Çin dünyanın en büyük döviz rezervlerine sahip. Son verilere göre rezervler 2,1 trilyon doları aşmış vaziyette. Diğer taraftan, rezervlerinin çoğunluğunu Amerikan dolarına demirleyen Çin, krizle birlikte doların pek de güvenli bir liman olmadığını da anladı.
Çin’in kısa vadede dolara alternatif bulması ya da yaratması mümkün görünmüyor. Bununla birlikte, özel çekim hakkı denen IMF tahvillerinden tutun da altın ve hisse senetlerine kadar varan bir ölçekte rezevlerin çeşitliliği arttırılıyor. Bu çerçevede, rezervlerin 200 milyar dolarlık kısmını yöneten Çin Yatırım Kurumu, CIC, Türkiye için de önem taşıyor.
Neden kuruldu
Amerikan dolarının küresel finans piyasalarında değer yitirmesi, döviz rezervlerinin yaklaşık üçte ikisini Amerikan hazine bonosu gibi dolar varlıklarında tutan Çin’i yeni alternatiflere yöneltti. Bu doğrultudaÇin hükümeti 2007′de Çin Yatırım Kurumu’nu (CIC) kurdu. İsviçre merkezli Credit Suisse’ye göre, CIC yatırım yaptığı şirketlerde yüzde 5-10 civarı hisseye sahip olarak, uluslararası dalgalanmalara karşı riskleri minimize etme amacı güdüyor. CIC, ABD’nin yatırım şirketlerinden Blackstone’da 3 milyar dolarlık hisse satın almıştı. Analistlere göre Blackstone’un yatırım stratejisine etki etmekten kaçınan CIC, denizaşırı finans piyasalarında karma yatırımlara girişiyor. Bazı uzmanlar, varlık fonunun Batı hükümetleri üzerinde politik ağırlığa sahip ya da Çin’de yoğun yatırımı bulunan yabancı şirketlere yöneldiğini savunuyor.
Finansal yatırımlardan ağzı yandı
Dev varlık fonu CIC, finansal krizden evvel yatırım şirketi Morgan Stanley’nin yüzde 9,9 hissesini satın almıştı. Ancak, finansal kriz ile Blackstone ve Morgan Stanley hisselerinden ağzı yanan kurum, krizin derinleştiği son bir yılda daha ihtiyatlı bir tutum izlemeye başladı. Mart ayında Çin basınında çıkan haberlere göre, CIC yüzünü finansal varlıklardan reel ekonomiye çeviriyor.
Reel yatırımlara dönüyor
CIC’nin doğal kaynaklara ilgisini gösteren sinyallerden biri daha önceki gün Endonezya’dan geldi. Endonezyalı kömür şirketi Bumi Resources, Çin’in döviz rezervlerinin 200 milyar dolarlık kısmını yöneten Devlet Yatırım Kurumu’nun (CIC) şirkete 1,9 milyar dolarlık yatırım gerçekleştireceğini açıkladı. CIC, reel yatırımı karşılığında yüzde 19 getiri sağlayacak. Egemen varlık fonu statüsündeki CIC, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in geçen hafta kurum merkezine gerçekleştirdiği ziyarette emlak, enerji, altyapı ve madencilik gibi alanlarda Türkiye’de yatırıma sıcak baktıklarını belirtmişlerdi. Krizde salt finansal araçlara yapılan yatırımlardan ağzı yanan varlık fonu, giderek reel yatırımlara ilgi gösteriyor. CIC, geçen hafta emtia ticareti yapan Hong Kong merkezli şirket Noble Group’un yüzde 15′lik hissesini 850 milyar dolara satın almıştı.
CIC‘in başkanı Time 100′e girdi
Başbakan Wen Jiabao’nun otoritesi altında yer alan CIC‘in başkanlığını Lou Jiwei yürütüyor. Lou Jiwei’nin pozisyonu, bakan düzeyine denk düşüyor. Çin’de mali sistemin yeniden yapılandırılmasında çok önemli rol oynayan Lou, Çin finans piyasalarında son derece etkili bir isim. 2,1 trilyon dolarlık döviz rezervlerinin bir kısmının yönetiminden sorumlu Lou, Time dergisi tarafından 2008 yılında dünyanın en etkili 100 kişisi arasında gösterilmişti.
Ağustos’ta Amerikan tahvil stoku arttı
Çin elindeki hazine tahvillerini Temmuz ayında 24 milyar dolar arttırarak 800,5 milyar dolara yükseltti. Mayıs ayında Çin’in tuttuğu hazine tahvilleri ilk kez 800 milyar doları aşmıştı. Çin, önceki ay ise elindeki hazine tahvillerini Haziran’da 25 milyar dolar azaltmıştı. Böylece Çin, elindeki Amerikan tahvil stoklarında dokuz yılda oransal olarak en büyük indirimi gerçekleştirmişti. Çin, Amerikan hazinesinin bir numaralı kreditörü olma özelliğini sürdürüyor. Amerikan hazinesinin en büyük ikinci kreditörü olan Japonya’nın tahvil stoku 12,7 milyar dolar artış göstererek, 724,5 milyar dolara yükseldi. Brezilya ve Rusya tahvil stoklarını azaltırken, İngilizler tahvillerini arttırdı.
Sadi KAYMAZ
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
