“Baltık Dry” olarak da adlandırılan “Baltık Kuru Yük Endeksi, (BDI)“, 1744 yılında Londra’nın finans çevrelerinden birinde bulunan “Baltick Kafe’de” kurulan ve deniz ticaretinin nabzını oldukça net ve güvenilir biçimde tutan günlük bir endekstir.
Her bir iş günü, Baltık brokerları 26 deniz nakliye güzergahındaki kuru yük taşıma maliyetlerini toplar. (Örneğin Brezilya’dan ÇİN’e 100 bin ton demir taşıma maliyeti ya da Güney Afrika’dan ÇİN’e 15 bin ton kömür taşıma maliyeti). Endeks taşınan hammadde türü, mesafe ve zaman gibi değişkenleri de ağırlıklandırır ve nihai noktasını bulur.
Başka bir anlatımla, Baltık Endeksi; “temel hammaddelerin deniz yoluyla taşıma maliyetlerinin barometresidir.” Bu açıdan Dünya deniz taşımacılığının nabzını tutar.
Diğer taraftan, “Baltık Endeksi” ekonomik büyüme ve üretimin de öncü göstergelerinden biridir. Çünkü Endeks çimento, kömür, demir gibi girdilerin trafiğini takip eder. Borsa ya da tahvil gibi spekülatif-beklentisel piyasaların aksine, tamamen fiili girdilerle beslenir. Bir başka deyişle, kimse taşımayacağı mal için gemi kiralamaz!
Gelelim son bir yıl içinde olanlara…
Dünya ticaretinin altın yılları olan 2003 – 2007 arasında “Baltık Endeksi” sürekli olarak yükseldi ve 2008 yılı Mayıs ayında tarihinin en yüksek noktasına ulaşarak, 11,793 puan ile zirve yaptı. Ardından aşağı yuvarlanan endeks ve “5 Aralık 2008′de” 663 puan ile 6 ay içinde dibe vurdu.( Yükseliş ve Çöküş: Dünya Deniz Taşımacılığı-DRAGONOMİ )
Yükselişin ardındaki ana güzergah ise, basitçe ÇİN’di.
Çünkü 2003-2007 yıllarında üst üste 5 yıl boyunca çift haneli rakamlarla büyüyen ÇİN’in giderek kabaran hammadde ihtiyacı bir taraftan hammadde fiyatlarını arttırırken, bir yandan da navlun fiyatlarını yükseltti. Ardından finansal krizin Dünya’ya yayılması ile büyük darbe alan Dünya ticaretine paralel olarak dibe vuran “Baltık Endeksi”, özellikle son haftalarda yukarı yönlü çıkış içerisine girmiş bulunuyor.
Görünen o ki, Endeksi hayata döndüren yine ÇİN!
26 ana sevkiyat hattını kapsayan “Baltık Kuru Yük Endeksi”, navlun fiyatlarındaki artışla desteklenerek geçen hafta sadece bir gün içinde %15 yükseldi. 1985′ten bu yana en yüksek günlük sıçrama dikkatleri ÇİN’e çevirdi.
Baltık Endeksini zıplatan süreç Dünya’daki başlıca 3 demir cevheri tedarikçisinden biri olan BHP-Billinton’un Çinli çelik üreticilerinin talep artışına gittiği yönündeki raporu ile başladı. ÇİN’in Kasım ayında açıkladığı ve altyapı projelerine odaklı yaklaşık 600 milyar dolarlık ekonomik teşvik paketinin oluşturduğu hammadde gereksinimi öncelikle Brezilya, Avustralya ve Hindistan’dan demir cevheri nakliyatını canlandırmış durumda bulunuyor. 5 Aralıkta “Capesize tipi” dev nakliye gemilerinin kirası günlük $2300′e kadar düşmüşken, geçen hafta $34,000′e kadar tırmandı. Haftabaşı itibariyle Çin’de limana yanaşmak için bekleyen yaklaşık 50 adet Capesize tipi gemi (100 bin tonu aşan en büyük sınıf) bulunuyordu.
Nitekim ÇİN’de çelik fabrikaları yavaşlattıkları üretimi yeniden hızlandırdı. Örneğin Çin’in en büyük çelik üreticilerinden Baosteel düşen talep nedeniyle son aylarda azalttığı fiyatlarında ilk kez artışa, hem de bazı ürünlerde ton başına 300 Yuan’e varan, yani yaklaşık 45 dolarlık artışlar gerçekleştirdi. Hükümetin özellikle altyapı yatırımlarına odaklanan tevsik paketinin uygulama sureci ile ortaya çıkan hammadde gereksinimi deniz ticaretini hareketlendiriyor ve bu da Baltık Endeksine yansıyor. Örneğin Baltık Endeksi son haftalarda üst üste 15 gün boyunca çıkış gösterdi. Sadece geçen hafta endeks %50′den fazla yükseliş gösterdi.
ÇİN talebine bağlı olarak, bazı hammadde fiyatları da artış gösteriyor.
Hammadde talep artısının getirdiği pozitif dalga ile ÇİN borsası da Şubat ayının ilk 10 gününde %13 değer kazandı.
Global finans krizi nedeniyle, Dünya’da umut aranacak bir yer varsa, o yer şimdilik ÇİN gibi görünüyor!
“ÇİN Ekonomisi Dip Noktasını Gördü mü” serisinin bir sonraki 4. yazısında, yine pek bilinmeyen “Çin Satınalma Yöneticileri Endeksine” göz atıyor olacağım.
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
© Dragonomi.com
