Çin’in yeni borsası: ChinaNext
9 November 2009
Çin’in Nasdaq’ı olarak nitelenen büyüyen şirket borsası “ChinaNext”, ilk işlem gününde Çinli yatırımcıları tutamadı. Borsa gongunun ilk kez çalışıyla, Ekim ayının son gününde açılan ChinaNext’te listelenen 28 şirketin hisse senetleri, günü yüzde 75′ten yüzde 226′ya kadar değişen oranlarda değer kazanarak kapadı. Keskin çıkışları önlemek için işletilen borsa kuralları bile yatırımcıların alım iştahını kesemedi. Açılışın ardından 2 saat bile geçmeden, neredeyse tüm şirket hisselerinin geçici olarak askıya alındığına ilişkin haberler akmaya başladı.
Borsa düzenleyicileri, spekülatif hareketlerin önüne geçmek amacıyla değeri yüzde 20′den fazla artan hisseleri 30 dakikalığına işlem dışı bıraktı. Ancak, yatırımcıları tutamayan düzenleyici otorite,işleme dönen hisse senetlerinin başlangıç seviyesinin yüzde 50 üstüne çıkmasıyla 30 dakika askı kuralını yine devreye soktu. İki kuralı da henüz sabah saatlerinde aşan yatırımcıları, seans açılış değeri yüzde 80′den fazla artan hisseleri, seansının son 3 dakikasına askıya alan borsa kuralı frenleyebildi.
Ülkenin 90′larda açılan ana borsası Şanghay (SSE) ve daha kücüğü Shenzhen’in (SZSE) de benzer çıkışları yaptığına dikkat edilirse; yeni borsa hisselerine akın eden yatırımcıların, rasyonel seçimler yapmak yerine, yalnızca yeni hisseleri toplama güdüsüyle hareket ettiği söylenebilir. Borsanın açılışında listelenmesine izin verilen şirketlerin azlığı da hiç şüphesiz yatırımcıları seçimsiz bıraktı.
Diğer yandan, ihraç edilen hisse senetlerinin fiyat/kazanç oranları ChinaNext’in en dikkat çekici yanlarından biri oldu. Hisse senedi kavramının ortaya çıkışından bu yana, yatırımcıların kararlarını etkileyen en geçer akçelerden biri fiyat/kazanç oranı ya da uluslararası piyasaladaki adıyla PE’dir. ChinaNext’te listelenen 28 şirketin ortalama PE’si 55,7 oldu. Yani, ihraç fiyatı şirket kazançlarının 56 katına yaklaştı. PE oranı en düşük hisse 40 kat ile gemi mühendisliği firması Şanghay Bestways’e ait olurken, Pekin merkezli teknoloji şirketi Dinghan ise 83 kat ile fiyat/kazanç rasyosu en yüksek firma oldu. Fiyat/kazanç rasyonlarının bu kadar yüksek tutuluşu spekülatörlerin gözünü korkutma amacı taşıdı mı bilinmez ama, Şanghay’a göre daha küçük şirketlerin listelendiği Shenzhen borsasında ortalama PE: 38 !
Yeni borsa, ülkenin güneyinde yer alan ve Deng Şiaoping’in başlattığı piyasa reformlarının ilk test edildiği kentlerden biri olan Shenzen’de bulunuyor. 30 sene öncesinde küçük bir balıkçı kenti olan Shenzhen, bugün 10 milyonu aşan nüfusuyla kişi başı milli gelirin en yüksek olduğu şehirlerin başında geliyor. Çinli yatırımcılar, büyüyen şirket borsasının da Shenzhen’in izinden giderek, Çin’in Nasdaq’ı haline geleceğini ümit ediyor.
ChinaNext borsasının, yüksek büyüme potansiyeline sahip KOBİ’lere halka arz yoluyla fon toplama imkanı vermesi bekleniyor. Kim bilir, ChinaNext de Nasdaq gibi bir Google ya da Microsoft çıkartır mı…
Sadi KAYMAZ
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
Görüş Belirtin