Sadi Kaymaz tarafından yazılmış, Bigpara’da yayınlanmıştır.
Son 5 yılda çift haneli büyüme rakamları yakalayan Çin ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,1′e kadar yavaşladı. İkinci çeyrekte yüzde 7,9′a sıçrayan ekonomide toparlanmanın ne kadar süreceği tartışılıyor.
Çin Başbakanı Wen Jiabao, ekonomik toparlanmanın sağlam temellere oturmadığını sıkılıkla yineliyor. Geçen ay Çin’in Dalian kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumunda konuşan ekonominin kaptanı Wen, “Çin’in ekonomik toparlanması henüz istikrar ve denge kazanmadı. Düzelmenin temelleri sağlam değil. Ekonomik destek henüz politikalarımızı değiştiremeyiz ve uygun koşulları sağlayıncaya kadar değiştirmeyeceğiz” dedi. IMF raporuna göre, hükümetin destek politikasındaki olası değişikliklerin zamanlaması orta vadede dengeli büyümeye yön verecek.
İHRACAT PROBLEMİ
Uzmanlara göre, ihracata dayalı büyüme modeli sayesinde genişleyen Çin ekonomisini zora sokan başlıca nedeni ihracat kayıpları oluşturuyor. Çin’de ihracat rakamları yıllık bazda 11 aydır geriliyor. Citibank raporuna göre, iç piyasa ekonomik ivmenin ana gücünü oluşturuyor. Küresel finans krizine rağmen, ülkede perakende satışlar yüzde 15′in üzerinde büyümeler kaydetmeye devam ediyor. Destek paketi ile canlanan inşaat sektöründeki hareketlenme iç talebe yansıyor. Ekonomi dergisi Caijing’in verilerine göre, geçen ay inşaat malzemeleri satışları yıllık bazda yüzde 36,6 arttı. China Daily gazetesine konuşan Citibank ekonomisti Ken Peng, hükümet desteklerinin yüksek hacme ulaştığını belirterek, kazanılan ivmenin devam etmesinin ihracattaki düzelmeye bağlı olduğunu ifade etti. Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verilerine göre, Çin’de sabit sermaye yatırımları Ağustos ayında yüzde 33,6 büyürken, sanayi üretimi yüzde 12,8 genişledi. Ocak-Ağustos döneminde banka kredileri 1,21 trilyon dolar olarak gerçekleşti. Buna karşın, Ağustos ayında ihracat yüzde 23,4 daralma gösterdi.
TOPARLANMA NE KADAR DEVAM EDER
IMF raporuna göre, ekonomik toparlanmanın kaynaklarını hükümetin genişletici para ve maliye politikaları, sermaye piyasasında canlanma ve stokların yeniden inşası oluşturuyor. IMF, Çin ekonomisinin 2009′da yüzde 8, 2010′a yüzde 9 büyüyeceğini tahmin ediyor. Dünya Bankası, ikinci çeyrek raporunda 2010 yılında sabit sermaye yatırımları hızının yavaşlayacağını belirterek küresel toparlanma yaşanmadan Çin ekonomisinin çift haneli büyüme rakamlarına ulaşamayacağını iddia etmişti. Shanghai Daily gazetesine göre yatırım devi Morgan Stanley, Çin’in küresel krizden ilk çıkan ülke olacağını öngörüyor. Morgan Stanley, hükümet destekli büyümenin salt ekonomik verimlilik açısından sağlıklı olmayabileceğini, buna karşın büyümenin istihdam sağlayıcı özelliğinin öne çıkacağını bildirdi. Diğer taraftan, Çinli ekonomistler, hükümetin destek paketine paralel olarak aşırı genişleyen kredilerin ekonomide dengesizlikler yaratacağını savunuyor. Uzmanlar, toparlanmanın arz yönlü olduğunu, talebin yeterinde güçlenmediğini belirtiyor. Diğer taraftan, kamu harcamaları ve gevşek kredi ortamı bazı endüstrilerde aşırı büyümeler yaratarak, kapasite fazlaları da oluşturuyor. Çin Devlet Konseyi, geçen hafta yerel hükümetleri kapasite artırımına giden işletmelere göz yummakla suçlayarak; çelik, çimento, güneş enerjisi gibi sektörlerde kapasite artırımını engelleyici sert tedbirler aldığını duyurdu.
Dünya’nın 3′üncü büyük ekonomisine sahip Çin’in gayri safi milli hasılası 2008 yılında 4,4 trilyon dolar olarak gerçekleşti. Satın alma paritesi baz alındığında ise, Çin 7,8 trilyon dolarlık ekonomisiyle ABD’nin hemen arkasında yer alıyor.
