Hangzhou’da katıldığım ekonomi forumunda bir adam: kısa boylu, zayıf, 44 yaşında… Ma Yun ya da İngilizce ismiyle Jack Ma.
Time dergisinin dünyanın en etkili 100 adamı arasında gösterdiği Çinli girişimci. Öyle ki forum’da konuşan Ma’nın bıraktığı etkinin ardından, diğer konuşmacılar sönük kalıyor: Howard Shultz, Bill Clinton, Liu Zhuangzhi (Lenovo’nun kurucusu)…
Jack Ma, ’10 yıl önce bakir internet topraklarını mesken tutacak şirketler olabileceğine kimseyi inandıramamıştım’ diyor.Çinli girişimcilerin kahramanı Ma, ülkede milyonlarca kişi tarafından ‘özel girişimin sembolü’ olarak görülüyor. Çünkü Ma’nın 10 yıl önce evinden kurduğu girişim, bugün Alibaba.com ile dünyada milyonlarca alıcı ve satıcıyı buluşturuyor, Çinlilerin alışveriş yapabildiği Taobao yıllık 24 milyar dolarlık satış hacmi yakalıyor, ödeme platformu günde 4 milyon işlem gerçekleştiriyor… Şirketin merkezinde çalışanlar spor yapabiliyor, dinlenme odalarında uyuyor, kitapçıda okuyup, kahvelerini içebiliyor… Şirketin bir de kumanda merkezi var, nerede ne oluyor, ne kadar satış yapılıyor, her hangi bir anda kim nereden arama yapıyor… Kısacası uzay istasyonu gibi bir salon, her şey karşınızda …
Dünya’nın en etkili isimleri arasında
Mao döneminde özel girişim “original sin” olarak kabul ediliyordu, yani “en büyük/köklü günah”. İşte o en büyük günahı işlemeye en meyilli Çinliler de, haliyle ülkenin en gözü açıkları, Zhejianglılar olacaktı. Mao’nun ardından Deng Şiaoping’in başlattığı dönüşüm, milyonlarca Çinliye kendi işletmelerini kurma olanağı verdi. Jack Ma , özel girişim rüzgarına yelken açan Çinlilerden biriydi. Ma, şirketin 10′uncu yılı dolayısıyla Hangzhou kentinde düzenlediği toplantıda internete henüz bağlandığı günleri ekonomist ve gazetecilere heyecanla aktarırken, “o dönem son derece yavaş bir bağlantı üzerinden internete bağlanıp saatlerce bir sayfanın açılmasını beklerken, tüm dünyaya ulaşabileceğime de inandım” diyor. Jack Ma, bugün online alışveriş, ticaret portalı, açık arttırma gibi alanlarda faaliyet gösteren bir şirketler topluluğuna dönüşen Alibaba’nın tepesinde oturuyor. Time dergisi, Ma’yı Mayıs ayında Dünya’nın en etkili 100 kişisi arasında göstermişti.
Hangzhou’da dinleme tanışma fırsatı bulamadığım David Wei’yi unutmamak gerekir. Wei, Alibaba.com’un arkasındaki icraat adamı. Jack Ma, nasıl çevrilir bilemiyorum ama artık bir ‘business visionary” olmuş. “İnternet aslında yeni filizleniyor, herşey asıl bundan sonra başlıyor” diyor… Çinli özel girişimci ve KOBİ’lerin sözcüsü olmuş. Bu arada Alibaba’nın 10′uncu kuruluş yıldönümüne Meksika büyükelçisi de katıldı. Ne yapar dersiniz, belki de hiçbir sey, boşuna iki gününü mü harcamış… Bence olan şu, büyükelçi Hangzhou’da bulunduğum iki gün boyunca parti sekreteri, belediye başkanı ve davete katılan bir sürü Çinli işadamı ile birlikteydi: artık Meksikalı şirketlerin sırtı yere gelmez diyorum, Meksikalı hele bir de “Baijiu” içtiyse …
100 milyarınız varsa, harcayamazsınız
Sosyal ilişkiler ve etkinliklerle öne çıkan Ma, ekonomistler ile gerçekleştirdiği sohbet toplantısında, “1 milyar dolarınız varsa zenginiz ve istediğiniz gibi harcayabilirsiniz. Ancak 100 milyarınız varsa o parayı istediğiniz gibi harcayamazsınız, çünkü o para sosyal sorumluluktur” diyor. Küresel finans krizin gelişini önceden anlamış, şirket içi yazışmalarla herkesi uyarmış. Şirket stratejilerini değiştiren Ma, 2009 yılında Çin, Hong Kong, Japonya ve İngiltere’de 5 bin kişiyi işe almış. Taichi yapmış, belki de oradan aldığı disiplin ve denge, ona heyecan ve hırsını büyük bir dinginlikle yansıtma kabiliyeti vermiş.
Google’ın ardından en büyük halka arz
2007 yılında Hong Kong borsasına da açılan Alibaba, internet şirketleri arasında Google’dan sonra dünyanın büyük ikinci halka arzını gerçekletirdi. 2004 yılında ticaret portalına kayıtlı küresel alıcı ve satıcıların sayısı 6 milyonken, 2008 yılı sonunda 40 milyonu aştı. Ticaret portalına kayıtlı üyelerin sayısı bir yıldan az bir sürede ikiye katlandı. Finansal krizin derinleştiği dönemde, girişimcilerin maliyetlerini indirmek amacıyla internete yönelmeleri yanında, krizi önceden gören Jack Ma’nın üyelik ücretlerinde yüzde 60 indirim yapması şirketlerin sayısını katlamış. Alibaba’ya kayıtlı üyelerin yüzde 16′sı Amerikalı, yüzde 11′i ise Hintli şirketlerden oluşuyor. Listelenen Türk şirketlerinin Alibaba üyeleri içindeki payı ise yüzde 2.
Ebay’a yaşam şansı vermedi
Alibaba’ya ait online açık arttırma sitesi Taobao’nun, 2009 sonunda 24 milyar dolarlık satış hacmine ulaşarak Dünya’nın en büyüğü Amazon’u geride bırakması bekleniyor. 2003′te kurulan Taobao, Amerikan açık arttırma sitesi Ebay’a Çin’de yaşam alanı bırakmadı. Alibaba Grubu’nun bünyesinde 2004 yılında kurulan online ödeme sistemi Alipay’de 223 milyon Çinli’nin hesabı bulunuyor. Ödeme sisteminde günde ortalama 4 milyon işlem gerçekleştiriliyor. Alipay, Çin’in en büyük bankası ICBC’den daha fazla hesaba sahip.
Sadi KAYMAZ
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
