Çin’de dolaylı kredilerin miktarındaki artış, dünyanın en büyük üçüncü ekonomisindeki finansal kriz tehlikesinin arttığına işaret ediyor.
Bloomberg’de yayımlanan bir haber analizde, ABD’nin Northwestern Üniversitesi’nde görevli Ekonomi Profesörü Victor Shih’in yaptığı araştırmalara yer verilerek, Çin’in kısa dönemde karşı karşıya kalabileceği risk mercek altına alındı.
Shih, Çin’de yerel yönetimler tarafından projelerine kaynak bulmak için kurulan yatırım şirketlerinin aldığı dolaylı kredilerin, 2011 yılında kamu borç stokunun gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranını yüzde 96 gibi yüksek bir seviyeye yükseltebileceğini uyarısında bulundu.
Yerel yönetimler tarafından kurulmuş yaklaşık 8 bin kuruluşun kredi işlemlerini inceleyen Shih borçlanmadaki bu artışı değerlendirirken, “En kötü senaryo, 2010 yılında büyük çaplı bir finansal krizin yaşanmasıdır” dedi.
Aynı zamanda “Çin’deki hizipler ve finansman” adlı kitabın da yazarı olan Shih, böyle bir durumda ekonomideki gerilemenin en az iki yıl süreceğini uyarısında da bulundu.
KÖTÜ TAHMİNLER ARTTI
Çin’in geleceğiyle ilgili yapılan bu kötümser tahminin, son dönemde artan benzer öngörülerden sonra gelmesiyle de dikkat çekici bulunuyor.
Harvard Üniversitesi’nde görevli Ekonomi Profesörü Kenneth Rogoff, bundan kısa bir süre önce borçlanmayla şişen varlık balonlarının Çin için tehlike sinyali olduğunu söylemişti. Rogoff, bu durumun önümüzdeki on yıl içinde bölgede bir resesyon yaşanmasına neden olabileceği uyarısında bulunmuştu.
Benzer şekilde varlık balonlarının tehlikesine işaret eden hedge fon yöneticisi James Chanos da, konut piyasasında yapılan aşırı yatırımların sonrasında çöküş yaşanacağını tahmininde bulunmuştu.
Shih tarafından yapılan hesaplamaya göre, Çin’in borç yükünün 2011 yılında 5.8 trilyon dolara yükselme olasılığı bulunuyor.
Çin, küresel krizin etkilerini hafifletmek için 2008 yılının sonunda kredi kullanımının artması için önlemler almıştı. Kredi talebi, beklenenden yüksek gerçekleşmiş ve 2009 yılında rekor kırarak 1.4 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmişti.
Pekin yönetimi, enflasyondaki artış ve varlık balonu riskiyle son dönemde kredi kullanımını kısıtlamak için çeşitli önlemler almıştı. Bazı büyük bankaların, rezerv karşılık oranların artırması bunlardan başlıcası olmuştu.
Bununla birlikte konuya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre, Çin Bankacılık Düzenleme Kurumu da, yerel yönetimlere dolaylı yoldan aktarılan kredilerin geri ödeme riski taşıyıp, taşımadığının incelenmesini istedi.
