Piyasaların akşam saatlerinde kapanışının ardından ÇİN, 1997′deki Asya Krizi’nden bu yana en büyük faiz indirimini gerçekleştirdi. Faizler 108 puan indirilerek, yıllık borçlanma faizi %5.58′e, mevduat faizi ise %2.52′ye çekildi.
Faiz indirimleri ile Hükümetin tüketimi ve yatırımları arttırma politikasının bir parçası olarak gerçekleştiriliyor.
Derinleşen küresel finans krizinin etkilerinin ÇİN’e ulaşması ile hükümet ekonomiyi canlandırma girişimlerine devam ediyor. ÇİN’in uygulamaya koyduğu tedbirlerin en önemli unsurlarından biri para politikasıdır. Bu doğrultuda ÇİN Merkez Bankası sıkı para politikasını terk ederek hızla gevşetiyor. Son 5 yıllık dönemde ÇİN merkez bankası defalarca faiz artırımına gitti. Sadece 2007 yılında ÇİN hükümeti 6 defa faiz artırımı gerçekleştirdi. 2008 Eylül ayında 6 yıl aradan sonra yapılan ilk indirimi takiben bu 4′uncu indirim oldu.
Büyük faiz indirimi etkisi öncelikle emtia piyasalarında hissedildi. Faiz indiriminin ÇİN in hammadde talebinin arttıracağı eklentisi ile petrol fiyatları 2.24 dolar zıplayarak 53.01 dolara yükselirken, Nymex’te bakır fiyatları 6 sent yükseldi.
Dünya Bankası’nın ekonomik büyüme tahminini %9,2′den %7,5′e çekmesi faiz indiriminin bu denli büyük olmasını etkilemiş olabilir. Her ne kadar büyümeye konusuna çeşitli kuruluşlarca yapılan pek çok değişen tahmin bulunsa da, Dünya Bankası’nın tahmini son 18 yılın en düşüğü olması itibariyle sembolik bir öneme sahip. Olağanın aksine ÇİN’in 2009 performansı konusunda genel bir eğilim oluşabilmiş değil. Örneğin IMF büyüme tahinini %8,5 tutarken, özellikle ekonomistlerin tahminleri %4 ile %9 arasında geniş bir banda yayılıyor. Ancak bu denli büyük bir indirimle ÇİN büyüme kararlılığı konusunda çok güçlü sinyaller vermeye devam etmiş oldu. Bilindik gibi ÇİN 586 milyar dolarlık bir paketi beklenenden önce duyurdu ve simdi yine beklentilerin çok üstünde bir faiz indirimine gidiyor. Kasım ayı ekonomik göstergelerinin kötüleşmeye devam etmesi durumunda muhtemelen yeni faiz indirimleri gelecektir.
Para politikası bağlamında ÇİN’in dun duyurduğu bir baksa adim bankaların tutmak zorunda oldukları karşılık oranlarının yine büyük oranda azaltılması oldu. Büyük bankaların zorunlu rezerv oranları 100 puan azaltılarak %16′ya düşürülürken, küçük bankaların karşılık oranları 200 puan düşürülerek %14′e çekildi. Böylece yine Asya Krizi’nden bu yana en büyük indimler yapılmış oldu.
ÇİN ekonomisi sadece finansal krizin değil, yıl basından itibaren sertleşen daraltıcı para politikalarının da mağduru oldu. Şubat ayında %8,7 ile zirveye çıkan enflasyon oranlarını geriletmek amacıyla uygulanan tedbirler para ve kredi arzını sıkıştırdı. Dolayısıyla küresel finans krizi konusunda sıkça karşılaştığımız “credit crunch” durumu, ÇİN’de aşırı ısınmayı önlemek ve enflasyonu düşürmek amacıyla sıkılaştırıcı para politikaları ile bizzat oluşturuldu. (Cedit Crunch: Finansal anlamda kreditörlerin borç vermeye yanaşmaması olarak tanımlanabilir)
Küresel finans krizinin ÇİN kıyılarına gelmesi ise ÇİN ekonomisinin aldığı ikinci darbe oldu. Simdi hükümet para politikasını tam tersine çevirerek gevşetiyor.
Faiz indiriminin ardından ÇİN parası yuman Amerikan dolarına karsı hafifçe değerlendi. Haziran’dan bu yana ÇİN parası dolar karsında değerlenme surecini durdurdu. Simdi en çok merak edilen konulardan bir Rebminbi/dolar kurunun önümüzdeki dönemdeki seyri. Genel eğilim Rebminbi dolar kurunun 6.80-6.90 düzeylerinde seyredeceği. Kötülesen ihracata karsın, ÇİN’in cari hesapta verdiği acık mali balgamda kur artısını zorlaştırıyor. Fakat kur artısının önünde asil engel en büyük ihraç pazarları olan ABD, Japonya ve Avrupa Birliği’nde korumacılık refleksinin harekete gemce riski. Zaten zor durumda olan Bati ülkeleri ÇİN malları ithalatını daha cazip hale getirecek böyle bir politikaya sert tepki verebilirler ve bu ÇİN ihracatına daha büyük darbe vurabilir. Özellikle ABD’de Obama’nın başkan seçilmesi böyle bir hareketi daha da zorlaştırıyor. Çünkü Obama secim konuşmalarında ÇİN’le “ticari uyuşmazlıklarda” kati bir tutum alacağı sinyalleri verdi. Yine de ihracatın çok kötüleşmesi durumunda ÇİN’in döviz kurlarında bir manevra alanı bulabilir. Ancak doların 7 seviyelerini asması çok zor görünüyor.
Kaynaklar:
* Heralded Tribune: China cuts key lending rate
* Guardian: World Bank cuts China growth forecast
* Interfax: China announces larger-than-expected interest rate cut
* China Daily: Comments on China’s huge interest rate cut Wednesday
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Tasdix ile digital olarak imzalanan ve digital fingerprint ile takip edilen yazı hiçbir surette kopyalanamaz ve link vermek suretiyle referans göstermeksizin alıntı yapılamaz. Aksi hallerde fikri mülkiyet kanunu uyarınca her türlü hukuki yola dogrudan başvurulacaktır.
© Dragonomi.com
