Finansal krizin neresinde olduğunu bilemediğimiz şu günlerde, Türkiye seçim telaşıyla meydan atışmalarında yol alıyor…
ÇİN ise sahip olduğu Amerikan hazine kâğıtlarının geleceği ile ilgili endişelerini, hem de Başbakan Wen Jiaobao’nun ağzından dile getiriyor!
Konu o kadar ciddi ki, ABD Başkanı Obama, Wen Jiaobao’nun sözlerinden bir gün sonra, Brezilya’dan borçların geleceği konusunda güven tazeliyor.
Endişelerin temelinde ÇİN’in sahip olduğu 2 trilyona yakın döviz rezervinin büyük bölümünün hazine bonoları alımı yoluyla Amerika’ya borç verilişi yatıyor. Amerikan ekonomisi kötüleşmeye ve destek paketleri ABD hazinesinde büyüyen gedikler açmaya devam ettikçe Amerikan borçlarının geleceği konusunda endişeler de ortaya çıkıyor.
ÇİN’in finans krizi ile mücadelesinde başrolü oynayan Başbakan Wen Jiaobao 2 haftalık Ulusal Kongre toplantısının kapanışında gerçekleştirdiği basın toplantısında endişelerini yansıttı:
Başbakan, Amerikan hazine kâğıtlarının güvenliği konusunda, “biraz endişeli” (I am a little worried) olduğunu söyledi ve ABD’nin kredibilitesini sürdürmek için taahhütlerini yerine getirmesi ve ÇİN’in sahip olduğu Amerikan hazine varlıkları konusunda güvence vermesi gerekliliğini dile getirdi.
ABD içinde bulunduğu finansal krizden çıkmak için piyasaya sürekli olarak nakit sürüyor ve bunun finansmanını borçlanma yoluyla gerçekleştiriyor. Amerikan piyasasının likidite bolluğu doğal olarak enflasyona neden olacak ve doların değerini düşürecek. Doların değerinin düşmesi, haliyle en fazla ABD’nin en büyük kreditörü ÇİN’i ilgilendiriyor. ÇİN 2 trilyona yakın döviz rezervinin büyük bölümünü dolara yatırmış durumda! Doların değerinin düşmesi, ÇİN’in finans varlıklarının toplam değerinde aşınmaya neden olacak.
ÇİN, krizin derinleştiği Ağustos 2008′den itibaren ABD borç senetleri alımını hızlandırdı. 23,7 milyar dolarlık aylık artış ile Ağustos 2008′de 541,4 milyar dolar büyüklüğe çıkan bono stokları, Eylül ayında Japonya’nın elinde tuttuğu borç stoklarını geride bıraktı. Böylece ÇİN, Amerika’nın en büyük kreditörü durumuna geldi. Ocak 2009 itibariyle ÇİN’in sahip olduğu hazine bonolarının tutarı 696,2 milyar dolara ulaşmış bulunuyor.
ÇİN’in sahip olduğu döviz rezervleri önceki yıla oranla %27 artarak 2008 yılında 1,95 trilyon dolara ulaştı. 18 Şubat tarihli ABD Hazine Bakanlığı raporuna göre ÇİN’in sahip olduğu “Amerikan hazine bonolarının” toplam değeri 696,2 milyar dolara ulaşmış bulunuyor. Hazine bonoları dışında kalan diğer finansal borç kağıtların toplam değeri tam olarak bilinmese de, 1 trilyon doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Küresel kriz borç stoklarının toplam değerini düşürme riskini arttırdıkça, ÇİN de döviz rezervlerini çeşitlendirmeyi gözden geçirmeye başladı.
Ancak, ÇİN’in döviz rezervlerini dolar dışı varlıklara yöneltmesi göründüğü kadar kolay değil.
Bir defa, uluslararası piyasa böyle bir beklentiye girdiği an, ÇİN’in toplam dolar varlıklarının değeri yerle bir olabilir. Diğer taraftan, ÇİN’in elindeki dolar varlıklarının büyüklüğü o kadar fazla ki, herhangi bir yeniden yapılandırma Dünya finansal sisteminde çok daha büyük arızalar çıkarabilir. Kaldı ki, ÇİN’in döviz rezervlerini dolar dışında park edebileceği daha az riskli bir para birimi de bulunmuyor.
Nitekim Wen Jiaobao döviz rezervlerinin dağılımında “ulusal çıkarların” belirleyicilini vurgularken, uluslararası finansal sistemin geleceğine olan etkilerin altını da çiziyor.
Sadi KAYMAZ
* Sadi KAYMAZ tarafından yazılmıştır. Kopyalanamaz ve referans gostermeksizin alıntı yapılamaz.Yazının fikri mülkiyet hakları digital imza ve fingerprint ile korunmaktatır. Aksi hallerde her türlü hukuki yola doğrudan başvurulmaktadır.
© Dragonomi.com
