Çin’de ekonomik veriler aşırı ısınmayı gösterirken, enflasyon da tabiri caizse “geliyorum” diyor.
İhracat rakamları açıklanınca, dünya borsaları coştu. %17,7 ihracat artışı, beklenti anketlerinden %4 çıktığı hatırlanırsa, ani bir çıkış hareketi oldu. Üstelik, ihracat önceki 13 ay boyunca eksi sularda seyretmişti. Dolayısıyla,%4 dolaylarından artıya geçmesi beklenen ihracat, %17,7 düzeyinden geri dönüş yaptı.
Öte yandan, kıyaslamanın 2008 Aralık’ı ile yapıldığını da gözden kaçırmamakta fayda var. Çünkü, 2008′in Aralık-Ocak ayları, küresel krizin Çin’e ulaşan ilk dalgasından en büyük darbeyi alan aylardı. Dolayısıyla, %17,7′lik artışın tabanının olağan olmadığını belirtmek gerekir.
Çin toparlandı ama, toparlanmanın hızı alarm veriyor. Tahmin ediyorum ki, Çin’de ekonomi kurmayları kendilerini “Kaplan’ın sırtındaymış gibi hissedip, nasıl ineceklerini bilemiyorlar.” Çünkü, 586 milyar dolarlık kamu harcamasını içeren destek paketi, ve daha da önemlisi 10 trilyon yuane (1.4 trilyon dolar) dayanan banka kredileri piyasayı likiditeye boğmuş durumda.
Diğer taraftan, yeni yılın en önemli gelişmelerinden biri bankacılık cephesinde yaşandı.
Çin bankalarının sadece ilk haftada 100 milyar dolara yakın krediyi piyasaya boşalttığı haberleri yayıldı. Geçen hafta kısa vadeli tahvil faizlerinde beklenmeyen artışa giden Merkez Bankası’nın, dün zorunlu rezerv oranlarını artırması ise kredi haberlerinin düşmesini takiben olağan karşılandı. Merkez Bankası, dizginleri sıkılaştırırken, bankalara açıkça sopa gösterdi.
Büyümenin kaynağı olan sabit yatırımlar ve iç tüketim kredilerden beslendiği için, para politikasında şiddetli bir daralma, toparlanan bir ekonomiye büyük darbe vurur. Para politikasının efektif biçimde sıkılaştırılamaması ise, enflasyon ve aşırı ısınmayı beraberinde getirir.
Nitekim, resmi Global Times gazetesinde, destek tedbirlerinin devam ettirilmesi halinde, ekonominin aşırı ısınabileceği baş sayfadan ile öne çıkarıldı. Üstelik, ekonomik büyüme raydan çıkarak yüzde 16′ya yükselebilir uyarısıyla birlikte!
Gazetede yer alan makalede, küresel kriz şartlarında agresif şekilde uygulanan genişletici maliye ve gevşek para politikalarının hızla toparlanan ekonomiye karşın devam ettirildiği vurgulanarak, 2009′un son çeyreğinde büyümenin yüzde 11′i aşmış olabileceği belirtildi. 2009′un ilk çeyreğinde yüzde 6.1 büyüyen Çin ekonomisi, toparlanarak ikinci çeyrekte yüzde 6.9 ve üçüncü çeyrekte yüzde 7.9 büyümüştü.
China Business Daily gazetesi ise, yılın ilk haftasında banka kredilerinde patlama yaşandığını iddia etti. Bankacılık kaynaklarına dayandırılan haberde, 2009′un yalnızca ilk haftasında verilen yeni banka kredilerinin 87 milyar doları aştığı bildirildi. Çin’de geçen yıl 1.5 trilyon dolara yaklaşan banka kredileri, 2009′un son aylarına doğru daralarak aylık bazda 50 milyar doların altına inmişti.
Kamu harcamaları ve banka kredilerine bağlı olarak aşırı artan likiditenin ise enflasyon korkularını canlandırdığı bildiriliyor. Para arzındaki genişlemeye ek olarak, emtia ve gıda fiyatlarının yukarı doğru hareketlenmesi de enflasyon endişelerini şiddetlendiren başlıca faktörler olarak gösteriliyor.
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
