Ekonomide aşırı ısınma riskinin habercisi: “Çıktı açığı, Mart ayında son 12 yılın en üst düzeyine çıktı”
Kaynak: Huanqiu Shibao Çeviren: Sadi Kaymaz
“… Merkez Bankası verilerine göre; son 7 aydır genişleyen endüstriyel “çıktı açığı”, 1998 yılından beri en yüksek düzeye çıktı.
İlk çeyrekteki %11,9′luk GSYİH artışına rağmen, aşırı ısınma kaygıları hafifledi. Analistler ise, Merkez Bankası’nın (PBoC) hesapladığı çıktı açığının 12 yılın zirvesine çıkışını, aşırı ısınma semptomlarının habercisi olarak değerlendiriyor. Buna ek olarak, imalat dışı ticaret açığının bir önceki aya oranla 3′e katlanarak Mart’ta 30 milyar dolar gibi tarihi bir seviyeye çıkması, iç yatırımların daha da hızlanabileceğini gösteriyor. Bunlar da ekonominin aşırı ısınma riski ile karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
PBoC’un araştırma ve istatistik departmanı, Ulusal İstatistik Bürosu’nun (NBS) açıkladığı istatistiklerde bulunmayan bazı veriler yayımladı. İlk olarak, mevsimsel etkilerden arındırılmış ilk çeyrek hasılası geçen yıla göre %12,2 büyüdü. Bir önceki çeyreğe göre büyüme %0,9 hızlandı. İkincisi, potansiyel üretim ile gerçekleşen üretim arasında Mart ayında yüzde %3,06′lık pozitif fark oluştu. Potansiyel üretim ile gerçekleşen üretim arasındaki fark, son 7 aydır genişleyerek 1998′den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Üçüncüsü, ağır sanayinin yarattığı katma değer artışı, hafif sanayininkini 6,6 baz puan geçti. Ağır ve hafif sanayi arasındaki fark, ilk kez üst üste 5 ay boyunca açıldı. Dördüncüsü, elektrik üretimi Mart ayında bir öncekine göre %17,6, geçen yıla göre %18,9 arttı. İlk çeyrek elektrik üretimindeki artış ise yüzde 20,8′i buldu. PBoC’ın bu verileri, ilk çeyrek büyümesinin geçen yıla ait baz verilerin düşük olmasından kaynaklanmadığını gösteriyor olabilir. …”
Shenyin & Wangguo Securities baş analisti Huiyong Li’ye göre, geçmiş deneyimler ışığında, aşırı ısınma yargısı için 3 temel kriter bulunuyor: İlk olarak, çıktı açığının pozitif olması. Pozitif açık, ekonomik büyüme hızının potansiyel büyüme hızını geride bıraktığı anlamına geliyor. İkincisi, kömür, elektrik, petrol ve taşımacılık arzında yetersizlik ortaya çıkması. Üçüncüsü, ağır enflasyon baskısının ortaya çıkması. Li’ye göre, yalnızca birinci kriter aşırı ısınmaya işaret ediyor. %11,9′lık ilk çeyrek hasılası artışı verisi, mevsimsel düzeltme ile yüzde 12′yi geçtiği için potansiyel büyümeyi aştı. Kömür, elektrik, petrol ve ulaştırmada arz yetersizliği yok. Fakat, hammadde çıktısının keskin artış trendine geçmesi, yatırım talebinin son derece kuvvetli olduğunu gösteriyor. Fiyatlara gelince, bu kriterin etkisi gecikmeli olarak görülür. Yatırımlardaki aşırı artış, genellikle gecikmeli olarak enflasyon artışlarına yol açar.
Bank of China (BOC) analisti Shuishi Lei, “Orta vadeli enflasyon düzeyi üzerindeki kritik etkisi en belirgin olan faktörler M1 ve çıktı açığıdır. Daha somut ifade etmek gerekirse, M1 arzı enflasyon artışını yaklaşık iki çeyrek dönem önceler. Çıktı açığının enflasyon üzerindeki etkisi ise 3 çeyrek sonra ortaya çıkar. Dolayısıyla, kapasite kullanımındaki hızlı yükseliş ve M1 arzının beklentileri aşmasının ters etkisi, 2 ya da 3 çeyrek sonra enflasyonda artışa neden olur. Nisan ayında enflasyonda %2,5 ila %2,6′lık küçük çaplı bir artış olabilir. Enflasyon, ikinci çeyrekte hızlı artış trendine girebilir. Üçüncü çeyrek ise, enflasyon artış eğiliminin en hızlı olduğu dönem olabilir. Bu dönemde, enflasyonun beklenenden yüksek çıkma riski de var. Bu yüzden, 2010 enflasyon artış beklentimizi %3,3 ila %3,5 arasına yükseltiyoruz.” dedi. UBS ekonomisti Tao Wang’a göre ise, karar verici ve yatırımcılar durmaksızın büyüyen emlak fiyatları balonu ile doğal kaynakların dengesiz eşleşmesinin riskine yoğunlaşma gereği duyuyor. Ayrıca, bazı endüstrilerde arz sıkıntısı sinyalleri görülmeye başlandı. Kömür, bunun en belirgin örneği.
Shenyin & Wangguo Securities raporunda, ekonominin aşırı ısınmanın ortaya çıktığına işaret edildi. Rapora göre, ilk çeyrek yatırımlarındaki aşırı ısınmanın en önemli nedeni emlak yatırımları. Refah etkisinin dışında, hükümetin emlak piyasasını sıkıca kontrol etmekten kaçınmasının nedenlerinden biri de yatırımlardaki artış. Buna karşın, aşırı ısınma riski daha da arttı. İki ve üçüncü çeyrekte kredi ve yatırımları kontrol etmesi kilit önem taşıyor. UBS ise tersine iyimser. Çin ekonomisi bu yıl ciddi bir ısınma tehlikesinden kaçınabilir. Fakat, bunun için orta vadede emlak fiyatları balonu ve kaynakların yanlış eşleşmesini engelleyecek yeni politikaların uygulanması gerekli. Bu bağlamda gelecek birkaç ay boyunca kredi akışının frenlenmesi en son derece kilit önem taşıyor. Enflasyon beklentilerini dengelemek için ise ikinci çeyrekten başlayarak faiz artışı gerekli. Nisan ayında faiz artırım ihtimalini düşüren etken ise Mart ayı enflasyonu olmuştu …”
Dragonomi.com: Merkez bankalarının gerçekleşen üretim düzeyi ile potansiyel üretim düzeyi arasındaki farkı tespit edebilmesi hayati önem taşır. Keza, son derece zor bir kavram olan potansiyel üretimin doğru tahmin edilmesi, çıktı açığının bilinmesine olanak tanır. Çıktı açığı ise, enflasyonist baskının en net sinyalini verir. Çünkü, çıktı açığı “aşırı talebe” işaret eder. Merkez bankalarına faiz artırımı alarmı verir. (Sadi Kaymaz)
Sadi Kaymaz tarafından Çince orjinalinden çevrilmiştir. Link vermek kaydıyla referans gösterilebilir.
