Çin’de küresel kriz ihracata dayalı kalkınmayı sarsınca, 2010′da en büyük öncelik iç tüketim haline geldi.
Çin Başbakanı Wen Jiabao’nun başkanlığında yapılan Devlet Konseyi toplantısından iç tüketimin rolünü öne çıkaran kararlar çıktı. Devlet Konseyi’nin bildirisinde, ‘hükümet, istikrarlı ve görece hızlı büyüme için iç piyasadan faydalanacak” denilerek, özellikle kırsal kesimde tüketimi artıcı tedbirler açıklandı.
Kabine olarak nitelendirilen Devlet Konseyi kararlarına göre, kırsal kesimde otomobil ve elektrikli ev eşyaları alımına sağlanan sübvansiyonlar 2010 sonuna kadar uzatıldı.
Bazı kırsal bölgelerde daha önce denenen eski beyaz eşyaların yenileri ile değiştirilmesine yönelik teşvikler kırsal kesimin tümüne yayıldı.
Tarımsal üretimde kullanılan teçhizatların alımına yönelik devlet destekleri genişletildi.
Ülke çapında küçük motorlu otomobil satışlarında uygulanan vergi indirimleri ise gelecek yıl için yüzde 7,5 seviyesine düşürülerek sürdürüldü.
DUBAİ KORKUSU
Çin hükümeti toplantısında, küresel durgunluğa rağmen aşırı yükselen konut fiyatları artışını frenlemeye yönelik tedbirler de alındı.
Bu çerçeverde, konut alıcılarının daha önce 2 yıldan evvel satış yapmaları durumunda geçerli olan yüzde 5,5′lik ek vergiler, spekülatif emlak satışlarını önlemek için 5 yıla çıkarıldı. Çin’de yükselen emlak fiyatları ile inşaat sektörünün aşırı ısınması, Dubai krizine benzer bir krizin riskleri konusunda ülkede tartışmalara neden olmuştu.
ÇİN OTOMOBİLLERİNİN AVRUPA FİYASKOSU
Çinliler, Avrupa Birliği ülkelerinde 745 otomobil satabildi. Rusya satışları çöktü. Çin’deki çözüm tartışmaları arasında Türkiye umut oldu.
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), yılın ilk 9 ayında sadece 745 Çin malı otomobil ithalatı yapıldığını açıkladı. Avrupa Birliği pazarını 2005′ten beri zorlayan otomobil üreticilerinin ihracat performansları Çin’de tartışmalara yol açtı.
ACEA’nın raporuna göre, Avrupa Birliği’nin otomobil pazarına ilk giren üretici Landwind, 9 ayda yalnızca ‘bir’ araç satabildi. Yurtdışında 6 fabrikası olan Changan’in 34, Chongqing merkezli Lifan’ın ise 24 aracı Avrupa’da alıcı bulabildi. Avrupa Birliği ülkelerinde varlık gösterebilen tek Çinli ise Great Wall oldu. Baoding merkezli üreticinin Avrupa pazarında 675 otomobil sattığı bildirildi.
Çin basınında yer alan haberlerde, Avrupa piyasasında otomotiv satışlarının düşük seyrettiğinin bilindiği, fakat rakamların bu kadar kötü olabileceğinin tahmin edilmediği vurgulandı.
RUSYA PAZARI KAN KAYBETTİ
China Daily gazetesinde yer alan habere göre, yılın ilk 10 ayında Rusya’ya gerçekleşen oto ihracatı yüzde 70 geriledi. Rusya pazarının en başarılı Çinlisi Chery, 10 ayda 3 bin 870 otomobil sattı. Buna karşın, şirketin geçen yıla ait satış rakamlarının 30 bine yakın olduğu belirtildi.
Gazetede, Rusya’ya ihracat yapan Lifan, BYD ve Great Wall Motor gibi üreticilerin de performanslarında yüzde 70′i aşan oranlarda keskin düşüşler yaşadığı kaydedildi.
NEDEN BAŞARISIZ
Çin basınında yer alan haberlerde, küresel krizin etkisi yerine Avrupa Birliği standartlarının altı çizildi. Endüstri uzmanı Zhong Shi, Avrupa Birliği’nin en olgun ve gelişmiş otomotiv piyasası olduğunu söyleyerek, Avrupa Birliği’nin yüksek çıtası yüzünden Güney Amerika ve Asya’da başarı sağlayan şirketlerin AB’de tıkandığını ifade etti.
Alman Otomotiv Sanayi Birliği’nin eski başkanı Bern Gottschalk ise, “Küresel kriz düşük maliyetli otomobillerin talebini tetiklese de, Avrupa ucuz fiyatlı arabalarla dolmadı. Çinlilerin yaşadığı en büyük sorunlar güvenlik ve emisyon katsayıları” diye konuştu.
ÇİNLİLERİN UMUDU TÜRKİYE
China Daily gazetesinin “Umut Türkiye’de” başlığıyla yayımladığı analizde, Honda’nın Amerika’ya girebilmek için gösterdiği kararlılık hatırlatılarak, üreticilerin Avrupa pazarına girişte yeni stratejilere yönelmesi gerektiği, bu çerçevede Türkiye’nin ucuz işgücü ve coğrafi avantajı nedeniyle ideal bir üretim üssü olduğu savunuldu.
Endüstri uzmanı Chen Wenkai ise, “Çinli üreticiler araştırma ve geliştirme faaliyetlerini artırmalı, yurtdışında satın almalar gerçekleştirmeli, daha rekabetçi olmalı. Changan, Chery ve Geely gibi üreticiler yurtdışında fabrikalar kurdu. Ancak bunlar daha çok montaj tesisi gibi. Çin’de üretilen oto parçaları bu fabrikalara gönderiliyor.” dedi.
TÜRKİYE PLANLARI
Çin İş Haberleri dergisine açıklama yapan Chery’nin Genel Müdür Yardımcısı Jin Gebo ise, Türk hükümetinin kendilerini yatırıma davet ettiğini söyledi. China Daily gazetesine göre, Chery, yıllık 100 bin araçlık kapasiteye sahip 500 milyon dolarlık bir fabrikanın kuruluşu için çalışmalarını yürütüyor. Gazetede, Dong Feng Motor’un Türkiye’de kuracağı fabrika için 250 milyon dolarlık yatırım planladığı kaydedilirken, Great Wall Motor’un da çalışmalarına başladığı belirtildi.
Endüstri haberleri kuruluşu ChinaKnowlegde ise, Meksika’da fabrika açan Changan’in bir sonraki durağının Türkiye olduğunu bildirmişti.
Sadi Kaymaz tarafından yazılmış, Hürriyet’te yayımlanmıştır.
