Çin, son 4 yılın her birinde dış yatırımlarını katladı. Çinli şirketlerin artan yatırım iştahı, Türkiye’nin Pekin Büyükelçiliği’ndeki yoğun görüşmelere de yansıdı. Enerji, otomotiv, madencilik ve telekomünikasyon alanlarında Çin’in dev şirketleri Maliye Bakanı Şimşek ile görüşmek için büyükelçilikte sıraya girdi.
Bakan Şimşek, ilk olarak Türkiye’de yatırım planlayan DFM Motor yöneticileriyle görüştü. Çin’de “büyük beşler” olarak bilinen en büyük 5 otomotiv üreticisinden biri olan DFM’nin yöneticileri, Bakan Şimşek’e yatırım planlarını aktarıp, Türkiye’nin teşvik sistemi hakkında da bilgi almış. DFM, 250 milyon dolarlık bir yatırımla Türkiye’de hafif ticari araç üretmeyi planlıyor. Mao’nun 1968 yılında olası bir yabancı işgalinden korumak amacıyla Çin’in merkezi eyaletlerinden Hubei’de kurduğu fabrika, bugün Avrupa’ya açılmak amacıyla Türkiye’yi üs olarak seçen bir şirkete dönüştü. Mao’nun 1960′lardabaşlattığı “3′üncü Cephe Stratejisi”, muhtemel bir dışsaldırıdan korunması amacıyla sanayi tesislerinin ülkenin orta kesimlerinde yoğunlaştırılması esasına dayanıyordu.
Bakan Şimşek ile Pekin Büyükelçiliği’nde görüşme gerçekleştiren ikinci ziyaretçi alanında en büyük firmalardan biri olanYingli Solar oldu. Yenilenebilir enerji alanında faaliyet gösteren firma, bakan ve beraberindeki heyete Türkiye’nin güneş enerjisi projelerinde rol almak istediklerini aktarmışlar. Avrupa’da pek çok projeye imza atan Çinli firmanın yöneticileri, Türkiye’yi yalnızca pazar değil, Avrupa’ya açılan bir üretim üssü olarak görüyor. Bakan Şimşek, görüşmeler sonrasında, ‘firmanın türbin imalatı gibi konularda çok kısa sürede Türkiye’de yatırıma geçebileceğini’ söyledi.
Büyükelçiliğin üçüncü konuğu Çin’in telekomünikasyon alanında küresel devi Huawei teknoloji firması oldu. Firmanın Başkan Yardımcısı Qu Wenchu, 8 ülkede AR-GE merkezi bulunan firmanın, yurtdışındaki en büyük ikinci AR-GE merkezini Türkiye’de açmayı planladığını aktararak, Bakan Şimşek’ten destek istedi. Pek çok ülkede telekomünikasyon projelerine imza atan Huawei, kurmayı planladığı AR-GE merkezinde 150 mühendis çalıştırmayı planlıyor. Türkiye’ye 2002 yılında adım atan firma, dünyanın en büyük 50 operatöründen 31′i ile işbirliği yapıyor. Teknoloji firması, bunun yanı sıra Türkiye’nin üç büyük operatörüne ekipman sağlıyor. Huawei, cep telefonu operatörlerinin tamamına 3G ekipmanları sağlıyor ve 5 yıllık bir sürede tüm Türkiye’yi 3G ekipmanları ile donatacak. Şirket, gelirlerinin her yıl yüzde 10′unu AR-GE’ye aktarıyor. Türkiye’de istihdam edecekleri mühendislerin sayısı da bir kaç yıl içinde 300′e çıkacak.
Pekin Büyükelçiliği’nin son konuğu ise madencilik alanında faaliyet gösteren China Light Resources firması oldu. Görüşmelere katılan Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı Başkanı Alparslan Korkmaz, ‘firmanın Orta Anadolu’da incelemelerde bulunduğunu ve yatırım aşamasında olduğunu’ söyledi. Çinli madencilik firması, Türkiye’de ofis açma çalışmalarını sürdürüyor.
ÇİN’İN YURTDIŞI YATIRIMLARI HER YIL KATLANIYOR
Çin’in yurtdışında gerçekleştirdiği doğrudan yatırımlar, 2005′ten beri her yıl katlandı. Geçen yıl 56 milyar dolar tutan Çin’in dış yatırımları 2009 yılı sonunda 120 milyar doları aşabilir. Çin’de devlete ait şirketler ve CIC gibi hazine varlık fonları yurtdışı yatırımlara hız vermiş durumda. Çin, döviz rezervlerinin de yatırımlarda kullanılması için yeniden yapılanmaya gidiyor. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu çerçevede 2,1 trilyon dolarlık döviz rezervlerinin 297 milyar dolarlık kısmını yöneten Çin Yatırım Kurumu’nu (CIC) ziyaret etti. Bakan, CIC yetkililerine Türkiye’nin teşvik ve vergi sistemi hakkında bilgi vermiş. Çin Başbakanı Wen Jiabao, ‘döviz rezervlerinin devlet şirketlerinin yurtdışı yatırımlarında kullanılabileceğini’ söylemişti. Heyet ziyaretinin Komünist Parti toplantılarına rast gelmesi nedeniyle, CIC Başkanı Lou Jiwei bulunmuyordu.
TÜRKİYE-ÇİN HATTINDA TRAFİK YOĞUN
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Haziran ayındaki Çin ziyaretiyle ivme kazanan Türk-Çin ticari ilişkileri, bakan düzeyinde ziyaretlerle devam ediyor. Ziyaretlerin odak noktasını ise, ‘Türkiye’de yatırım’ teması oluşturuyor. Çinliler özellikle enerji ve altyapı projelerine ilgi gösteriyor.
Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan geçen ay sonunda Çin’i ziyaret etmişti. Geçen Pekin’e gelen Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de, Çinli yetkililer ve firma temsilcileriyle Pekin’de görüşmeler gerçekleştirdi. Sıklaşan ziyaretler, Bakan Zafer Çağlayan’ın 23-27 Eylül tarihleri arasında gerçekleştireceği ikinci Çin ziyaretiyle devam edecek. Yıl sonuna doğru ise, Çin ekonomisinin patronu Başbakan Wen Jiabao’nun Türkiye’yi ziyaret etmesi bekleniyor.
YENİ YATIRIMLAR YOLDA
Çinli şirketler Türkiye’yi Avrupa-Ortadoğu-Afrika’ya açılan bir üs olarak algılamanın yanı sıra, gelişmekte olan ülke sıfatı ile enerji, ulaştırma, finans ve müteahhitlik alanlarında bir fırsat olarak görüyor. Başbakanlık Yatırım Ajansı Başkanı Alparslan Korkmaz, ‘başta otoyol ve demiryolları ile enerji alanlarında olmak üzere, çok daha fazla Çinli yatırımcının Türkiye’ye geleceğini’ ifade etti. Çinli şirketler, özellikle altyapı projelerine büyük ilgi gösteriyor. Pekin’de Bakan Şimşek’in heyetinde yer alan Devlet Demiryolları Genel Müdürü Süleyman Karaman, Eskişehir-İstanbul hızlı tren projesinin ardından Çinli yatırımcıların diğer büyük projelerde de yer almalarını beklediklerini söyledi. Çinli şirketler, 3. Boğaz köprüsü başta olmak üzere, otoyol (Kuzey Marmara ve Ankara-Antalya) , tren istasyonu (Konya, Eskişehir, Ankara), demiryolu (Burdur-Antalya, Osmaneli-Bursa) ve yat limanı (Karaburun, Trabzon, Silivri) gibi projelere ilgi gösteriyor.
FİNANSMAN ALTYAPISI HAZIRLANIYOR
Maliye Bakanı Şimşek ve beraberindeki heyet, Çinli firmalara kredi sağlayan SINOSURE kuruluşunu ziyaret etti. Ziyarette, Eskişehir-İstanbul hızlı tren projesine sağlanan 720 milyon dolarlık kredi benzeri finansman işbirliğinin, başka projelere de genişletilmesi gündeme geldi. Bakan Şimşek, ‘Çin ile yatırımları harekete geçirmek istediklerini’ belirterek, devlet kuruluşu SINOSURE’a ‘daha kapsamlı projelerde işbirliği yapalım’ mesajı verdi. Diğer taraftan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün ziyareti sırasında Çin Eximbank’ı ile Garanti ve İş Bankaları işbirliği anlaşmaları imzalamıştı. Bakan Şimşek, Pekin temaslarında Çin Eximbank’ını da ziyaret ederek, mali alanda işbirliğinin geliştirilmesi arzusunu Çinli yetkililere aktardı.
