlerinde 3 kez artırıma giden ve bazı bankalara doğrudan uyarılar yapan PBoC’dan, aşırı ısınma sinyallerini güçlendiren NBS verilerini takiben yeni hamleler bekleniyor.
Çin model mi ?
Çin’de son 30 yıldır sürüp gittiği üzere, ”yine yeni yıl, yine yeni dertler” … Bu noktada bir dipnot düşmek istiyorum. … >>>!
Çin kredi rekoru kırdı, enflasyona davetiye çıktı
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Ocak 2010
Çin’de geçen yıl verilen rekor banka kredileri borsa ve emlak balonları yaratırken, enflasyona da davetiye çıkardı.
Çin Merkez Bankası (PBoC), 2009 yılında verilen banka kredileri toplamının 9,59 trilyon yuane (1.4 trilyon dolar) ulaştığını açıkladı. PBoC’den yapılan açıklamaya göre, Aralık ayında verilen banka kredileri hızlanarak 379,8 milyar yuan olarak gerçekleşti. Çin bankaları Kasım’da 294, Ekim’de ise 253 milyar yuan krediyi piyasaya sürmüştü.
Çin bankalarının gevşek para politikası ortamında verdiği krediler, hükümetin sene başında belirlediği 5 trilyon yuan hedefinin neredeyse iki katına ulaştı. Öte yandan, kredilerin toplam hacminin 2008 yılına göre de yüzde yüzden fazla artış gösterdiğine dikkat çekiliyor.
Borsa ve emlak balonları
Uzmanlar, kamu harcamalarındaki genişlemeye eşlik eden rekor banka kredilerinin emlak ve hisse senetleri piyasalarında yarattığı balonlar konusunda uyarılarda bulunuyor. Konut fiyatları artış hızının Aralık’ta yüzde 7,8′e fırlamasının ardından, Devlet Konseyi tarafından konut fiyatlarını frenleyici bir dizi önlem açıklanmıştı.
Çin borsası ise, 2009 yılında yüzde 80 değer kazandı. Çin’de rekor düzeydeki banka kredilerinin önemli bir kısmının borsa ve emlak piyasalarına aktığı belirtiliyor.
Business Daily gazetesinin geçen hafta yayımladığı haberde, Ocak ayının ilk haftasında 100 milyar dolar yeni banka kredisi verildiğini bildirmişti. Çin Merkez Bankası ise, haberi takip eden günlerde sürpriz kararlarla tahvil faizleri ve zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğini açıkladı.
Enflasyon
Çin Devlet Enformasyon Merkezi yetkilisi Niu Li, ChinaNews dergisine yaptığı açıklamada, 2009′da uygulanan gevşek para politikalarına bağlı olarak olağanüstü düzeye çıkan banka kredilerinin enflasyon riski oluşturduğunu söyledi. Niu, geçen yıl eksi düzeyde seyreden tüketici fiyatları enflasyonunun yüzde 3′e çıkabileceği uyarısında bulundu.
Banka kredilerindeki olağanüstü genişlemeye paralel olarak, ‘M2′ olarak ifade edilen mevduatlar ve dolaşımdaki para miktarı 2009′da yüzde 27,6 büyüdü.
Çin’de enflasyon, 2007 yılı sonunda yüzde 8′i aşmıştı. Nüfusun büyük kısmını oluşturan dar gelirli aileleri doğrudan etkilemesi nedeniyle, enflasyon Çinli liderleri en çok korkutan riskler arasında yer alıyor.
Sadi Kaymaz tarafından yazılmış, Hürriyet, Milliyet, Posta , Radikal ve Ekolay’da yayımlanmıştır.
Çin ekonomisi 2010′da yüzde 16 büyüyebilir!
Yazan : Sadi KAYMAZ · 13 Ocak 2010
Çin’de ekonomik veriler aşırı ısınmayı gösterirken, enflasyon da tabiri caizse “geliyorum” diyor.
İhracat rakamları açıklanınca, dünya borsaları coştu. %17,7 ihracat artışı, beklenti anketlerinden %4 çıktığı hatırlanırsa, ani bir çıkış hareketi oldu. Üstelik, ihracat önceki 13 ay boyunca eksi sularda seyretmişti. Dolayısıyla,%4 dolaylarından artıya geçmesi beklenen ihracat, %17,7 düzeyinden geri dönüş yaptı.
Öte yandan, kıyaslamanın 2008 Aralık’ı ile yapıldığını da gözden kaçırmamakta fayda var. Çünkü, 2008′in Aralık-Ocak ayları, küresel krizin Çin’e ulaşan ilk dalgasından en büyük darbeyi alan aylardı. Dolayısıyla, %17,7′lik artışın tabanının olağan olmadığını belirtmek gerekir.
Çin toparlandı ama, toparlanmanın hızı alarm veriyor. Tahmin ediyorum ki, Çin’de ekonomi kurmayları kendilerini “Kaplan’ın sırtındaymış gibi hissedip, nasıl ineceklerini bilemiyorlar.” Çünkü, 586 milyar dolarlık kamu harcamasını içeren destek paketi, ve daha da önemlisi 10 trilyon yuane (1.4 trilyon dolar) dayanan banka kredileri piyasayı likiditeye boğmuş durumda.
Diğer taraftan, yeni yılın en önemli gelişmelerinden biri bankacılık cephesinde yaşandı.
Çin bankalarının sadece ilk haftada 100 milyar dolara yakın krediyi piyasaya boşalttığı haberleri yayıldı. Geçen hafta kısa vadeli tahvil faizlerinde beklenmeyen artışa giden Merkez Bankası’nın, dün zorunlu rezerv oranlarını artırması ise kredi haberlerinin düşmesini takiben olağan karşılandı. Merkez Bankası, dizginleri sıkılaştırırken, bankalara açıkça sopa gösterdi.
Büyümenin kaynağı olan sabit yatırımlar ve iç tüketim kredilerden beslendiği için, para politikasında şiddetli bir daralma, toparlanan bir ekonomiye büyük darbe vurur. Para politikasının efektif biçimde sıkılaştırılamaması ise, enflasyon ve aşırı ısınmayı beraberinde getirir.
Nitekim, resmi Global Times gazetesinde, destek tedbirlerinin devam ettirilmesi halinde, ekonominin aşırı ısınabileceği baş sayfadan ile öne çıkarıldı. Üstelik, ekonomik büyüme raydan çıkarak yüzde 16′ya yükselebilir uyarısıyla birlikte!
Gazetede yer alan makalede, küresel kriz şartlarında agresif şekilde uygulanan genişletici maliye ve gevşek para politikalarının hızla toparlanan ekonomiye karşın devam ettirildiği vurgulanarak, 2009′un son çeyreğinde büyümenin yüzde 11′i aşmış olabileceği belirtildi. 2009′un ilk çeyreğinde yüzde 6.1 büyüyen Çin ekonomisi, toparlanarak ikinci çeyrekte yüzde 6.9 ve üçüncü çeyrekte yüzde 7.9 büyümüştü.
China Business Daily gazetesi ise, yılın ilk haftasında banka kredilerinde patlama yaşandığını iddia etti. Bankacılık kaynaklarına dayandırılan haberde, 2009′un yalnızca ilk haftasında verilen yeni banka kredilerinin 87 milyar doları aştığı bildirildi. Çin’de geçen yıl 1.5 trilyon dolara yaklaşan banka kredileri, 2009′un son aylarına doğru daralarak aylık bazda 50 milyar doların altına inmişti.
Kamu harcamaları ve banka kredilerine bağlı olarak aşırı artan likiditenin ise enflasyon korkularını canlandırdığı bildiriliyor. Para arzındaki genişlemeye ek olarak, emtia ve gıda fiyatlarının yukarı doğru hareketlenmesi de enflasyon endişelerini şiddetlendiren başlıca faktörler olarak gösteriliyor. … >>>!
Dünya ekonomisi ABD ve Çin’in yeniden yapılanmasına bağlı
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Haziran 2009
Ancak öncelikle Seyfettin hocanın köşe yazısının başı ve sonuna birer eleştiri getireceğim:
Dünya ekonomisinin temel sorunu olan ÇİN ile ABD arasındaki ekonomik dengesizliklere daha önce Hazine Bakanı Timothy Geithner pek çok kere, üstelik daha yemin edişinin arifesinde dahi açıklıkla değindi. Hazine Bakanlığı`nı Geithner’e devreden … >>>!
Çin Finansal Kriz Notları: 1
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Mart 2009
ÇİN’in finans sistemi küresel finans krizinden doğrudan etkilenmedi. Ancak ihracata dayalı büyüme modeli ile gelişen ÇİN’in reel ekonomisi ihraç pazarlarındaki daralmaya paralel olarak krizden son derece ciddi biçimde etkileniyor.
ÇİN ekonomisinin dış finansmana dayanmaması, bankacılık sistemindeki likidite bolluğu, 2 trilyona yakın döviz rezervleri ÇİN hükümetine makro-ekonomik hamleler yapabilmesi için oldukça geniş bir alan veriyor.
Diğer taraftan, giderek ağırlaşan finansal kriz en belirgin etkisini ihracatta gösteriyor. İhracat geriledikçe piyasa algısı bozuluyor. Yatırımlar azalırken, üretimin düşmesine paralel işsizlik artıyor.
Bununla birlikte, ÇİN ekonomisi yapısal olarak büyümeye programlanmış durumda ve genel bakışla diğer bütün büyük ekonomilerin çok üstünde bir oran ile büyümeye devam edecek. ÇİN hükümetinin teşvik paketleri, bankaların hızla genişlettikleri kredi hacimleri finansal krizin etkilerini hafifletiyor. Aşağı yönlü düşüşe direnç gösteren perakende satış oranları ve kamu yatırımlarında agresif büyüme krizin etkilerini azaltan diğer gelişmeler. … >>>!
Çin’de 2009 Şubat Ayı Ekonomik Göstergeleri
Yazan : Sadi KAYMAZ · 18 Mart 2009
Ekonomik kriz giderek kötüleşirken, ÇİN Ekonomisi Dünya’da umudun aranabileceği bir kaç yerden biri…
ÇİN hükümeti ekonomik paketler ve agresif para politikası ile piyasayı canlandırmaya çalışıyor. Şurası kesin ki, ÇİN’in finansal krizle mücadelede oynayabileceği kartlar başka hiçbir ülkenin elinde yok.
Cari göstergelere dönelim ve 2009′un ilk aylarındaki pek de iç açıcı görünmeyen temel göstergelerine göz atalım.
Dış Ticaret
ÇİN’de bazı sektörler krizden çok ciddi biçimde etkileniyor ve ÇİN’in dış ticaret fazlası Şubat ayında ihracattaki daralmaya paralel olarak büyük düşüş gösterdi: Dış Ticaret fazlası aylık bazda yaklaşık 8 kat düşerek 4,8 milyar dolara geriledi. ÇİN’in 2008 sonunda 40 milyar dolar seviyeleriyle Dünya tarihinin en büyük dış ticaret fazlalarını verdiği göz önüne alınırsa, dış Ticaret fazlasındaki düşüşün boyut ve hızı daha iyi anlaşılabilir.
Ocak ayında %17,5 gerileyen ihracat, Şubatta da düşüş trendine devam ederek %25,7 daraldı.
Ocakta %43,1 daralan ithalat ise, düşüş hızını azaltarak Şubat ayında %24,1 azaldı.
Tüketici Fiyatları Endeksi
Diğer taraftan, ÇİN 6 yılın ardından ilk kez negatif enflasyonu gördü. Ocak ayında %1,0 çıkan enflasyon; Şubat ayında – 1,6 olarak gerçekleşti. ÇİN’in deflasyonist trende girme olasılığı ortaya çıkmış bulunuyor. Özellikle enflasyon sepetinin en önemli parçası gıda fiyatlarındaki azalış %1,9.
Ancak, bunun uzun sürmeyeceğini düşünüyorum. Çünkü M2 para tabanı sürekli genişliyor. Bankaların sadece yılın ilk 2 ayında verdikleri kredilerin toplam tutarı 400 milyar dolar gibi akıllara durgunluk verecek düzeylerde. Piyasaya son derece yüksek yoğunlukla likidite pompalandığını göz önüne alarak, deflasyonist baskının hafifleyeceğini varsayıyorum.
Üretici Fiyatları Endeksi
Üretici fiyatları Endeksi ise para arzının aksine deflasyonist baskıyı artıracak gibi görünüyor. Çünkü Ocak ayında %3,3 düşen üretici fiyatları endeksi, Şubat ayında düşüş hızını artırdı ve %4,5 olarak gerçekleşti.
Sanayi Üretimi
Çin’de sanayi üretim oranları ise pozitif olmakla beraber, giderek yavaşlıyor. Özellikle ihracattaki sert düşüşün etkisiyle yıllık ilk iki ayında sanayi üretimi %3,8 arttı. Gecen yıl aralık ayında ise sanayi çıktısı %5,7 düzeyindeydi.
Sabit Sermaye Yatırımları
Şubat ayının umut verici bir kaç göstergesinden biri sabit sermaye yatırımları. 2009 Kasım’da açıklanan 586 milyar dolarlık ekonomik destek paketinin ardından, özellikle kamu yatırımları yollara, demiryollarına ve güç santrallerine akmaya başladı. Kentsel sabit sermaye yatırımları Ocak ve Şubatta %26,5 artış gösterdi.
Perakende Satışları
Şubat ayında görece daha yavaş gerileyen bir başka gösterge perakende satışları. Gecen aralık ayında %19,0 artan perakende satışlar, hızını yavaşlattı ve 2009′un ilk 2 ayında %15,2 geriledi. Aslına bakarsanız, enflasyon etkisini dikkate dikkate alındığında, reel anlamda düşüş bir-iki puan düzeylerinde. Ancak 2008 yaz aylarından bu yana Perakende satışları düşüyor.
2009′un ilk iki ayı itibariyle Çin’in ekonomik göstergeleri parlak değil. Bununla birlikte, kriz ile mücadele son derece etkin bir biçimde sürüyor ve halen ekonomi yönetiminin elinde müdahale için kullanabileceği pek çok araç bulunuyor.
Çin’in para piyasaları deflasyon sinyali veriyor (REFERANS)
Yazan : Sadi KAYMAZ · 24 Kasim 2008
Referans gazetesinin Küresel deflasyonu konu alan 22 Kasım 2008 tarihli haberinden Çin ile ilgili bölüm:
Deflasyon hortluyor, merkezlerin işi artık daha zor olacak
….
Çin’in para piyasaları deflasyon sinyali veriyor
Avrupa’da da fiyatlar hızla düşüyor, harcamalar aynı hızla geriliyor. Ancak Avrupa Merkez Bankası (AMB) fiyatlardaki düşüşü henüz “deflasyon” olarak nitelendirmiyor. Buna karşılık Çin ve Japonya deflasyon alarmı veriyor. Çin’de şubat ayında yüzde 8,7 ile 12 yılın zirvesine çıkan enflasyon ekim ayında yuzde 4,6 seviyesine kadar indi (%4.0 artmıştır).Çin Merkez Bankası ise geçen hafta 2009 hedeflerinin deflasyon tehdidini uzaklaştırmak olacağını duyurdu. Çin, deflasyona Japonya kadar alışık olmasa da diğer ekonomiler kadar yabancı değil. 2002 yılında tüketici fiyatlarının yüzde 0,8 düştüğü Çin 1999 yılında da yüzde 1,4′lük bir düşüşle karşılaşmıştı. Ancak bu kez Çin para piyasalarında deflasyon emareleri görülüyor. 2002 yılından bu yana hacmin 5′e katlandığı interbank tahvil piyasasındaki düşen faizler bankaların deflasyona karşı gardını almaya başladığı şeklinde yorumlanıyor. 1 yıllık hazine tahvillerinin faizi geçen pazartesi günü 29 ayın dibine indi. Bunun sebebi olarak da bankaların faizlerin daha da düşeceği beklentisi ile geri adım atmaları gösteriliyor. Uzmanlara göre bu ay 600 milyar dolarlık mali teşvik planı açıklayan Çin zamanında deflasyonla savaşmak için Japonya’nın yaptığı kadar sert faiz indirimlerine gitmeyecek. …
Yazan: Sıla ÖZÇELİK (Referans)
Bazı noktaların altını çizmekte fayda var:
- Öncelikle enflasyondaki düşüş çok hızlı ve şiddetli gerçekleşti. Çin’de ekonomik ve toplumsal istikrar enflasyona son derece duyarlı. Örnegin Şubat ayında son derece artan temel gıda fiyatları düşük gelirli Çinlileri büyük sıkıntıya soktu. Bu yüzden Çin Merkez Bankası çok sıkı tedbirler aldı ve hükümetin de bir numaralı hedefi enflasyonu düşürmek haline geldi. Uygulanan tedbirler hemen sonuç verirken, küresel finans krizinin de etkisiyle düşüş sertleşti.
- Ekim ayında açıklanan tüketici fiyatları endeksi %4.0 arttı. Dolayısıyla enflasyondaki düşüşün sertliği yazıda belirtilenden daha fazla.
- Çin Merkez Bankası’nın deflasyon tehditini uzaklaştırmayı 2009 hedefi olarak duyurdugu şeklindeki bölüm sorgulamak gerekir. Çin Merkez Bankası’nın bu yönde bir duyurusu oldugunu Kasım ayı itibariyle hatırlamıyorum. Merkez Bankası yetkilileri tüm konuşma ve duyurularında hedeflerinin “büyümeye destek” olduğunu vurguluyorlar.
- Son olarak, yerel hükümetlerin 2006 yılı harcamalarına denk düşen 586 milyar dolarlık ekonomik teşvik paketini göz önüne alırsak, 2 sene içinde gerçekleşecek bu dev harcama tutarının ekonomide enflasyon riski oluşturacagını da söylemek yanlış olmaz.
Çin’de Ekonomik Göstergeler – Eylül 2008
Yazan : Sadi KAYMAZ · 29 Ekim 2008
GDP
ÇİN ekonomisi 3. çeyrekte hız kesmeye devam ederek önceki yıla göre %9 büyüdü. Yılın 2. çeyreğinde % 10,1 büyüyen ekonomi, 2002 yılından bu yana en düşük performansını gösterdi.
Endüstriyel Üretim
Zayıflayan talep ve artan girdi fiyatları endüstriyel üretim ve karları tırpanlıyor.
Eylül ayında endüstriyel üretim %11,4 genişledi. Ağustos ayında %12,5 gerçekleşmiş olan endüstriyel üretim de 2002′den bu yana en düşük düzeye geriledi.
Endüstriyel üretim karları ise yılın ilk 8 aylık diliminde %30 geriledi. Burada enerji üreticileri ve petrol rafinerilerine bir parantez açmak gerekir. Çünkü artan uluslararası girdi maliyetleri ve iç piyasada hükümetin fiyat kontrolleri arasına sıkışan bu şirketlerin zararları çıkarıldığında endüstriyel karlılık oranı yükselir. Fakat yine de endüstriyel karlılıkta önemli bir düşüş var.copyrightDragonomi
İhracat
İhracatın büyüme hızı yılın ilk 3 çeyreğinde %22,3′e geriledi. 2007 yılı aynı döneminde ihracat büyüme hızı %27,1 düzeyindeydi. İhracat büyüme hızını etkileyen başlıca unsurlar olarak önceki aya kadar uygulanan daraltıcı para politikası, dolar kuru, artan hammadde ve isçilik maliyetleri gösterilebilir.
İthalat
İhracatta yavaşlamaya karşın Çin’de ithalat artış hızı önceki döneme göre %9,9 yükselerek ilk 3 çeyrekte %29 olarak gerçekleşti. Artan hammadde fiyatları, istikrarlı iç talep ve yuan/dolar kuru ÇİN’de ithalat artışındaki önemli nedenler.
Sabit Sermaye Yatırımları
Yılın ilk 3 çeyreğinde sabit sermaye yatırımları %1,3 artarak %27′ye tırmandı.copyrightDragonomi
Bu yüksek sabit sermaye yatırım düzeyi karsısında ÇİN hükümeti altyapı yatırımı harcamalarını arttırmakta tereddüt gösterebilir. Özel sektör kaynaklı sabit sermaye yatırımları artarken, devletin de yatırımlarını arttırması zaten yükselmekte olan hammadde ve enerji fiyatları üzerinde bir baskı oluşturabilir.
Tüketim
Küresel kriz Dünya’nın bir numaralı gündem maddesi iken, ÇİN’de iç tüketim rakamları yılın ilk 3 çeyreğinde oldukça umut verici çıktı. Perakende harcamaları önceki yıla göre %6,1 artarak, %22 düzeyine geldi. Eylül ayı temel alındığında ise perakende harcamaları %23,2 arttı. Enflasyon rakamlarının gerilediğini göz önüne alırsak, rakamlar önceki aylara göre daha değerli hale geliyor. Perakende rakamlar olimpiyat sonrası ilk değerlendirmeler için de önemliydi. Yüksek çıkan perakende rakamları olimpiyat sonrası harcamaların düşmediğini gösteriyor.
Tüketici Fiyatları Enflasyonu
Şubat ayında %8,7 ile zirveye çıkan tüketici fiyatları enflasyonu düşmeye devam ediyor. Ağustos ayında %4,9′a gerileyen enflasyon, Eylül’de de yavaşlamaya devam ederek %4,6 olarak gerçekleşti.
Üretici Fiyatları Enflasyonu
Üretici fiyatları enflasyonu ise Ağustos’ta %9,1 olarak gerçekleşti. Oldukça yüksek görünen üretici fiyatları enflasyonu tüketici fiyatları üzerinde potansiyel bir baskı oluşturuyor. Ancak %10,1 olan Ağustos enflasyonu göz önüne alırsak, üretici fiyat endeksinin yavaşlamaya başladığını söylenebilir.
Makro Ekonomik Politika
Büyümeye destek ÇİN Hükümetinin en büyük önceliği durumuna geldi. 2007 yılında %12,1 olarak gerçeklesen büyüme rakamlarının yarattığı aşırı ısınma kaygıları, yerini büyümede ani düşüş riskine bırakmış bulunuyor. Ekonomiyi soğutma amacıyla uygulanan para ve kur politikaları Ağustos ayından itibaren terk edildi. Ekonomik büyümeye destek tedbirleri Kasım ayındaki Komünist parti toplantısında görüşülecek. Çıkması muhtemel tedbirlerden bazıları şöyle olabilir:copyrightDragonomi
- Sağlık sigortası sisteminin genişletilmesi ve kırsal kesime yayılması.
- Düşük maliyetli ev sahipliği projeleri
- Fakirlere destek önlemleri ile gıda fiyatları kontrolünün bırakılması
- Orta gelir sınıfına yönelik vergi indirimleri ile iç tüketim düzeyinin arttırılması.copyrightDragonomi
Hükümet Kasım ayında alacağı kararlarla gayri safi yurtiçi hâsılayı rahatlıkla (GDP) %1,5 – 2 arttırabilir. Bu sayede Çin küresel durgunluğun yaşanacağı 2009 yılında %9′un üstünde bir büyüme performansı gerçekleştirebilir.
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Her türlü hukuki hakkı saklıdır. Hiçbir surette kopyalanamaz ve referans göstermeksizin alıntı yapılamaz. Aksi takdirde fikri mülkiyet kanunu uyarınca her türlü hukuki yola dogrudan başvurulacaktır.
Dragonomi.com
Çin’de Ekonomik Göstergeler – Ağustos 2008
Yazan : Sadi KAYMAZ · 19 Eylul 2008
Enflasyon, ÇİN’de üretim ya da ÇİN ile ticaret yapanların önlerini görmesi acısından birincil önem taşır. Örneğin yükselen bir enflasyonu geriletmek için ÇİN Hükümeti ihracat, üretim, döviz kurları, faizler ve kredileri doğrudan etkileyen politikalar uygulamaya geçirmekte tereddüt göstermez.
ÇİN Hükümeti’nin yılın ilk 8 ayında en büyük ekonomik önceliği enflasyonu geriletme araçları içeren makro ekonomik politika uygulamalarıydı. ÇİN’de enflasyon Şubat ayında %8.7′ye kadar tırmandı. Aşırı diş ticaret fazlasının … >>>!
Çin’de Enflasyon Geriliyor (Temmuz 2008)
Yazan : Sadi KAYMAZ · 16 Agustos 2008
Cin'de Enflasyon Geriliyor
Çin’de Temmuz ayı tüketici enflasyonu %6.3 olarak açıklandı.
Haziran ayı enflasyon oranı %7.1′e göre oldukça gerileyen enflasyon piyasa öngörüleri dahilinde gerçekleşti.
Çin’de Şubat 2008′de %8.7′e çıkan enflasyon rekor düzeye erişti. ÇİN aldığı sıkılaştırıcı para politikası tedbirleri sayesinde enflasyonu geriletmeyi başardı.
Özellikle yaz aylarında gerileyen gıda fiyatları ve Çin ekonomisinde yavaşlama belirtileri enflasyondaki gerilemeye katkıda bulundu.
Çin’de enflasyon yılın ilk 7 ayında ortalama %7.7 arttı. Enflasyon sepetinde 1/3 ağırlığa sahip gıda fiyatları 2008′in ilk yarısında aylık ortalama %20 düzeyinde büyük artışlar gösterdi. Temmuz ayında ise Çin’de gıda ürünleri enflasyonu %14′e geriledi.
Kış aylarında aylık %50 oranında zamlanan et fiyatları da Temmuz ayına kadar önemli oranda geriledi. Et fiyatları %16 yükselirken, domuz eti fiyatları artış payı %12 oldu.
Diğer bazı ürünler için enflasyon oranları :
- Yemeklik yağ , %30.8
- Sebze ve meyveler , %8.4
- Deniz ürünleri , %18.3
- Tahıl ürünleri, %8.6
Çin’de üretici fiyatları endeksi ise %10 arttı. (Bknz. : ÜFE: Fabrika Çıkış Fiyatlarında %10 artış (Temmuz 2008)
Konu ile ilgili daha fazla okumak isteyenler için :
Forbes (İngilizce)
The Australian (İngilizce)
People’s Daily (İngilizce)
Ming Dynasty Limited – Hong Kong (İngilizce)
* Sadi Kaymaz tarafından hazırlanmıştır. Alıntı yapmaksızın kullanılamaz.
