Çin’in açıklaması borsa,altın ve petrolü geriletti
Sadi Kaymaz
Hürriyet ve Milliyet’te yayınlanmıştır.
Çin hükümeti başta çimento ve çelik olmak üzere bazı sektörlerdeki kapasite fazlasını kısacağını ve aşırı yatırımları frenleyeceğini açıkladı. Çin kaynaklı ekonomik toparlanmanın sürdürülebilirliği konusundaki kaygıları şiddetlendiren açıklamalar piyasalarda yankı buldu. Açıklamaların etkisiyle ham petrol fiyatları gerilerken, altın fiyatları 3 gün içinde ilk kez düştü. Asya borsaları düşüşe geçti.
Borsalar düştü
Hong Kong’da Hang Seng Endeksi yüzde 1,1 gerilerken, Tokyo’da Nikkei yüzde 1,6 düştü. Seul’de Kospi Endeksi yüzde 0,9 azalırken, Çin’de 4 gün üst üste geriledikten sonra dün yükseliş gösteren Şanghay Borsası yine düştü.
Altın ve petrol geriledi
Bloomberg’e göre, Çin’de ekonomik toparlanmanın beklenenden yavaş gerçekleceği endişeleri, altın fiyatlarını 3 günlük yükselişin ardından geriletti. Endişeler, yatırımcıların değerli madenlere olan iştahını azalttı.
Dünya’nın ikinci büyük enerji tüketicisinin başta çelik endüstrisinde yatırımları sınırlayacağını açıklaması, petrol fiyatlarını da geriletti. Bloomberg’e konuşan bir enerji uzmanı, “Çin’de emtia talebinin yavaşlama riski var” dedi.
Yatırımlar bazı sektörlere yogunlaştı
Başbakan Wen Jiabao’nun yönettiği kabine olarak nitelendirilen Devlet Konseyi toplantısında, üretim kapasitesindeki aşırı fazlalığın daha sıkı çevre standartları, toprak kullanım kontrolleri ve piyasaya giriş düzenlemeleri gibi araçlarla kontrol edilmesi kararlaştırıldı. Ayrıca hükümetin cam, kimya, rüzgar enerjisi gibi hızlı büyüyen sektörlerde ‘kontrolü arttıracağı’ bildirildi. Ekonomi uzmanları, Çin’in uyguladığı ekonomik destek programının yatırımların bazı sektörlerde yığılmasına yol açtığı uyarılarında bulunuyorlardı. 586 milyar dolarlık teşvik paketine dayanan destek programı demiryolu, köprü ve otoban gibi altyapı yatırımlarına odaklandı. Altyapı projeleri çelik ve çimento gibi bazı sektörlerin yüksek beklentilerle aşırı büyümesine neden oldu.
Aşırı likidite sermaye balonları yaratıyor
Xinhua haber ajansına göre, bankalardan belirtilen sektörlere açtığı kredileri kısması istenebilir. Çin’in ekonomik programının önemli bir parçası olan krediler, yılın ilk yarısında aşırı düzeyde yükselerek 1,1 trilyon dolara erişti. Piyasada aşırı likiditeye neden olan krediler bazı sektörlerde aşırı yoğunlaşmaya neden oldu. Kredilerin bir kısmı da emlak ve borsaya aktı. Ülkenin en büyük ikinci bankası Construction Bank’ın genel müdürü, haftabaşında varlık balonları oluştuğu uyarısında bulunmuştu.
Çelikte 200 milyon ton fazla kapasite var
Çin, ay ortasında çelik üreticilerinin kapasite arttırımını yasaklamıştı. Sanayi ve Enformasyon Bakanlığı (MIIT), demir-çelik üreticilerinin genişleme taleplerinin 3 yıl süreyle onaylanmayacağı bildirdi.Sanayi ve Enformasyon Bakanı Li Yizhong, çelik sanayindeki kapasite fazlasının endüstriyel sektörler içinde en belirgini olduğunu söylemişti. Çelik üreticilerine kapasite artırımlarını durdurma çağrısı yapan Li, aksi taktirde çelik sanayisinin çıkmaza gireceğini duyurmuştu.
Çin’in 660 milyon ton çelik üretim kapasitesi bulunuyor. Buna karşılık, 460 milyon ton talep öngörülüyor.
