Çin’deki çelik fazlası Dünya’yı sarsabilir
5 September 2009
Küresel durgunluğun en önemli göstergelerinden biri olan çelik üretiminde Japonya ve Batı gerilerken, Çinliler rekor üretim seviyelerine erişti.
Dünya çelik üretiminin yıllık bazda yüzde 11,1 azalarak 102 milyon tona indiği Temmuz ayında, Çin tek başına küresel üretiminin tam yarısını gerçekleştirdi. Temmuz ayında Japonya’nın çelik çıktısı yüzde 25 azalırken, Güney Kore’de düşüş yüzde 14 oldu. Alman çelik endüstrisinde çıktı rakamları yüzde 29 düşerken, finans krizinin kaynağı ABD’de çelik üretimi yüzde 42 azaldı.
Teşvik ve kredilerle büyüdü
Çin ekonomisi geçtiğimiz 30 yılda son derece hızla büyürken, büyümenin ana motorları ihracat ve sabit sermaye yatırımlarıydı. Demiryolu, köprü, liman gibi altyapı yatırımlarındaki muazzam artışlar, Çin’i dünyanın en büyük çelik üreticisi haline getirdi. Küresel finans krizinin patlak vermesiyle ihracat çarkları zayıflayan Çin’de, ekonomik büyüme yükü içerde altyapı yatırımlarına bindi. Hükümetin Kasım ayında açıkladığı 586 milyar dolarlık ekonomik teşvik paketinin odağına altyapı yatırımları yerleştirildi. Altyapı projelerini doyurmak üzere Çin’de çelik üreticileri üretimlerini hızlandırırken, kapasitelerini de genişlettiler.
Ekonomik toparlanma belirtileri ile düzelme beklentileri yükselen Çinli üreticiler, bankacılık sisteminden çektikleri avantajlı krediler sayesinde kapasitelerini daha fazla genişlettiler. Diğer taraftan, Ağustos’un ilk haftalarına kadar çelik satış fiyatları 17 hafta arka arkaya yükseldi. Artan fiyatlar, Çinli üreticileri daha da iştahlandırdı.
Endüstri çıkmaza girebilir
Sonunda, çelik piyasasında arz talep dengesi o kadar bozuldu ki, çelik fiyatları yalnızca iki haftada geri yuvarlandı. Ekonomik teşvik ve gevşek kredi ortamında aşırı büyüyen Çinli üreticiler, 200 milyon tona yakın bir kapasite fazlası yarattı. Sanayi ve Enformasyon Bakanı Li Yizhong, önceki hafta çelik sanayindeki kapasite fazlasının ‘endüstriyel sektörler içinde en belirgini olduğunu’ söyledi. Çelik üreticilerine kapasite artırımlarını durdurma çağrısı yapan Li, aksi taktirde çelik sanayisinin çıkmaza gireceği uyarısında bulunmuştu. Sanayi Bakanlığı’na göre Çin’in bu yıl 660 milyon ton çelik üretim kapasitesi bulunuyor. Buna karşılık, 470 milyon ton talep bekleniyor.
Hükümet tedbirler alıyor
Çin hükümeti, birleşme ve satın almaları teşvik ederek sektörün yoğunluğunu arttırmaya çabalıyor. Çelik endüstrisinde bir yeniden yapılanma Çin’de piyasa oyuncularının sayısının azaltılması planlanırken, diğer taraftan küresel çapta çelik devleri yaratılması hedefleniyor.
Diğer yandan, Sanayi Bakanlığı Ağustos ayında üreticilerin kapasite artırım kararlarını 2012′ye kadar onaylamayacağını açıklamıştı.
Çin’de kabine olarak adlandırılan Devlet Konseyi, geçen hafta kapasite fazlasını frenleme ve yatırımları kısma kararı aldı. Buna göre hükümet bankaların verdiği kredileri daha sıkı takip edecek. Arazi tahsisleri ve piyasaya yeni girişler sıkılaştırılacak, çelik üreticilerinden daha yüksek çevre standartlarına uymaları istenecek.
Sadi KAYMAZ
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
Görüş Belirtin